تیتربرتر: انتخاب کفش کوهنوردی مناسب فرایندی دقیق است. کفش ایده‌آل شما باید با مسیر پیمایش و مکانی که قصد صعود دارید؛ سازگار باشد. جدا از این موضوع، حتما قبل از حرکت، از درست بستن بندکفش مطمئن شوید که کفش به درستی در پای شما فیت شده‌است.

• انواع کفش: طیف گسترده‌ای از کفش ها، از فوق سبک ترکینگ گرفته تا کفش‌های سنگین کوهنوردی در بازار موجود است.
• اجزا: داشتن اطلاعاتی درمورد جنس قسمت‌های مختلف کفش همچون رویه، زیره، لایه میانی و کفی به شما کمک می‌کند تا انتخاب بهتری داشته‌باشید.
• فیت شدن: هیچ کس از کفش گشاد یا تنگ خوشش نمی‌آید. اگر کفش در پای شما فیت نباشد، تاول به سراغ پایتان خواهد آمد.

انواع کفش کوهنوردی

می‌توان کفش‌ها را با توجه به ساق و نوع برنامه دسته‌بندی کرد:

۱- کفش هایکینگ:

مدل‌های بدون ساق با لایه میانی منعطف برای طبیعت‌گردی یک روزه ایده‌آل است.

۲- کفش کوهنوردی سبک:

کوهنوردی سبک یعنی برنامه‌های یک تا چند روز با حمل بار سبک یا متوسط. برای کوهنوردی سبک مدل‌هایی در طیف گسترده نیم ساق تا ساق بلند استفاده می‌شود. این کفش‌ها اگرچه حمایت و دوام کفش‌های کوهنوردی را ندارند، اما معمولا از اصطکاک و انعطاف لازم برخوردار هستند.

۳- کفش کوهنوردی:

معمولا کفش‌ کوهنوردی ساق بلند دارند، به نحوی که از مچ‌پا حفاظت می‌کنند. بسیار بادوام و مقاوم‌اند و لایه میانی آن‌ها از سایر کفش‌ها محکم‌تر است. این کفش‌ها جهت حمل بارهای سنگین در برنامه‌های چندروزه استفاده می‌شود.

کفش کوهنوردی مناسب برنامه های سنگین کوهنوردی

تولیدکنندگان ایرانی سال‌‌هاست در زمینه تولید کفش‌های کوهنوردی فعالیت می‌کنند و در این زمینه پیشرفت‌های زیادی داشته‌اند. از جمله برندهای فعال در این حوزه می‌توان به برند ربوآر، مکوان، قارتال، شرپا، آسیا، سیمپا و... اشاره کرد. مکوان و ربوآر از قدیمی‌ترین برندهای این حوزه هستند، که کفش‌هایی منعطف داشته و فروش آن‌ها با اقبال عمومی همراه بوده است. مکوان از زیره‌های پی‌یو استفاده می‌کند، که درعین سبکی چسبندگی خوبی دارند. برند قارتال کفش‌های مستحکم و بادوام تولید می‌کند که می‌توان از آن برای کوهپیمایی‌های سنگین و نیمه سنگین استفاده کرد. کفش شرپا نیز در رنگ‌ها و طرح‌های مختلفی تولید می‌شود. کفش‌های ایرانی معمولا سه‌فصل هستند و اکثر آن‌ها گارانتی دارند.

بهترین برندهای خارجی کفش کوهنوردی

کشور ایتالیا مهد تولید کفش در جهان است و از دیرباز به ساخت کفش با چرم طبیعی شهرت داشته‌است. از طرفی این کشور به خاطر شرایط جغرافیایی و واقع شدن در دامنه رشته کوه آلپ کوهنوردان بزرگی پرورش داده‌است. کوهنوردانی که تجربیات خود را در اختیار این شرکت‌ها قرار‌داده و به رشد این شرکت‌ها کمک کرده‌اند. از بزرگترین این برندها می‌توان به آسولو، اسکارپا و لاسپورتیوا اشاره کرد. کفش‌هایی که این برندهای شناخته شده تولید می‌کنند در تمام دنیا به صورت انبوه فروخته می‌شوند و تمام کوهنوردان، سنگ‌نوردان و صخره‌نوردان حرفه‌ای با آن‌ها آشنا هستند. کفش اسکارپا، فناوری‌های زیادی برای ارتقای کیفیت کفش‌ها ابداع نمود، فناوری‌هایی همچون اکتیوفیت (ACTIVfit) و اکتیو ایمپکت (ACTIVimpact)، زیره‌های ویبرام نیز در اکثر کفش‌ها کارشده‌است. آسولو نیز کفش‌هایی بسیار مقاوم و مستحکم تولید می‌کند که برای صعود به قلل مرتفع بسیار مناسب‌اند. لاسپورتیوا یا لسپورتیوا نیز شرکتی ایتالیایی‌ست که سابقه‌ای طولانی در تولید کفش‌های فنی و تخصصی دارد.

حمایت و وزن کفش

اینکه به چه مقدار حمایت نیاز دارید، به مسافتی که قرار است طی کنید، سختی یا نرمی زمین و مقدار وزنی که می‌خواهید باخود حمل کنید، بستگی دارد. اگر کفش مناسبی پایتان باشد هرچقدر هم برنامه دشوار یا طولانی باشد، خیالتان راحت خواهد‌ بود. وزن کم برای پیمایش‌ مسیرهای طولانی مزیت قابل توجهی‌ست. متریال جدید و فناوری‌های مدرن در ساخت و طراحی‌ کفش‌ها باعث شده که حمایت و راحتی فوق‌العاده‌ای نسبت به قدیم داشته‌باشند.

کفش ضدآب باشه یا نه؟

همه ما دوست داریم، کفش‌مان تاجایی که امکان دارد، خشک بماند. یکی از دلایل تاول زدن، خیس بودن پاست، تاولی که می‌تواند یک سفر دل‌انگیز را به خاطره‌ای تلخ تبدیل کند. البته به خاطر داشته‌باشید، که کفش‌هایی که ضدآب نیستند نسبت به مدل های ضدآب قابلیت تنفس‌پذیری بسیار بالاتری دارند. اگر معمولا در مسیرهای خشک یا در هوای گرم فعالیت می‌کنید، قید ضدآب بودن را بزنید و از قابلیت تنفس‌پذیری لذت ببرید؛ از طرف دیگر قابلیت ضدآب، نه تنها پای شما را خشک، بلکه در هوای سرد پا را گرم نگه می‌دارد.

لایه بیرونی کفش کوهنوردی

جنس لایه بیرونی کفش کوهنوردی تاثیر به‌سزایی در وزن، تنفس پذیری، دوام و ضدآب بودن کفش دارد. چرم‌هایی که در ساخت کفش استفاده می‌شوند به شرح زیر می‌باشند:

• چرم دانه کامل (فول گرین): این نوع چرم دوام و مقاومت بسیار بالایی داشته و به‌طور کامل در برابر نفوذ آب مقاومت دارد. ضخامت بالای آن باعث سنگینی کفش می‌شود.
• چرم اشبالت (اسپلیت): چرمی که از لایه میانی پوست حیوان به عمل می‌آید. به لحاظ اقتصادی به‌صرفه‌تر هستند.
• چرم نبوک: چرم نبوک از بیرونی‌ترین لایه پوست به‌دست می‌آید. دوام بالایی دارد و بسیار زیباست.
• چرم مصنوعی: پلی‌استر و نایلون کالایی‌ست که بیشترین کاربرد را در تولید کفش‌های کوهنوردی دارد. از چرم سبک‌ترند و زودتر خشک می‌شوند.
• پارچه‌های ضدآب: فناوری‌هایی همچون گورتکس (Gore-Tex) یا ای‌ونت (eVent) که کفش‌ها را ضدآب می‌کنند.

لایه میانی کفش‌های کوهنوردی

لایه میانی که پای شما را دربرابر ضربه محافظت می‌کند، معمولا از جنس ای وی ای (EVA) یا پلی‌اورتان (Polyurethane) هستند. ای وی ای سبک‌تر و ارزان‌تر است در صورتی که پلی‌اورتان محکم‌ و در کفش‌های حرفه‌ای به‌کار می‌روند.

زیره کفش

لاستیک (Rubber) متریالی‌ست که تقریبا در انواع مختلف کفش کوه به‌کار می‌رود. گاهی هم کربن به آن اضافه می‌شود تا سختی آن را بیشتر کند. زیره‌های سفت و سخت دوام کفش را افزایش می‌دهد اما از انعطاف آن می‌کاهد. ویبرام از فناوری‌های جدیدی‌ست که در برند‌های معتبر همچون برند اسکارپا، لاسپورتیوا، کایلاس استفاده می‌شود و کیفیت و گیرایی بسیار بالایی دارد.

قابلیت کار با کرامپون

اگر برنامه صعود به قله‌های مرتفع یا قله‌های برفی را دارید بهتر است از کفش‌هایی استفاده کنید که قابلیت نصب کرامپون داشته باشند. این قابلیت را اکثر کفش‌ها دارند اما می‌بایست در هنگام خرید به آن توجه کرد.

مهمترین نکات خرید کفش کوهنوردی

حالا که با برندهای کفش کوهنوردی و متریال استفاده‌شده در کفش‌ها آشنا شدید، راحت‌تر می‌توانید کفش مناسب خود را انتخاب کنید. اما شما وقتی بهترین خرید را خواهید داشت که کفش در پای شما فیت شود. حتی اگر از بهترین برندها خرید کنید ولی کفش فیت نباشد بسیار آزاردهنده خواهد‌بود. کفش کوهنوردی می‌بایست در تمام قسمت‌ها راحت فیت باشد، آن‌قدر سفت نباشد که پا را اذیت کند و جا برای بازی انگشتان داشته‌باشد. در انتهای روز وقتی که پا متورم می‌شود (پا معمولا در انتهای روز به خاطر فعالیت‌هایی که داشته‌اید، متورم می‌شود) تست کنید و البته به یاد داشته‌باشید که هنگام تست از جورابی استفاده کنید که در برنامه قراراست پایتان باشد.

برای سایز کفش به سراغ کفش‌هایی با نیم یا یک سایز بزرگتر بروید. یک راه دیگر برای تعیین سایز دقیق کفش اندازه‌گیری طول کفش و پیداکردن سایز مناسب براساس سایزچارت تولیدکننده‌ است. همچنین می‌توان کفی کفش را خارج کرد، روی آن ایستاد و مطمئن شد که به اندازه یک انگشت بزرگتر از کف پا باشد.

زمانی را با کفش سپری کنید. اگر از فروشگاه به صورت حضوری خرید می‌کنید، بهتر است چند دقیقه با کفش‌ها قدم بزنید. از پله‌ها یا سطح شیب‌دار بالا و پایین بروید. در هنگام پایین آمدن از سطح شیب‌دار نباید انگشتانتان جلوی کفش را لمس کند. نوع بستن بند نیز در فیت شدن کفش اهمیت فراوانی دارد.

گردآورنده: امیر علیزاده