فیسبوک، اسنپ‌‌چت و اینستاگرام ممکن است برای سلامتی افراد مفید نباشند. اولین مطالعه‌‌ی آزمایشی هنگام بررسی استفاده از پلتفرم‌های چندگانه، نشان‌دهنده‌‌ی یک ارتباط علّی بین زمان سپری‌شده در این رسانه‌های اجتماعی و افزایش میزان افسردگی و تنهایی است.

برای سال‌های طولانی، درمورد ارتباط بین این دو موضوع صحبت شده است؛ اما هرگز وجود یک ارتباط علّی ثابت نشده بود. برای اولین بار، پژوهشی مبتنی بر داده‌‌های تجربی در دانشگاه پنسیلوانیا، ارتباط بین پلتفرم‌‌های فیسبوک، اسنپ‌‌چت و اینستاگرام را با کاهش سلامت مشخص کرده و روان‌‌شناسی با نام ملیسا جی.هانت، یافته‌های خود را در این زمینه، در مجله‌‌ی روانشناسی اجتماعی و بالینی منتشر کرده است.

تنها تعداد محدودی از مطالعات در گذشته سعی داشته‌‌اند تا نشان دهند که استفاده از رسانه‌های اجتماعی به سلامت کاربران آسیب می‌رساند و این تعداد اندک نیز یا داوطلبان را در موقعیت‌های غیرواقعی قرار داده‌اند یا جامعه‌‌ی آماری کوچکی داشته‌‌اند؛ به‌عنوان نمونه، در برخی از این مطالعات از داوطلبان خواسته‌‌اند که به‌‌طور کامل از فیسبوک چشم‌پوشی کنند و یا کار را در محیط یک آزمایشگاه و در مدتی کوتاه (مثلا یک ساعت) انجام دهند.

هانت، دستیار مدیر در آموزش بالینی دپارتمان روان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا می‌گوید:

ما یک مطالعه‌‌ی بسیار جامع‌تر و دقیق‌‌تر را شروع کردیم که از لحاظ اکولوژیکی هم معتبر بود.

برای رسیدن به این هدف، یک تیم پژوهشی که اعضای آن متشکل از راشل مارکس، کورتنی لیپسون و جوردین یانگ بود، آزمایشی را طراحی کردند که سه پلتفرم محبوب میان دانشجویان را پوشش می‌داد و به‌‌طور خودکار داده‌های مربوط به استفاده‌‌ی عینی کاربران را از اپلیکیشن‌‌های فعال روی گوشی‌‌های آیفون، جمع‌‌آوری می‌‌کرد.
در ابتدای این مطالعه،هر یک از این ۱۴۳ شرکت‌‌کننده، یک فرم نظرسنجی درمورد حالات درونی و وضع سلامت خود تکمیل کردند تا یک بانک اطلاعاتی اولیه از داده‌‌های مربوط به رسانه‌‌های اجتماعی ایجاد شود. سپس شرکت‌کنندگان به‌‌صورت تصادفی بین دو گروه تقسیم می‌‌شدند؛ یک گروه کنترلی که به کاربران اجازه می‌داد رفتار عادی خود را در رسانه‌های اجتماعی حفظ کنند و یک گروه آزمایشی که افراد در آن اجازه داشتند تنها به‌‌مدت ۱۰ دقیقه در روز، از فیسبوک، اسنپ‌‌چت و اینستاگرام استفاده کنند.

در طی سه هفته‌‌ی بعدی، گزارش آمار هفتگی مربوط به شرکت‌‌کنندگان توسط پژوهشگران جمع‌آوری گردید. با استفاده از این داده‌ها، هانت به بررسی هفت معیار اصلی پرداخت که مهم‌ترین آن‌‌ها ترس از عقب ماندن (FOMO)، اضطراب، افسردگی و تنهایی بود.

او می‌گوید:

نتیجه‌‌ی نهایی این است: استفاده‌‌ی محدودتر از رسانه‌های اجتماعی (نسبت به حد معمول)، منجر به کاهش ملموس افسردگی و تنهایی می‌شود. این تأثیرات به‌‌ویژه برای کسانی که قبل از آغاز مطالعه، احساس افسردگی بیشتری داشتند، مشهودتر بود.

هانت تاکید می‌کند که این یافته‌ها بدان معنی نیست که جوانان ۱۸ تا ۲۲ ساله باید استفاده از رسانه‌های اجتماعی را کنار بگذارند. در واقع، او این مطالعه را با این رویکرد پیش برده است که عاری از نتیجه‌‌گیری‌‌های غیرواقع‌‌بینانه باشد. با این حال، این مطالعه می‌‌گوید که استفاده‌‌ی محدودتر از این نوع شبکه‌‌های اجتماعی، ضرری در بر نخواهد داشت.

