به گزارش تیتربرتر:مادامی که بازار خودرو در رکود سنگین پای گذاشته است اختلاف بین وزارت صنعت، معدن و تجارت و خودروسازان بر سر آزادسازی یا واقعیسازی بازار خودرو پابرجاست از طرفی دیگر بازار خودرو در هفته اول شهریورماه به دلایل مختلفی شاهد افت قیمت بود.
دلایل ارزان شدن خودرو
بازار خودرو در هفته اول شهریورماه در کاهش قیمت هتریک کرد و بازدهی نزولی قیمت اکثر خودرو ها وارد سومین هفته پیاپی شد.
محرم خودرو را ارزان کرد
جدید ترین فرضیه که برای کاهش قیمت ها یا سکون قیمتی در بازار مطرح است اثر محرم بر بازار است.برخی فعالان بازار می گویند:کاهش داد و ستدها می تواند به دلیل افت تقاضاس ناشی آغاز ماه محرم نیز باشد.به گفته آنان شروع ماه محرم در سال های گذشته نیز روی بازار خودرو تاثیر گذار بوده و سطح داد و ستدها در این بازار را کاهش داده است.
تاثیرات نرخ ارز بر بازار خودرو
اما برخی دیگر از فعالان با کم اثر دانستن متغیرهای فصلی تاکید دارند روند بازار ارز و کاهش نوسان آن در هفته های گذشته از التهاب قیمت ها در بازار خودرو کاسته است.به گفته آنان بازار خودرو این روزها بیشتر از اینکه از آغاز محرم تاثیر بگیرد از نوسانات نرخ ارز اثر می پذیرد.نوسان نرخ ارز در دو هفته گذشته بسیار محدود شده بود و در یک بازه مشخص حبس بود اما این هفته توانست از بازه محبوس خارج شود.
رابطه کرونا و قیمت خودرو
گروهی دیگر از معامله گران اما بر ماندگاری ویروس کرونا و رکود بر بازار خودرو اصرار دارند.به گفته آنان بخشی از خریداران مصرفی به دلیل کرونا از انجام سفر در تابستان مسافرت منصرف شده اند این انصراف به صورت بالقوه می تواند روی تقاضا برای خودرو اثر بگذارد.زیرا کاهش تمایل به سفر می تواند کاهش تقاضا برای خرید خودرو را به دنبال داشته باشد.
کاهش تقاضا به دلیل تورم
اما دسته ای دیگر از تحلیل گران تاکید دارند روندهای تورمی گذشته موجب شده تقاضای عقب نشینی کرده از بازار هنوز توان برگشت را نداشته باشد.از طرف دیگر قله های قیمتی در بازار خودرو به حدی بالا است که خریداران قادر به فتح آن نیستند.
البته این وجه متوجه تقاضای مصرفی است اما در حال حاضر تقاضای سرمایه گذاری هم در بازار غیبت دارد و همین موضوع سبب شده بازار در حوزه سرمایه گذاری هم با رونق روبرو نباشد.
مطالب مرتبط:
وضعیت قیمت خودروهای پر طرفدار
پراید
خانواده پراید در فضای عمومی متری برای سنجش قیمت هستند در واقع قیمت این محصولات سایپا مبنایی برای مقایسه قیمت ها شده اند.از اخبار مهم این هفته می توان به تثبیت قیمت پراید 111 در کانال 80 میلیون تومان و تبیت قیمت پراید 131 در کانال 70 میلیون تومان اشاره کرد.البته برای قیمت های اعلامی محصولات موجود در بازار باید یک دامنه تغییر یک تا دو میلیون تومانی در نظر گرفت زیرا کماکان مرجع قیمتی واحدی فعلا موجود نیست و عرضه کنندگان محصولات را در یک دامنه عرضه می کنند.
پژو 206
در میان اعضای خانواده پژو 206، مدل صندوقدار این خودرو سرعت خود را در جاده کاهش قیمت کم کرد و تنها یک میلیون تومان از قیمت خود را از دست داد اما پژو 206 تیپ 2 در هفته جاری 2 میلیون قیمت کم کرد.تیپ 5 این خودرو نیز همانند هفته گذشته 2 میلیون تومان افت قیمت را ثبت کرد تا مقاومت های قبلی این خودرو در برابر کاهش ارزش فعلا شکسته شود.
