اعلام زنده و تلویزیونی تصمیم «یسرائیل کاتس»، وزیر دفاع اسرائیل، برای برکناری ژنرال «آوی بلوث»، فرمانده ارشد ارتش در کرانه باختری اشغالی، جنجال سیاسی گستردهای در تلآویو به پا کرده است. این اقدام کاتس که به دلیل اصرار بلوث بر تمدید بازداشت اداری یک شهرکنشین تندرو متهم به حمله و آزار جنسی فلسطینیان صورت گرفت، شکافهای عمیق میان کابینه راستگرای افراطی و فرماندهان ارشد ارتش را در آستانه انتخابات سراسری دوباره شعلهور کرده است.
به نقل از فایننشیال تایمز، تصمیم جنجالی «یسرائیل کاتس»، وزیر دفاع اسرائیل، مبنی بر اعلام برکناری فرمانده ارشد ارتش در کرانه باختری اشغالی در یک برنامه زنده تلویزیونی، موجی از خشم سیاسی ایجاد کرده و شکاف میان ارتش و دولت راستگرای افراطی را در آستانه انتخابات سراسری آشکار ساخت.
کاتس یکشنبهشب با شبکه ۱۴ (شبکه حامی دولت) اعلام کرد که «آوی بلوت» به دلیل ایستادگی بر تمدید بازداشت اداری یک شهرکنشین تندرو یهودی—که متهم به حملات خشونتآمیز و آزار جنسی فلسطینیان در اوایل سال جاری است—از سمت خود برکنار خواهد شد.
شهرکنشین مزبور طی هفتههای اخیر در بازداشت اداری (سازوکاری برای زندانی کردن مظنونان بدون طی مراحل کامل دادرسی) به سر میبرد تا اینکه کاتس تصمیم گرفت حکم بازداشت وی را تمدید نکند. با این حال، ژنرال بلوت و بخش حقوقی ارتش اسرائیل به این تصمیم وزیر دفاع اعتراض و شکایت کردند.
کاتس این اعتراض ارتش را «اقدامی نادرست» خواند و خبر برکناری ژنرال را روی آنتن زنده اعلام کرد. او گفت: «من ارتش منطقهای میخواهم که برای پیروزی قاطع تلاش کند، به دشمنان ضربه بزند و از شهرکنشینان حمایت کند.»
این تصمیم موج جدیدی از مناقشات علنی میان کابینه بنیامین نتانیاهو و فرماندهی عالی ارتش ایجاد کرد؛ دو نهادی که از زمان شکست ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و تداوم تهاجم نظامی، بارها دچار اختلافات شدید شدهاند. نتانیاهو و متحدانش همواره از پذیرش مسئولیت شکست امنیتی شانه خالی کرده و دستگاههای نظامی و اطلاعاتی را مقصر دانستهاند. استراتژی جنگی، انتصابات نظامی و مسئله معافیت مذهبیها از خدمت نظامی از دیگر نقاط اصطکاک طرفین بوده است.
مخالفت صریح رئیس ستاد کل و عقبنشینی تاکتیکی کاتس
سیاستمداران اپوزیسیون روز دوشنبه به کاتس حملهور شده و او را به تضعیف سلسلهمراتب فرماندهی ارتش و باجدهی به رایدهندگان تندرو شهرکنشین در آستانه انتخابات اکتبر متهم کردند.
«ایال زامیر»، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، بلافاصله در برابر تصمیم کاتس ایستادگی کرد و گفت که تغییر فرماندهی کرانه باختری در «این شرایط حساس» انجام نخواهد شد و این اقدام برخلاف «پروتکلهای جاری» است.
در پی این پافشاری، کاتس روز دوشنبه از موضع اولیه خود عقبنشینی کرد و مدعی شد تغییر فرماندهی در «دوره بعدی انتصابات» انجام میشود و این موضوع از چند ماه پیش با زامیر توافق شده بود. با این حال رسانههای اسرائیلی گزارش دادند زامیر تاکید کرده هیچ انتصاب جدیدی تا سال آینده انجام نخواهد شد.
کاتس شامگاه دوشنبه ادعا کرد: «آوی بلوت برکنار نشده است. او وظایف خود را به خوبی انجام میدهد و هیچ اختلافی میان ما وجود ندارد.»
بحران در کرانه باختری و اتهام کاسبی انتخاباتی
تحت کابینه کنونی نتانیاهو—که افراطیترین دولت تاریخ اسرائیل محسوب میشود—شهرکسازیها در کرانه باختری رشد چشمگیری داشته و خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینیان شدت یافته است. با این حال، فعالان مدنی و مقامات سابق امنیتی معتقدند ارتش تحت فرماندهی بلوت نیز اقدام کافی برای مهار موج حملات شهرکنشینان انجام نداده است.
نکته قابل توجه این است که حتی برخی از رهبران میانهرو شهرکنشینان و «شورای یشع» (چتر حمایتی جنبش شهرکسازی) از بلوت دفاع کرده و اعلام کردند رهبری نظامی او دستاوردهای زیادی در مقابله با مبارزان فلسطینی داشته است. تحلیلگران یادآور شدند که خود ژنرال بلوت در یکی از شهرکهای کرانه باختری بزرگ شده است.
«گادی آیزنکوت»، رئیس سابق ستاد کل ارتش و رقیب اصلی انتخابی نتانیاهو، نمایش تلویزیونی کاتس را «نقطه حضیض بیسابقه در روابط میان سطوح سیاسی و نظامی» و «اقدامی غیرقانونی و ناشایست» خواند. او کاتس را متهم کرد که برای خوشایند رایدهندگان راستگرای افراطی در انتخابات درونحزبی لیکود دست به این کار زده است.
انتشار ویدئوی تبلیغاتی همزمان با تهدید به حملات جدید
تحت مدیریت کاتس و بلوت، ارتش اسرائیل در اوایل سال ۲۰۲۵ تهاجم گستردهای را علیه اردگاههای آوارگان در شمال کرانه باختری آغاز کرد که منجر به آوارگی دهها هزار فلسطینی و تخریب گسترده منطقه شد. کاتس طی هفته گذشته نیز به تلافی حادثه روستای «تل» که به کشته شدن دو اسرائیلی و چهار فلسطینی انجامید، تهدید کرد تهاجم مشابهی را علیه اردوگاهی دیگر آغاز خواهد کرد.
کاتس روز دوشنبه با انتشار ویدئویی رسمی از کمپین انتخاباتی خود برای رقابتهای درونحزبی لیکود، به اتهامات سیاسی بودن رفتارش دامن زد. در این ویدئوی تبلیغاتی، همزمان با پخش تصاویری از بمبارانهای سراسر خاورمیانه، صدایی خواننده روکی شنیده میشود که فریاد میزند: «سرانجام یک وزیر دفاع واقعاً راستگرا آمد!»
۴۲/۴۲