او اضافه می‌‌کند که کمی عجیب است که کاهش استفاده از رسانه‌های اجتماعی باعث می‌شود که شما کمتر احساس تنهایی کنید؛ اما با کمی موشکافی بیشتر به ارتباط منطقی بین این دو پی خواهیم برد:

برخی از مطالب موجود در رسانه‌های اجتماعی، دربرگیرنده‌‌ی حجم بسیار زیادی از مقایسه‌‌های اجتماعی است. زمانی که به زندگی افراد دیگر، مخصوصاً در اینستاگرام نگاه می‌کنید، می‌‌توانید به‌‌راحتی بگیرید که زندگی هر کسی بهتر و جذاب‌‌تر از زندگی شماست.

حجم زیاد مقایسه‌های اجتماعی موجود در فضاهای مجازی، می‌تواند علت افزایش احساس افسردگی و تنهایی در کاربران باشد
از آنجا که این مطالعه خاص تنها فیسبوک، اینستاگرام و اسنپ‌‌چت را پوشش داده است، روشن نیست که آیا می‌‌توان نتایج حاصل از آن را به‌‌صورت گسترده‌‌تر به سایر رسانه‌های اجتماعی نیز بسط داد یا خیر. هانت همچنین تردید دارد که این نتایج برای گروه‌های سنی یا محیط‌هایی متفاوت دیگر، نیز تکرارپذیر باشند. اینها پرسش‌‌هایی هستند که او امیدوار است بتواند پاسخی برای آنها بیابد.شاید مطالعه‌‌ی پیش رو که درمورد استفاده از برنامه‌های دوست‌یابی توسط دانشجویان انجام خواهد شد، به برخی از این پرسش‌‌ها پاسخ دهد.

به‌‌رغم همه‌‌ی این هشدارها و همچنین صرفنظر از اینکه مطالعه‌ی فعلی، حداکثر زمان یا بهترین روش استفاده از رسانه‌های اجتماعی را مشخص نکرده است؛ هانت بر این باور است که این یافته‌ها می‌‌تواند دو راهکار مشخص را ارائه کنند که به‌‌کارگیری آن‌‌ها توسط کاربران رسانه‌‌های اجتماعی خالی از لطف نخواهد بود.

اولین راهکار این است که تا می‌‌توانید شانس مقایسه‌‌های اجتماعی را کاهش دهید. او می‌گوید:

چنانچه خود را درگیر پرسه زدن دائمی در فضای مجازی نکنید، در واقع زمان بیشتری خواهید داشت که تا بر چیزهایی تمرکز کنید که به شما احساس بهتری راجع به زندگی می‌‌دهند.

از آنجا که ابزارهایی نظیر رسانه‌‌های اجتماعی قرار است مدت‌‌ها در کنار ما باقی بمانند؛ دومین راهکار این می‌‌تواند باشد که جوامع راهی پیدا کنند که آثار زیان‌‌بار این ابزارها به حداقل برسند.

هانت می‌‌گوید:

در کل، به نظر من بهتر است گوشی‌‌های خود را زمین بگذاریم و زمان خود را صرف مردمی کنیم که در زندگی ما واقعاً حضور دارند.

عوارض جسمانی ناشی از کار با تلفن همراه

همه می‌دانیم که گوشی‌های هوشمند در عین مفید بودن می‌توانند منجر به مرگ کاربران شوند؛ مرگی که لزوما ناشی از نرخ بالای SAR و تأثیر آن بر بافت‌های مغز نیست. فردی را تصور کنید که اصرار دارد هنگام عبور از خیابان یا گذر کردن از موانع به پیام دادن با گوشی ادامه دهد؛ طبیعی است که این کار یک رفتار پرخطر به حساب می‌آید؛ اما باید بدانید حتی در صورت پرهیز از رفتارهای این‌چنینی و کنترل نرخ SAR و تأثیرات منفی آن بر بافت‌‌های مغز، باز هم استفاده‌ی بی‌رویه از تلفن همراه می‌تواند آسیب‌های جسمی و عضلانی را با خود به همراه داشته باشد. در این مقاله از زومیت، شما را از دردهای عضلانی رایج ناشی از کار با گوشی آگاه کرده و روش‌هایی را برای پیشگیری از هریک پیشنهاد می‌کنیم.

مقاله مرتبط:تغییر شکل جمجمه به دلیل کار زیاد با موبایل

البته قرار نیست استفاده از گوشی را به کلی ترک کنید؛ چرا که این راهکار اصلا منطقی نیست. در واقع هدف این است که رفتارهایی را در خود تقویت کنیم که مثلا انجام مداوم بازی اعتیادآوری مانند کندی کراش باعث نشود در آینده دچار دردها و آسیب‌های جسمانی درمان‌ناپذیر شویم. در ادامه فهرستی از هشت صدمه‌ی جسمی و راه‌های جلوگیری از آن‌ها را می‌خوانید.

۱. درد و انحنای انگشت کوچک دست یا Smartphone Pinky

کار با گوشی‌های هوشمند با نمایشگر و جثه‌ی بزرگ مانند گلکسی نوت ۷ هرچند ممکن است از بسیاری جهات جذاب باشد، اما نگه داشتن آن‌ها در یک دست نه تنها دشوار است بلکه می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی انگشت کوچک دست به عنوان نگهدارنده‌ی پایین گوشی شود.

