به گزارش تیتربرتر؛ خورشیدگرفتگی یا کسوف صبح امروز یک شنبه اول تیر ماه ۹۹ در سراسر ایران قابل مشاهده است. آغاز خورشید گرفتگی از ساعت ۹ صبح است و تا ساعت ۱۱ و ۳۷ دقیقه در بیشتر قسمت‌های ایران ادامه دارد.

این خورشیدگرفتگی از نوع حلقوی است. خورشید گرفتگی حلقوی پدیده‌ای نادر است و هنگامی که ماه موفق نمی‌شود قرص خورشید را کامل بپوشاند، کسوف حلقوی تشکیل می‌شود.

یکی از کارشناسان نجوم زمان آخرین خورشیدگرفتگی حلقوی در ایران را مربوط به ۲۰ مرداد ۱۳۷۸ می‌داند. تا ۳۰ اسفند ۱۴۱۲ هم دیگر کشور شاهد خورشیدگرفتگی حلقوی نخواهد بود. در این فاصله زمانی یک خورشیدگرفتگی جزئی ۶۰ درصدی در تاریخ ۳ آبان ۱۴۰۱ رخ می‌دهد. بعد از آن تا ۵ سال هیچ خورشید گرفتگی‌ای در ایران مشاهده نخواهد شد تا ۱۱ مرداد ۱۴۰۶ که باز هم یک گرفت جزئی خواهد بود. روز ۱ تیر ۱۳۹۹ نوار گرفتگی حلقوی از روی دریای عمان و نزدیک به ساحل ایران عبور می‌کند و کسوف جزئی اما عمیقی در جنوب شرقی ایران و سایر نقاط قابل رویت است.

به گفته علی ابراهیمی سراجی به طور متوسط هر ۲.۵ سال یک بار می‌توانیم شاهد خورشیدگرفتگی جزئی باشیم، ولی تعداد خورشید گرفتگی‌های جزئی در دهه ۸۰ از دهه ۹۰ بیشتر بوده است.

ساعت خورشید گرفتگی در ایران

مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، جزئیات خورشید گرفتگی جزئی اول تیر ۱۳۹۹ را چنین اعلام کرده است: خورشید گرفتگی حلقوی در آفریقا به استثنای بخشی از غرب آن، آسیا و جنوب شرقی اروپا به شکلی جزئی قابل رویت است.

ساکنان سودان جنوبی، یمن، کنگو، اتیوپی، پاکستان، عمان، شمال هند، عربستان سعودی، تایوان و جنوب چین می‌توانند کسوف را به صورت حلقوی مشاهده کنند.

ساعت خورشید گرفتگی در تهران

خورشیدگرفتگی در شهر تهران از ساعت ۹ و ۵ دقیقه آغاز می‌شود و ساعت ۱۰ و ۱۶ دقیقه به بیشترین حد خود می‌رسد. آخرین زمان دیدن خورشیدگرفتگی در تهران ساعت ۱۱ و ۳۸ دقیقه است. میزان پوشیدگی خورشید و زمان آن در بخش‌های مختلف تهران یکسان نیست.

در نقاط مختلف ایران از حوالی ۸:۴۵ تا ۹:۱۵ صبح متغیر است. اوج خورشیدگرفتگی حوالی ساعت ۱۰ تا ۱۰:۳۰ صبح در نواحی مختلف کشور روی می‌دهد. همچنین پایان کسوف در نقاط مختلف ایران حوالی ساعت ۱۱:۱۵ تا ۱۲ ظهر است.

کسوف یا خورشیدگرفتگی در جنوب ایران با درصد بالاتری قابل مشاهده است و هر چه به سمت مدار‌های بالاتر زمین برویم جزئی‌تر و با درصد پایین‌تری دیده می‌شود. در نقاط جنوب شرقی ایران، خورشیدگرفتگی طولانی‌تر و وسیع‌تر است.

مطالب مرتبط: تا سال 2050 کره زمین در خطر نابودی است

بالاترین میزان کسوف در پسابندر با ۹۷ درصد پوشیدگی رخ می‌دهد. منطقه چابهار نیز ۹۵ درصد گرفتگی خواهد داشت.

چرا خورشیدگرفتگی اول تیر ترسناک است؟

شاید هیجان‌انگیزترین و به گفته برخی ترسناک‌ترین داستان درباره خورشیدگرفتگی امروز منطبق بودن تاریخ این پدیده طبیعی با روز پایانی جهان در تقویم مایا‌ باشد.

بر اساس تحقیقات جدید روز پایانی در تقویم مایا، نه ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ که ۲۱ ژوئن ۲۰۲۰ است. این دقیقاً تاریخ رخ دادن خورشیدگرفتگی اول تیر است.

نماز آیات در زمان خورشیدگرفتگی

خورشید گرفتگی حتی اگر جزئی هم باشد نماز آیات را واجب می‌کند.

از زمان شروع گرفتگی خورشید، می‌توان نماز آیات را خواند و بنابر احتیاط واجب، باید آن‌قدر تأخیر نیفتد که خورشیدگرفتگی به پایان نزدیک شود. اگر نماز آیات تا قبل از باز شدن کامل به تأخیر افتاد باید نماز بدون نیت ادا و قضا خوانده شود.

بر اساس دیدگاه فقهی مراجع تقلید در خسوف و کسوفی که بخشی از ماه و خورشید دچار گرفتگی شود، خواندن نماز آیات مانند خسوف و کسوف کامل واجب است. 

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پاسخ به استفتایی در این مورد بیان داشتند: «نماز آیات دو رکعت است که هر رکعت آن پنج رکوع و دو سجده دارد و اسباب شرعی وجوب آن عبارت است از کسوف خورشید و خسوف ماه، اگر چه مقدار کمی از آنها گرفته شود؛ زلزله و هر حادثه غیرعادی که باعث ترس بیشتر مردم شود مانند بادهای سیاه یا سرخ و یا زرد که غیرعادی باشند؛ تاریکی شدید، فرو رفتن زمین و ریختن کوه، صیحه آسمانی و آتشی که گاهی در آسمان ظاهر می‏شود. در غیر از کسوف و خسوف و زلزله، باید آن حادثه موجب ترس و وحشت بیشتر مردم شود، و حادثه‏ای که ترس آور نباشد و یا موجب ترس و وحشت افراد نادری گردد، اعتبار ندارد.»

گردآورنده: الهام خلیلی خو