به گزارش تیتربرتر؛ وقتی در آخرین روز سال ۹۸، شاخص بورس در ارتفاع ۵۱۲ هزار واحدی به کار خود پایان داد، بسیاری رشد ۱۸۷ درصدی شاخص را یک استثنا و مختص سال رویایی میدانستند. اما در سال جدید، یک چله رویایی برای بورس تهران به ثبت رسید تا تزریق نقدینگی به این بازار، با قدرت بیشتری ادامه یابد. شاخص بازار در ۴۰ روز اول سال، با ثبت ۷۱ درصد رشد به کانال ۸۷۸ هزار واحدی رسید تا به راحتی تمامی بازارهای رقیب را پشتسر بگذارد. با این حال مقایسه بازدهی بورس با بازارهای موازی، بهخوبی از درجه جذایبت بازار سهام برای عموم جامعه خبر میدهد.
تعریف سود مرکب، به زبان ساده
سود مرکب، سودی ترکیبشده و مضاعف است. به عبارت دیگر، در محاسبه سود مرکب علاوه بر محاسبه سودی که به اصل سرمایه تعلق میگیرد، سودی که به خود سودها تعلق میگیرد هم در نظر گرفته میشود. در محاسبه سود ساده، فقط اصل سرمایه و سودی که به آن تعلق میگیرد مهم است. مرکب کردن بهره، یعنی دریافت بهره از محل بهره؛ نتیجه این کار، بهره مرکب نامیده میشود. در بهره ساده، بهره دریافتی سرمایهگذاری نمیشود و بنابراین بهرهای که در هر دوره دریافت میشود، فقط از محل سرمایهگذاری اولیه خواهد بود. اثر مرکب کردن در بلندمدت واضحتر است و سرمایه رشد زیادی خواهد کرد. برای آنکه تعریف دقیقتری ارائه دهیم میتوانیم بگوییم که سود یا بهره مرکب (Compound Interest) به نوعی از سود گفته میشود که برای محاسبه آن علاوه بر اصل سرمایه، میزان سود حاصل از بهرههای جمع شده از دورههای قبل سپرده یا وام نیز اضافه میگردد.
نحوه محاسبه سود مرکب
با استفاده از فرمول زیر، میتوانیم سود مرکب را محاسبه کنیم.
سود مرکب برابر است با مجموع مبلغ سپرده و سود آن در پایان دوره زمانی مشخص منهای مبلغ سپرده در حال حاضر. عبارت داخل کروشه، همان مبلغ نهایی است که در پایان دوره دریافت میکنیم. هرچه n عدد بزرگتری باشد یا دوره دریافت سود بیشتر شود، این سود نیز عدد بزرگتری خواهد شد. مثلا اگر دوره دریافت سود از یکبار پرداخت سالانه به دوبار پرداخت هر شش ماه یکبار، تغییر کند، n افزایش مییابد و سود مرکب نیز به نسبت بزرگتر میشود. به همین دلیل، اگرچه بازه زمانی هر دو مورد یک سال است اما مقدار بهره مرکب که به یک وام یک میلیون تومانی به صورت سالانه و با نرخ ۱۰% تعلق میگیرد کمتر از مقدار بهره مرکبی خواهد بود که به همان وام یک میلیون تومانی ولی با نرخ ۵% و به صورت ششماهه تعلق میگیرد. در واقع، محاسبه سود مرکب به صورت تصاعدی است و اینگونه سرمایهگذاری در بانک سبب افزایش سرعت سود نسبت به سودهای معمولی میگردد.
چرا سود مرکب اهمیت دارد؟
استفاده از این سود، سرمایه ما را نسبت به سود ساده، چندین برابر میکند. نکته مهم این است که تنها در صورت وجود درآمد پایدار میتوانیم از بهره مرکب استفاده کرده و سرمایه خود را چندین برابر افزایش دهیم. به عبارت دیگر، برای درآمدهای مقطعی کاربردی ندارد. دو اصل در سود مرکب مهم هستند؛ نخست آنکه به اصل و سود سرمایهگذاری خود دست نزنید و به آن اجازه رشد بدهید و نکته دوم داشتن صبر است.