تورفتگی یا انحراف انگشت کوچک یکی از این آسیب‌ها به شمار می‌رود که به گفته‌ی مجله‌ی پاپیولر ساینس موقتی است؛ اما راشل رود، جراح دست هشدار می‌دهد که این تورفتگی می‌تواند علامت وضعیت متفاوتی باشد به نام هم‌کشی باشد که باعث شود بافت‌های انگشت خشک شده و انگشت در حالت خمیده باقی بماند. در هر صورت، بهتر است نسبت این موضوع حساس باشید.

پیشگیری: برای پیشگیری از تورفتگی یا دندانه‌دار شدن انگشت، حتی اگر این عارضه موقتی باشد، بهترین راه این است که فبلت خود را دودستی نگه دارید و از نگه داشتن آن برای مدت طولانی در یک دست خودداری کنید.

۲. درد گردن ناشی از کار با گوشی یا Tech Neck

کشیدگی طولانی‌مدت عضله‌ی گردن زمانی که در حال چک کردن پیام‌ها در گوشی هستید دردی را در این عضله به وجود می‌آورد که اصطلاحا به آن «تک نک» می‌گویند. کنت هنسراج، جراح ستون فقرات در نیویورک محاسبه کرده است که پایین نگه داشتن گردن در زاویه‌ی ۴۵ درجه فشاری برابر با فشار حدود ۲۲ کیلوگرم بار را به آن وارد می‌کند و خم کردن آن تا زاویه‌ی ۶۰ درجه این فشار را در حد ۲۷ کیلوگرم افزایش می‌دهد.

پیشگیری: تا حد ممکن گوشی را هم‌سطح با چشمان و موازی با سر خود نگه دارید. این شکل کار با تلفن همراه هرچند ممکن است در خیلی مواقع مانند زمانی که در کلاس یا جلسه‌ای کاری هستید باعث رنجش افراد شود؛ اما در عوض باعث رنجش ستون فقرات نخواهد شد.

۳. درد کمر

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۳ انجام شد، نشان داد که ۸۴ درصد از افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله دچار دردها ناحیه‌ی تحتانی کمر هستند. دردهایی در حوالی قسمت اتصال کمر به لگن که دنبالچه نام دارد. ریشه‌ی این دردها حالت نشستن نامناسب هنگام کار با گوشی لپ‌تاپ بود. حالت‌های نشستنی که با قوز کردن و لم دادن و ولو شدن روی مبل همراه هستند باعث فشار به کمر و ایجاد درد در این ناحیه می‌شوند.

پیشگیری: برای پیشگیری از این نوع دردها کافی است صاف بنشینیم؛ البته به گفته‌ی پزشکان تغییر مداوم حالت نشستن در مواقعی که مجبور به نشستن هستیم بهتر از صاف نشستن طولانی‌مدت است.

۴. خشکی چشم

به دلایلی هنگام استفاده از گوشی هوشمند خود فراموش می‌کنیم که پلک بزنیم. یک متن یا ویدیوی جذاب ممکن است باعث شود آن‌قدر به نمایشگر خیره شویم که چشمان ما اشک بیفتند و این موضوع باعث خشکی چشم ما شود. این موضوع شاید چندان مهم نباشد، اما در درازمدت می‌تواند باعث فشار به چشم و بروز مشکلات و عفونت‌های چشمی شود.

پیشگیری: بهتر است خیلی مات و مبهوت مطالب دنیای اینترنت نشده و بیشتر پلک بزنیم.

6. درد آرنج یا Cell Phone Elbow

احتمالا نام سندروم تونل کارپ را شنیده‌اید. تونل کارپ نوعی به دام افتادن و فشردگی عصب است که معمولا در ناحیه‌ی مچ روی می‌دهد؛ اما سندروم دیگری به نام سندروم تونل کوبیتال وجود دارد که باعث فشار به عصب‌های ناحیه‌ی جلوی بازو و پشت آرنج می‌شود. اگر در حوالی بازوی خود احساس سوزش یا بی‌حسی می‌کنید، احتمالا به دلیل استفاده‌ی زیاد از تلفن همراه دچار سندروم تونل کوبیتال شده‌اید.

پیشگیری: سندروم تونل کوبیتال در نتیجه خم نگه داشتن طولانی‌مدت آرنج حادث می‌شود. بنابراین، اگر با گوشی خود مکالمه‌های طولانی‌مدت دارید، بهتر است مدام دستی که با آن گوشی را نگه می‌دارید عوض کنید یا از هندزفری جهت مکالمه استفاده کنید.

این مقاله استفاده‌ی لازم را برده باشید. آیا به عنوان کاربر کاربر تلفن همراه، از وجود چنین آسیب‌هایی مطلع بودید؟ تا کنون کدام یک از دردهای فوق را تجربه کرده‌اید؟ نظرات و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.