تیتربرتر: بر اساس این روایت، سازوکار به این شکل توضیح داده میشود: به ازای هر بشکه نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند، مبلغی (مثلاً یک دلار) بهعنوان عوارض در نظر گرفته میشود. با توجه به اینکه ظرفیت نفتکشها بسیار متغیر است از حدود 100 هزار بشکه در نفتکشهای کوچک تا حدود 3 میلیون بشکه در ابرنفتکشها میزان این عوارض میتواند به ارقام قابلتوجهی برسد.
در این مدل، اپراتور یا مالک کشتی پیش از عبور، از طریق یک کانال واسط، درخواست عبور را اعلام میکند. سپس، بهگفته گزارش، یک سیستم طبقهبندی اعمال میشود که کشورها یا شرکتها را بر اساس نوع رابطه با ایران در سطوحی (مثلاً از 1 تا 5) دستهبندی میکند. در این چارچوب:
برخی مسیرها یا مقاصد (مانند آنهایی که مرتبط با دشمنان تلقی میشوند) اساساً اجازه عبور نمیگیرند؛ سایرین، بسته به سطح رابطه، نرخهای متفاوتی از عوارض پرداخت میکنند؛ بهگونهای که هرچه فاصله یا سطح تنش بیشتر باشد، هزینه نیز افزایش مییابد.
نکته مهم دیگر، شیوه پرداخت است. طبق این ادعا، ایران ترجیح میدهد پرداختها بهجای دلار، از طریق یوان چین یا استیبلکوینها (رمزارزهای باثبات) انجام شود؛ هدف از این کار، دور زدن نظام مالی دلاری و کاهش امکان رصد تراکنشها توسط ایالات متحده عنوان شده است.
اگر این مدل را از منظر عددی در نظر بگیریم، اهمیت آن روشنتر میشود. در شرایط عادی، روزانه حدود 30 تا 40 نفتکش از تنگه هرمز عبور میکنند. حال اگر متوسط ظرفیت هر نفتکش را even محافظهکارانه در حدود یک میلیون بشکه فرض کنیم، عوارض یک دلاری بهتنهایی میتواند به دهها میلیون دلار درآمد روزانه منجر شود؛ رقمی که با افزایش نرخ عوارض یا اعمال ضرایب متفاوت، قابلیت رشد بیشتری نیز دارد.
در مجموع، آنچه در این گزارش توصیف شده، نوعی مدل ترکیبی ژئوپلیتیکی اقتصادی است که در آن، کنترل یک گلوگاه راهبردی به ابزاری برای تنظیم روابط سیاسی، اعمال فشار و تولید درآمد تبدیل میشود. البته باید توجه داشت که چنین ادعاهایی نیازمند ارزیابی مستقل و دقیق هستند، اما در صورت تحقق، میتوانند پیامدهای مهمی برای بازار انرژی و نظم امنیتی منطقه داشته باشند.
اروپا به دنبال توافقی با ایران برای دسترسی به تنگه هرمز
«سباستین کروز» در تحلیلی به این گمانه زنی پرداخت در صورتی که اروپا بتواند با ایران وارد توافق شود، میتواند به ترانزیت از طریق تنگه هرمز دست پیدا کند. از طریق تنگه هرمز ۲۰ درصد از کل نفت جهان حمل میشود. هزینه انرژی اروپا تنها در ۳۰ روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ۱۶.۲ میلیارد دلار افزایش یافته و گاز طبیعی در اروپا ۱۰۰ درصد افزایش داشته است همچنین بهای نفت افزایش ۶۰ درصدی تجربه کرده است.
وی در ادامه به افزایش بهای دیزل با قیمت ۲۰۰ دلار در هر بشکه اشاره کرد و نوشت که ذخایر دلار در ۲۵ سال گذشته از ۷۰ درصد به ۵۶.۹ درصد کاهش یافته است.
این تحلیلگر مستقل همچنین نوشت: «اگر اروپا این معامله را بپذیرد، آنها بهای انرژی را به ایران به یورو پرداخت میکنند نه دلار که این خود یک معامله بزرگ نفتی غیر دلاری است تا به جهان نشان دهد که این کار شدنی است. پترودلار قدرتمندترین سیستم مالی است که تاکنون ایجاد شده است. این سیستم در سال ۱۹۷۴ متولد شد و تمام ملتهای روی زمین را مجبور کرد که فقط برای خرید نفت دلار نگه دارند. این تمام اساس سلطه مالی ایالات متحده است.»
بیشتر بخوانید:
کروز ادامه داد: «اگر این سیستم دچار مشکل شود، بریکس شتاب میگیرد، کشورهای خلیج فارس در مورد آن تجدید نظر میکنند، تقاضای دلار سقوط میکند و آمریکا دیگر نمیتواند بدهی ۳۴ تریلیون دلاری خود را با شرایط آسان تامین کند.»
این در حالیست که عضو هیات مدیره بانک مرکزی اروپا در دوم آوریل گفت: «حتی اگر جنگ ایران پایان یابد، خسارت وارد شده است. آنها جنگی را به شما نشان میدهند که بر سر سلاحهای هستهای و امنیت منطقهای است. آنها به شما نشان نمیدهند که جنگ واقعی تمام شده است، چه کسی میتواند ارز ذخیره جهانی را چاپ کند.»
سباستین کروز در بخش دیگری نوشت: «ایران تنگه هرمز را به روی ایالات متحده مسدود کرده و آن را با یک توافق برای اتحادیه اروپا باز میکند. اتحادیه اروپا که ناامید است به طور جدی به پذیرش توافق با ایران فکر میکند. توافق با یورو یا یوان انجام میشود نه دلار. مسدود بودن تنگه هرمز باعث میشود تا دلار ارزش خود را در معاملات از دست بدهد و حالا راه برای بریکس، جنوب جهانی و کشورهای خلیج فارس باز میشود.»
وی همچنین نوشت: «اگر اتحادیه اروپا میتواند دلار را دور بزند، ما هم میتوانیم. تقاضای دلار کاهش مییابد. سهم ذخایر ارزی سقوط میکند. تورم در ایالات متحده افزایش مییابد. اگر آمریکا اینقدر قدرتمند است، چرا اتحادیه اروپا در حال بررسی توافق با کشوری است که آمریکا در حال بمباران آن است؟ این دیگر فقط یک جنگ در خاورمیانه نیست. این یک حمله مستقیم به پترودلار است. باید برای آن آماده شد.»