بیشتربخوانید: نحوه سرمایه گذاری در بورس99
چگونه از سود مرکب بهره ببریم؟
برای بهرهگیری از این مفهوم نخست باید تعریف مشخصی از دارایی داشته باشیم. دارایی به هر چیز با ارزش مادی گفته میشود که با واحد پول، قابل اندازهگیری باشد؛ مانند پول، سکه، خانه، ماشین و… . این دارایی میتواند برای مرکب شدن در حساب بانکی یا کسب و کار به کار گرفته شود. پس ما هم باید سعی کنیم کسب و کاری داشته باشیم که حتی وقتی در خواب هستیم نیز برایمان سودآوری کند و سود آن را نیز بتوانیم دوباره در کسب و کار فعلی یا سایر کسب و کارها سرمایه گذاری کنیم تا منجر به پیشرفت فوقالعاده ما در کسب ثروت شود. یکی از سادهترین روشها برای ایجاد سود مرکب، توجه به سرمایههای کوچک است. در واقع، با به کارگیری سرمایههای اندک و قرار دادن آن در مسیر درست سرمایهگذاری، فرد میتواند اندوخته خود را چند برابر کند. ازجمله راههایی که میتواند ما را به این هدف برساند، خرید اوراق بهادار و شرکت در بازار سرمایه است. نظام پرداخت سود بانکها بر اساس سود مرکب نیست. چون اگر از این راه استفاده کنند به سرعت ورشکسته خواهند شد. بنابراین نمیتوان با پسانداز سرمایه در بانک به سود مرکب رسید. اما اگر فرد از دانش و تخصص کافی بهرهمند باشد میتواند با سرمایهگذاری و خرید و فروش اوراق و سهام خود در زمان مشخص، به بهره مرکب برسد. روش کار به این صورت است که با هر بار سوددهی در فروش سهام، مبلغ به دست آمده را نیز دوباره سهام میخرند و آن را به اصل سرمایه اضافه میکنند.
بازدهی سود بورس در سال 99
در همین بازه ۴۰ روزه، قیمت دلار در بازار آزاد تنها ۱/۴ درصد رشد کرد. سکه اما با کمک اونس جهانی، توانست حداقل از دلار سبقت گیرد و بازدهی ۶/۳ درصدی را ثبت کند. بازدهی طلای ۱۸ عیار نیز از ۷/۵ درصد فراتر نرفت تا رشد ۴۰ روزه این دو بازار نیز به هیچ وجه با بازدهی بورس، قابل قیاس نباشد.
بیشتربخوانید: کرونا، بورس ایران را فعال می کند؟
مقایسه بازدهی این سه بازار نشان میدهد سرمایهگذاران آنها جاماندگان محض در رالی با سهامداران بورس بودهاند. البته رشد خیرهکننده بورس موضوع بحث بسیاری از کارشناسان شده است؛ بهگونهایکه برخی از آنان بر این باورند که همه متغیرهای تحلیلی از توجیه منطقی ادامه رشد قیمتهای سهام باز ماندهاند.
در دهمین روز اردیبهشت ماه سرعت رشد دلار تندتر شد و سکه تمام بهار آزادی به مسیر افزایشی بازگشت. روز چهارشنبه، شاخص بازار ارز ۲۰۰ تومان افزایش را به ثبت رساند و به بهای ۱۶ هزار و ۲۳۰ تومان رسید. این در حالی بود که روز سهشنبه اسکناس آمریکایی تنها ۳۰ تومان رشد قیمت را به ثبت رسانده بود. رشد روز چهارشنبه موجب شد که بازدهی دلار از ابتدای سال ۹۹ به حدود ۱/۴ درصد برسد که بسیار کمتر از بازارهای رقیب بوده است.
