همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: با وجود گسترش استفاده از ابزارهای دیجیتال، آموزش خط پیوسته یا همان خوشنویسی (Cursive) در سال‌های اخیر بار دیگر به مدارس بازگشته است. حامیان این شیوه نوشتن معتقدند که خط پیوسته سرعت بیشتری دارد، به تقویت توانایی‌های شناختی کمک می‌کند و از همه مهم‌تر، از الزامات داشتن یک امضای بسیار زیبا است. اما مرور تازه پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد این ادعاها چندان با واقعیت همخوانی ندارند.

نخستین باور رایج در این زمینه، «سریع‌تر» بودن نوشتن به شیوه پیوسته است. به گزارش پاپ‌سای، مطالعات انجام‌شده در دانشگاه‌های مریلند و واشنگتن نشان داده‌اند که بین سرعت نوشتن دانش‌آموزانی که از خط پیوسته استفاده می‌کنند و افرادی که با حروف جداگانه می‌نویسند، تفاوت محسوسی وجود ندارد. حتی در این تحقیق مشخص شد دانش‌آموزانی که از ترکیبی از هر دو روش استفاده می‌کنند، هم سریع‌تر می‌نویسند و هم نوشته‌های خواناتری دارند.

پژوهش دیگری که عملکرد دانش‌آموزان فرانسه و استان کبک کانادا را مقایسه کرده نیز به نتیجه مشابهی رسیده است. در حالی که مدارس فرانسه عمدتا آموزش خط پیوسته را دنبال می‌کنند، دانش‌آموزان کبکی که هر دو شیوه را می‌آموزند، سرعت نوشتن بیشتری از خود نشان داده‌اند؛ هرچند نوشته‌های آن‌ها اندکی خوانایی کمتری داشته است.

باور دوم به تأثیر ویژه خط پیوسته بر عملکرد مغز و یادگیری مربوط می‌شود. پژوهشگران تأکید می‌کنند که نوشتن با قلم روی کاغذ، صرف‌نظر از نوع خط، نسبت به تایپ کردن مزایای شناختی مشخصی دارد و به ثبت بهتر اطلاعات در حافظه کمک می‌کند. اما بررسی جامع مطالعات علمی تاکنون هیچ مدرک قانع‌کننده‌ای ارائه نکرده که نشان دهد پیوسته‌نویسی نسبت به نوشتن با حروف جداگانه مزیت شناختی بیشتری ایجاد می‌کند.

• چرا راست دست یا چپ دست هستید؟ نتایج عجیب آزمایش‌ها
• چرا انسان‌ها راست‌دست شدند؟

یکی دیگر از باورهای قدیمی این است که امضا حتما باید با خط پیوسته نوشته شود تا زیبایی و حتی اعتبار قانونی داشته باشد. بررسی قوانین و مقررات نشان می‌دهد چنین الزامی در عمل وجود ندارد. در بسیاری از کشورها، از جمله آمریکا، هر نشانه، علامت یا حتی نوشتن نام کوک یا نام خانوادگی به صورت معمول، در صورتی که با قصد تأیید هویت و به شکل ثابت مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند یک امضای معتبر محسوب شود.

کارشناسان در عین حال تأکید می‌کنند که این یافته‌ها به معنای بی‌فایده بودن آموزش خوشنویسی نیست. این مهارت همچنان می‌تواند بخشی از آموزش نوشتن باشد و به بهبود هماهنگی حرکتی یا آشنایی دانش‌آموزان با متون دست‌نویس قدیمی کمک کند. با این حال، شواهد علمی نشان می‌دهد دلایل رایجی که سال‌ها برای برتری این شیوه نوشتن مطرح شده‌اند، بیش از آنکه بر پژوهش‌های معتبر استوار باشند، بر پایه باورهای عمومی شکل گرفته‌اند.