تیتربرتر؛ حس بویایی از چیزهایی است که معمولا ما داشتن آن را امری بدیهی میدانیم. اما آیا تا به حال خود را در حالی که حس بویایی خود را از دست داده اید، تصور کرده اید؟ آیا فکر کرده اید که این مسئله میتواند چه تأثیری بر حس چشایی شما نیز داشته باشد؟ در اینجا قصد داریم به عللی که سبب از دست رفتن حس بویایی و چشایی میشود بپردازیم.
شناسایی عامل از بین رفتن حس بویایی
- ارتباط بو و مزه
مزه معمولا به دنبال بو میآید؛ یعنی ناحیه بویایی در بینی شما هر دو را کنترل میکند. بینی شما مشخص میکند که این مزه شیرین انگور یا سیب است. غذاها زمانی که شما نتوانید آنها را بو کنید، مزهای ندارد.
- سن
همراه با بالارفتن سن، شما برخی از رشتههای عصبی بویایی در بینی تان را ازدست میدهید. این مسئله، اغلب بر توانایی شما در تشخیص اولیه مزههای شور و شیرین تأثیر میگذارد.
- بیماری یا عفونت
هر چیزی به مانند سرماخوردگی، کرونا و یا آلرژی که پوشش داخلی بینی شما را تحریک و یا ملتهب کند و سبب ایجاد گرفتگی بینی، آبریزش، خارش بینی کند، میتواند بر حس بویایی و چشایی شما تأثیر بگذارد.
- گرفتگی بینی
در صورتی که شما نتوانید هوای کافی را از بینی خود عبور دهید، بویایی شما دچار مشکل شده و همین امر نیز بر حس چشایی شما تأثیر میگذارد.
- آسیب به سر
عصب بویایی شما اطلاعات رایحه را از بینی به مغز منتقل میکند. ضربه به سر، گردن یا مغز میتواند به آن عصب و همچنین به پوشش بینی، مجاری بینی یا قسمتهایی از مغز که بو را پردازش میکند آسیب برساند.
- برخی بیماریهای خاص
شاید پزشک شما دلیل از دست دادن حس بویایی تان را متوجه نشود، اما این مسئله ممکن است هشداری اولیه در خصوص زوال عقل، آلزایمر و یا بیماری پارکینسون باشد.
- سرطان و درمان
انواع خاصی از سرطان و درمانهایی که برای آن صورت میگیرد، میتواند پیامهای انتقالی بین بینی، دهان و مغز شما را تغییر دهد.
- دارو
برخی از داروهای تجویزی از سوی پزشک و یا داروهای بدون نسخه میتوانند حواس شما را تغییر دهند؛ به مانند آنتی بیوتیکها و داروهای فشار خون. برای همین نیز قبل از قطع مصرف هر دارویی با پزشک خود مشورت کنید.
- کمبود ویتامین
از دست دادن حس چشایی و حس بویایی میتواند هشداری باشد که بدن شما در خصوص کمبود ویتامین به شما میدهد. برخی بیماریها و داروها میتوانند باعث کمبود ویتامینهای مرتبط با بو و طعم مانند ویتامینهای A، B۶، B۱۲ و زینک (روی) شوند.
- سیگار و مواد مخدر
کشیدن تنباکو علاوه بر آنکه میتواند سبب ایجاد سرطان شود، قادر است به سلولهایی که به مغز شما در طبقهبندی بوها و طعمها کمک میکنند، آسیب زده و یا آنها را از بین ببرد.
در نتیجه بایستی گفت آگاه بودن از علل از دست دادن حس بویایی و چشایی میتواند به ما کمک فراوانی کند.
مطالب مرتبط:
عوامل موثر در ازدست دادن حس بویایی
۱- احتقان بینی ناشی از ( سرما خوردگی، عفونت تنفسی فوقانی، آلرژی، عفونت سینوس و کیفیت هوای پایین ) شایع ترین علل فقدان حس بویایی یا همان حس شامه است.
۲- دیگر علل فقدان حس بویایی عبارت از: شرایط پزشکی خاص مثل چاقی، دیابت، فشار خون، سوء تغذیه، بیماری آلزایمر، بیماری پارکینسون، بیماری MS، مشکلات تغذیه ای، مشکلات دندانی، شرایط مادرزادی و اختلالات هورمونی می باشد.
۳- در اورای میگرن نیز ممکن است تغییراتی در حس بویایی، چشایی و لامسه ایجاد شود.
۴- بویایی حسی است که به مرور زمان و هر چه سن بالاتر می رود ضعیف و ضعیف تر می شود. بنا بر یافته های به دست آمده از آخرین تحقیقات انجام شده، اغلب افراد در شناسایی طعم غذاها نسبت به تشخیص بوی آنها عملکرد بهتری دارند. نکته قابل توجه این است که قابلیت بویایی افراد با افزایش سن کاهش چشم گیری پیدا می کند.
۵- مصرف برخی از داروها مانند ( آنتی بیوتیک ها، داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد التهاب، داروهای قلب و غیره )
۶- پولیپ بینی – رشد غیر سرطانی کوچک در بینی و سینوس ها است که سبب مسدود کردن راه بینی می شود.
۷- قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی مانند آفت کش ها و یا حلال
۸- آسیب به بینی و اعصاب بویایی در اثر عمل جراحی یا ضربه به سر
۹- پرتو درمانی برای سرطان سر و گردن
۱۰-سوء استفاده از کوکائین
درمان فقدان و اختلالات حس بویایی
درمان اختلالات بویایی کاملا به تشخیص دقیق علتوابسته است.درمان اختلالات عملکردی حسی ـ عصبی بویایی ، نسبت به درمان اختلالات هدایتی بسیار مشکلتر است اگر مشکل بویایی شما علت دارویی داشته باشد با تنظیم یا تغییر دارو ممکن است علائم را تسکین دهد. اگر بیماری زمینه ای باعث اختلال بویایی است زمانی که بیماری برطرف شود و یا با درمان حس بویایی معمولا بر می گردد. اگر احتقان بینی ناشی از یک حساسیت یا سرماخوردگی، علت فقدان حس بویایی باشد معمولا درمان نیاز ندارد و این مشکل بهتر خواهد شد.
استفاده کوتاه مدت از ضد احتقان بینی، ممکن است راه بینی را باز نماید به طوری که شما می توانید راحت تر نفس بکشید. با این حال، اگر با ضد احتقان بینی بدتر و یا پس از چند روز برطرف نشد به دکتر خود مراجعه کنید شما ممکن است عفونت داشته و نیاز به آنتی بیوتیک است و یا شرایط پزشکی دیگری مطرح باشد. که قابل بررسی خواهد بود.چنانچه فرد دارای پولیپ باشد با عمل بینی این مشکل برطرف خواهد شد. تنها با افزایش سن است که مشکل حس بویایی برطرف نخواهد شد.
آنچه دیگران می خوانند:
گردآورنده: علیرضا یوسفی