سمند
خانواده سمند شامل سمند LX ساده و سمند LX با موتور EF7 و سمند سورن این هفته نه رشد قیمت داشتند نه افت قیمت و با همان قیمت های هفته گذشته در بازار حضور دارند.ثبیت قیمت سمند این هفته در حالی اتفاق افتاده است که هفته گذشته افت قیمت را به خود دیده بود.سمند جز خودرو هایی است که شرکت ایران خودرو بر تولید آن افزوده است.سمند در 5 ماهه ابتدایی سال حدود 1800 دستگاه از دوره مشابه سال قبل بیشتر تولید شده است.
تیبا
خاناوده تیبا این هفته همانند خانواده سمند ثبات قیمت را تجربه کردند.دو عضو خانواده تیبا یعنی تیبا صندوقدار و تیبا 2 ( تیبا هاچ بک) با همان قیمتی که هفته را آغاز کرده بودند هفته را به پایان رساندند.در حال حاضر متقاضیان تیبا صندوقدار و تیبا 2 را می توان هم با رینگ آلومینیومی و هم با رینگ فولادی خریداری کنند.
البته تفاوت در رینگ آلومینیومی و فولادی این خودروها با تفاوت قیمت آنها در بازار همراه است.این اختلاف قیمت در تیبا صندوقدار 4 میلیون تومان و تیبا 2 نیز 6 میلیون تومان است.
ساینا
ساینا نیز هم با رینگ فولادی و هم با رینگ الومینیومی در بازار موجود است.اما این خودرو چه با رینگ فولادی و چه با رینگ آلومینیومی افت قیمت را این هفته تجربه کرد.ساینا با رینگ آلومینیومی و رینگ فولادی این هفته یک میلیون تومان از قیمت خود را از دست داد.
واقعی سازی یا آزاد سازی، مسئله این است
در پاسخ به این پرسش که آزادسازی قیمت خودرو با واقعیسازی چه تفاوتی دارد و کدام بهتر است، کارشناسان و فعالان صنعت خودرو نظرات مختلفی دارند. در این بین، حسن کریمیسنجری کارشناس خودرو میگوید: منظور از واقعیسازی قیمت خودرو این است که هزینه قیمت تمام شده را به علاوه سودی متعارف محاسبه و بهعنوان نرخ نهایی خودرو برای فروش تعیین میکنند. وی میافزاید: در کشورهایی که ممنوعیت واردات و نرخگذاری دستوری در کار نیست، از این روش استفاده میکنند، به ویژه در مورد خودروهایی که قرار است تازه و برای اولین بار عرضه شوند.
کریمی در تشریح این مدل قیمتگذاری میگوید:برای استخراج نرخ نهایی، هزینه مواد اولیه به علاوه حقوق و دستمزد و همچنین هزینههای سربار و البته هزینههای جذب نشده تولید محاسبه میشود و در نهایت مقداری سود عملیاتی نیز بر آن اضافه میکنند.
وی تاکید میکند: البته گاهی ممکن است برخی خودروسازان بزرگ و مشهور، هزینه دیگری تحت عنوان هزینه مطلوبیت به قیمت محصولاتشان اضافه کنند که در واقع همان پول برند است. کریمی اما در پاسخ به این پرسش که تفاوت اصلی آزادسازی و قیمتگذاری در حاشیه بازار با واقعیسازی قیمت چیست میگوید:وقتی صحبت از آزادسازی یا قیمتگذاری در حاشیه بازار میشود، منظور تعیین قیمت خودروها بدون دستور است؛ در واقع در این روش، قیمت خودرو بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود.
وی میافزاید:در چنین روشی پارامترهای تولید و تقاضا اثر مستقیمی بر قیمت دارند، تا جایی که ممکن است گاهی نرخ خودروها با قیمت تمام شده تولید به نقطه سر به سر برسد.
