یکتا فراهانی: ما هر روز بدون فکرکردن از فناوریهایی استفاده میکنیم که به فضا وابستهاند؛ از اینترنت و موقعیتیاب تلفن همراه گرفته تا سیستمهای بانکی و ارتباطات ماهوارهای. اما همه این فناوریها یک دشمن طبیعی دارند: خورشید.خورشید برای میلیاردها سال منبع انرژی و حیات زمین بوده است، اما این ستاره عظیم همیشه آرام نیست. گاهی انفجارهای قدرتمندی روی سطح خورشید رخ میدهد که ذرات پرانرژی را با سرعت زیاد به فضا پرتاب میکند. اگر این ذرات به سمت زمین حرکت کنند، میتوانند با میدان مغناطیسی سیاره ما برخورد کنند و پدیدهای به نام «طوفان ژئومغناطیسی» ایجاد کنند.
خورشید چگونه فناوری ما را تهدید میکند؟
طوفانهای خورشیدی میتوانند به ماهوارههایی که در مدار زمین قرار دارند آسیب بزنند. افزایش ذرات پرانرژی ممکن است عملکرد تجهیزات الکترونیکی آنها را مختل کند یا عمر آنها را کاهش دهد.
ماهوارهها فقط برای ارتباطات استفاده نمیشوند؛ بسیاری از خدمات روزمره مانند پیشبینی هوا، مسیریابی خودروها، ارتباطات جهانی و حتی برخی سامانههای مالی به آنها وابستهاند.
اینترنت جهان خاموش میشود؟
یکی از نگرانیهای دانشمندان این است که یک طوفان خورشیدی بسیار شدید بتواند زیرساختهای ارتباطی را تحتفشار قرار دهد.
البته این به معنی «قطع شدن ناگهانی کل اینترنت جهان» نیست؛ زیرا اینترنت شبکهای گسترده و پیچیده است. اما آسیب به ماهوارهها، کابلهای ارتباطی یا تجهیزات زمینی میتواند اختلالهای گسترده ایجاد کند.
بیشتر بخوانید :
- رقابت اسپیس ایکس، اپل و آمازون برای اتصال مستقیم گوشیهای هوشمند به ماهواره
- یک مولکول قندی در اعماق فضا | کشف رازهای آغاز زندگی و مواد اولیه حیات در فضا
زمین یک سپر طبیعی دارد
خوشبختانه زمین کاملاً بیدفاع نیست. میدان مغناطیسی سیاره مانند یک سپر محافظ عمل میکند و بخش زیادی از ذرات خورشیدی را منحرف میکند.
همین برخورد ذرات خورشیدی با میدان مغناطیسی زمین باعث ایجاد یکی از زیباترین پدیدههای طبیعی یعنی شفقهای قطبی میشود.
چگونگی زیر نظرداشتن خورشید
سازمانهای فضایی مانند ناسا و دیگر مراکز علمی، با استفاده از ماهوارههای خورشیدی فعالیتهای این ستاره را بررسی میکنند.
هدف این است که بتوانند پیش از رسیدن یک طوفان شدید، هشدار لازم را صادر کنند تا اپراتورهای ماهوارهها و شبکههای برق اقدامات محافظتی انجام دهند.
دانشمندان میگویند طوفانهای خورشیدی شدید نادر هستند، اما غیرممکن نیستند. یکی از معروفترین نمونهها در سال ۱۸۵۹ رخ داد که به «رویداد کارینگتون» معروف شد و سیستمهای تلگراف آن زمان را مختل کرد.
امروز، تفاوت بزرگ این است که فناوری ما بسیار پیشرفتهتر شده، اما درعینحال وابستگی ما به زیرساختهای دیجیتال نیز بسیار بیشتر است.