بهعنوان مثال، در بازار فلزات گرانبها، سکه تمام بهار آزادی رشد بسیار بیشتر ۶ درصدی را نسبت به دلار تجربه کرده است. سکه امامی روز چهارشنبه رشد نه چندان قابل توجه ۲۵ هزار تومانی را تجربه کرد و به بهای ۶ میلیون و ۴۸۵ هزار تومان رسید. با این حال، همین سطح قیمتی بیانگر آن است که ارزشمندترین سکه بازار داخلی در سال ۹۹، ۶/۳ درصد بازدهی را به ثبت رسانده است.
قیمت طلای جهانی در تاریخ ۲۷ اسفند پشت سد هزار و ۵۰۰ دلاری قرار داشت و اکنون در حوالی مرز هزار و ۷۰۰ دلاری قرار گرفته است. در نتیجه طبیعی به نظر میرسد که سکه در مقایسه با دلار در بازار داخلی رشد بیشتری را تجربه کرده باشد. سکه تاثیر افزایشی خود را از حدود ۲۰۰ دلار افزایش اونس طلا بهدست آورده است. همین مساله قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را نیز تحتتاثیر قرار داده است. طلای ۱۸ عیار دیروز به قیمت ۶۴۲ هزار تومان رسید و بازدهی خود از ابتدای سال را به ۷/۵ درصد رسانید.
البته بازدهی هیچ کدام از این بازارها قابل قیاس با بازار سهام نیست که از ابتدای سال تاکنون بیش از ۷۰ درصد افزایش ارزش را تجربه کرده است. با توجه به این آمارها، به وضوح شکست دلار در برابر سایر داراییها به چشم میآید. حتی رشد دلار به اندازهای نبوده است که بتوان برای آن مزیتی نسبت به سپرده بانکی قائل بود. با این حال، آیا چنین وضعیتی در ادامه سال نیز پایدار خواهد بود و دلار همچنان در برابر سایر داراییها حرفی برای گفتن نخواهد داشت.
مسلما پاسخ به این سوال آسان نیست؛ ولی حداقل دو نکته را میدانیم؛ در صورتی که بورس از فاز هیجان خارج شود، احتمال بازگشت بخشی از تقاضا و نقدینگی به بازار ارز وجود دارد و در صورتی که طلای جهانی کاهشی شود، احتمالا سکهبازان برای حفظ ارزش دارایی خود اقدام به خرید دلار خواهند کرد. با این حال، در شرایط کنونی بهخوبی مشخص شده است که تا زمانی که این ارز زیر سطح مقاومتی ۱۶ هزار و ۵۰۰ تومانی قرار دارد، معاملهگران فنی تمایلی برای حضور قدرتمند در بازار ندارند.
شاخص ارزی از ابتدای سال گرفتار بازه ۱۵ هزار و ۵۰۰ تا ۱۶ هزار و ۵۰۰ تومان شده است و میزان نوسانات در این بازار در مقایسه با سایر بازارها چنان محدود شده است که دیگر کمتر توجهی را به خود جلب میکند. این در حالی است که دلار در ۶ ماه ابتدایی سال ۹۷ توجهات را به خود خیره کرده بود و مرتب از یک کانال به کانال دیگر میرفت. در آن مقطع زمانی کمتر کسی تصور میکرد که روزی ترمز بازار ارز کشیده شود؛ ولی نکته جالب این است که از اوایل مهر ۹۷ که دلار برای دقایقی به کانال ۱۹ هزار تومانی رفت، دیگر قیمت تا روز جاری حتی نزدیک به این سطح نیز نشده است. در واقع هر بازار هیجانی زمانی از حرکت میایستد و به همین منظور است که به بازیگران بازار پیشنهاد میشود سعی کنند، هیجانات معاملاتی خود را مدیریت کنند.
نویسنده: علی اکبر رضایی