این کارشناس با بیان اینکه گاهی ممکن است خودروسازان دست به مهندسی بازار بزنند، میگوید: مثلا شاید قیمت فلان محصول پس از عرضه به بازار، با اهداف اولیهای که در زمان طراحی آن لحاظ شده، همخوانی نداشته باشد، بنابراین خودروساز ممکن است با عرضه بازی کند تا معادلات را به نفع خود تغییر دهد. کریمی در ادامه با بیان اینکه در روش واقعیسازی، دیگر ملاک، عرضه و تقاضا نیست میگوید: در این روش نیز خودروساز دچار زیان نمیشود، زیرا اولا هزینههای تولیدش پوشش داده شده و ثانیا سودی متعارف نیز در نظر گرفته میشود. وی تاکید میکند، هر دو روش قیمتگذاری در حاشیه بازار و واقعیسازی قیمت، در بازار خودرو جهان پذیرفته شدهاند، منتها استفاده از هر کدام، شرایط متفاوتی را میطلبد. به گفته این کارشناس، اگر میخواهیم مشتری ضرر نکند و بازار تعادلی باشد، قیمتگذاری بر اساس هزینه تمام شده تولید و سودی متعارف صورت میگیرد که بهنظر میرسد با توجه به شرایط فعلی، این روش برای بازار خودروی ایران بهتر از آزادسازی است.
کریمی تاکید میکند: اگر الان قیمت خودرو را به بازار بسپاریم، با توجه به ممنوعیت واردات، ضعف توان تولید، تورم انتظاری و همچنین نوسان قیمت ارز، امکان ایجاد تعادل در بازار خودرو را نخواهیم داشت و قیمتها همچنان بالا خواهند رفت. وی در عین حال، واقعیسازی قیمت را نیز با توجه به فرآیند پیچیده محاسبه هزینه تولید در ایران خودرو و سایپا، سخت میداند. کریمی میگوید: بهدلیل ساختار خاص مالی از یکسو و پارامترهای متغیر از سوی دیگر، محاسبه هزینه تولید و قیمت تمام شده محصولات دو خودروساز بزرگ کشور پیچیده است.
وی این را هم میگوید که قیمت تمام شده در ایران خودرو و سایپا واقعی نیست، که این موضوع ریشه در ضعف بهرهوری و دولتی بودن صنعت خودرو دارد. به گفته کریمی، برای واقعیسازی قیمت بهتر است دو نرخ استخراج شود، یکی قیمت تمام شده استاندارد و دیگری قیمت تمام شدهای که به خاطر دولتی بودن خودروسازان، حاصل میشود. این کارشناس تاکید میکند:اختلاف این دو قیمت را باید دولت در قالب تخصیص یارانه به خودروسازان جبران کند؛ در واقع هزینه سرکوب قیمت و ضعف بهرهوری را خود دولت که باعث و بانی آنها است، باید بپردازد.
وی اما در پاسخ به این پرسش که آیا وزارت صمت میتواند مجوز واقعیسازی قیمت خودرو را از دولت بگیرد، میگوید:این وزارتخانه در دولت فعلی به هیچ وجه نمیتواند روش قیمتگذاری را تغییر بدهد، زیرا اولا هنوز وزیر ندارد و ثانیا جسارت لازم برای این کار، در بدنه صمت دیده نمیشود. اظهارات کریمیسنجری در شرایطی است که دبیر انجمن خودروسازان میگوید وزارت صمت در دوران سرپرستی مدرس خیابانی به جد پیگیر تغییر روش قیمتگذاری خودرو بوده است. احمد نعمتبخش میگوید: مدرس خیابانی در جلسات کمیته خودرو قانع شد و پذیرفت که خودروسازان به واسطه نرخگذاری دستوری زیان میبینند، ضمن آنکه دلالی و واسطهگری نیز از دل همین سیاست بیرون آمده است.
وی با بیان اینکه وزارت صمت قصد دارد قیمتگذاری خودرو را به سمت واقعیسازی ببرد، میافزاید:ازآنجاکه دو نرخی بودن هر کالایی سبب رانت و فساد خواهد شد، بهتر آن است که یا قیمتگذاری خودرو در حاشیه بازار صورت گیرد یا تعیین قیمت به بورس کالا سپرده شود. وی در عین حال تاکید میکند:البته اگر قرار باشد بین بد و بدتر یکی را انتخاب کنیم، واقعیسازی قیمت بهتر از نرخگذاری دستوری است، چون حداقل خودروسازان را از زیان نجات خواهد داد. دبیر انجمن خودروسازان در عین حال تاکید میکند بهترین روش برای تعیین قیمت خودروها، قیمتگذاری در حاشیه بازار است و پس از آن، بورسی شدن قیمت و اگر هیچ کدام از این دو روش اجرا نشد، واقعیسازی میتواند راهکار مناسبی (در مقایسه با نرخگذاری دستوری) باشد.
گردآورنده:فرحان مرادی
آنچه دیگران میخوانند:
