یادداشت اقتصادی علی زارع‌شاهی پژوهشگر حلقه حکمرانی نظام پولی ؛ بحران‌ها نه فقط تهدید، که فرصت‌های منحصربه‌فردی برای بازتعریف رویه‌های ناکارآمد می‌گشایند. جنگ تحمیلی رمضان، علیرغم هزینه‌های سنگین، ایران را در موقعیتی بی‌سابقه برای تحکیم *حکمرانی بر شاهراه آبی تنگه هرمز* قرار داده است. اما پرسش کلیدی این است: *با چه زیرساخت پرداختی می‌توان این فرصت را به یک رویه پایدار اقتصادی تبدیل کرد؟*

در یادداشت پیش‌رو، طیفی از گزینه‌های پرداخت عوارض تنگه هرمز، از دلار و رمزارز گرفته تا یوآن، ارز بریکس، ریال و ابتکار «Hbridge»، ارزیابی شده است. نکته‌ی محوری آن است که واگذاری حاکمیت ارزی تنگه به یوآن یا دلار، صرفاً بازتولید وابستگی است، درحالی‌که کنترل یک گلوگاه تجاری، قدرت تعریف رابطه‌ی بدهکاری و *خلق یک محیط پولی* را به همراه می‌آورد.

تأکید اصلی بر آن است که صرف‌نظر از راهکارهای مهیا و آمادۀ مناسب برای کوتاه‌مدت (مانند استفاده از زیرساخت چین یا روسیه)، اما در افق جنگ اقتصادی برای ارتقای اقتدار اقتصادی ایران عزیز در منطقه و اقتصاد جهانی، در میان‌مدت *توسعه حاکمیت ریال* و در بلندمدت *طراحی یک سیستم تسویه بومی در قالب کنسرسیومی از کشورهای منطقه و همسو* ضروری است.