تیتربرتر: هرساله با فرارسیدن فصل تابستان، بحث و جدال درمورد استفاده از کرمهای ضدآفتاب بالا میگیرد. شاید باورکردنی نباشد، اما هنوز هم عدهی زیادی با مطرح کردن دلایل غیرعلمی، از مصرف این محصول خودداری میکنند؛ دلایلی مانند: استفاده از ضدآفتاب، مانع جذب مقادی کافی ویتامین D میشود، ضدآفتابها خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهند و حتی ۱۰ سال پس از مصرف نیز میتوان ذرات این محصول را در سلولهای مغز پیدا کرد.
بهنقل از وایرد، گوئینت پالترو، بازیگر آمریکایی و ملکهی توصیههای پزشکی مشکوک، در ویدیویی برای مجلهی مد وگ، با انتقاد از مواد ناملایم استفادهشده در ضدآفتابها میگوید از ضدآفتاب برای کل بدن خود استفاده نمیکند و فقط مقدار کمی از این محصول را برای قسمتهایی که در معرض آسیب نور آفتاب قرار دارند، بهکار میبرد.
تمام تحقیقاتی که تا به امروز انجام شدهاند این موضوع را تایید میکنند که فواید ضدآفتابها بسیار بیشتر از مضرات بالقوهی آنها است؛ بااینحال بررسیها نشان میدهند که تنها ۵۵ درصد از بزرگسالان استرالیایی بهعنوان یکی از جمعیتهایی که بیش از همه در معرض نور خورشید قرار دارند، معتقدند که استفادهی روزانه از ضدآفتابها بیخطر است. این بیاعتمادی بدین معنی بود که سال گذشته، بسیاری از مردم به دستورالعملهای آنلاین روی آوردند تا نسخههای کاملاً بیاثر خود را در خانه بسازند.
آفتاب سوختگی عامل اصلی ابتلا به سرطان پوست ملانوما
استفاده از ضدآفتاب، یکی از بهترین لطفهایی است که میتوانیم در حق سلامت پوستمان انجام دهیم. عامل بیشاز ۸۰ درصد از موارد ابتلا به سرطان پوست ملانوما، آفتاب سوختگی است و این رقم سالیانه افزایش مییابد. بر اساس تخمینها، هر سال ۱٫۵ میلیون مورد جدید ابتلا به سرطان پوست در جهان شناسایی میشود و انتظار میرود که این رقم تا سال ۲۰۴۰، ۵۰ درصدی افزایش یابد.
محصولات ضدآفتاب تنوع بسیاری دارند، ضدآفتابهای فیزیکی و شیمیایی، در اشکالی از جمله کرمی، ژلکرم، استیکی و فلویید، بیرنگ و حتی رنگی آرایشی، در دسترس همگان قرار دارند و امروزه بیشتر مردم به استفاده از این محصولات روی آوردهاند. اما با وجود تمامی حقایق آشکار و هشدارهای مکرر بهداشتی در مورد خطرات قرارگیری در معرض تابش نور خورشید، همچنان ابهامهای بسیار زیادی در مورد زمان، چگونگی و روشهای صحیح استفاده از ضدآفتابها وجود دارد.
فاکتور محافظت در برابر آفتاب (SPF) چیست؟
فاکتور محافظت در برابر آفتاب (SPF) نشاندهنده توانایی ضدآفتاب برای محافظت دربرابر بخش خاصی از اشعه ماوراء بنفش است که UVB نامیده میشود.
اشعه UVB علت آفتابسوختگی و سرطان پوست است. دو بخش دیگر اشعه UV عباتند از: اشعه UVC (که از جو زمین عبور نمیکند) و اشعه UVA (این اشعه نیز در ایجاد سرطان پوست و پیری پوست نقش دارد). ضدآفتاب وسیعالطیف هم دربرابر UVB و هم دربرابر UVA محافظت میکند.
اسپیاف نشان میدهد که یک ضد آفتاب خاص تا چه اندازه میتواند از پوست دربرابر آفتابسوختگی محافظت کند. با افزایش مقدار اسپیاف، میزان محافظت در برابر آفتابسوختگی افزایش پیدا میکند. برای مثال، مصرفکنندگان میدانند ضدآفتاب دارای اسپیاف ۳۰ نسبتبه ضدآفتاب دارای اسپیاف ۸ محافظت بیشتری در برابر آفتابسوختگی ارائه میدهد.
آیا کرم ضد آفتاب باعث سرطان پوست میشود؟
خیر. این نتایج حاصل مطالعاتی هستند که در آن افرادی که از ضدآفتاب استفاده کردند، دارای خطر بالاتر ابتلا به سرطان پوست ازجمله ملانوم قرار داشتند. این ارتباط نادرست به این دلیل ایجاد شد که افرادی که از ضدآفتاب استفاده میکردند، همان افرادی بودند که به مناطق آفتابیتر سفر میکردند و حمام آفتاب میگرفتند. بهعبارتدیگر، این مواجههی بالا با نور خورشید بود که خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش داد و نه ضدآفتاب.
درواقع، مطالعات معتبری وجود دارد که نشان میدهد ضدآفتاب دربرابر هر سه نوع سرطان شایع پوست یعنی کارسینوم سلول سنگفرشی، کارسینوم سلول بازال و ملانوم محافظت میکند.
بهترین روش برای استفاده از ضدآفتاب
مطالعهای در سال ۲۰۱۸ نشان داد که بلافاصله پساز مصرف ضدآفتاب روی پوست، مقداری از عوامل محافظت در برابر تابش فرابنفش وارد عمل میشود؛ هرچند معمولاً حدود ده دقیقه طول میکشد تا ضدآفتاب روی پوست پایدار شود. با این حال، متخصصان توصیه میکنند که افراد از ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از قرارگیری در معرض آفتاب، از ضدآفتاب استفاده کنند تا محصول به خوبی در پوست جذب شود. شاید عاقلانهتر باشد که پیش از بیرون رفتن دوباره از ضدآفتاب استفاده کنیم، زیرا مطالعات نشان دادهاند که بیشتر افراد، ضدآفتاب را کمتر از مقدار موردنیاز برای محافظت بهکار میبرند.
بیشتر بخوانید:
محققان در مطالعهای از ۳۱ شرکتکننده خواستند تا در آزمایشگاه و زیر نور سیاه، از کرم ضدآفتاب استفاده کنند. محققان دریافتند که مصرف مجدد ضدآفتاب روی پوست، میزان سطوحی از پوست را که دفعهی اول بهطور غیرعمدی و تصادفی ضدآفتاب دریافت نکرده بود، دو برابر کاهش میدهد.
علاوه بر این، متخصصان همچنین توصیه میکنند پس از تعریق، شنا و خیسشدن پوست، یا ساییدگی پوست به لباس و دیگر سطوح، ضدآفتاب را دوباره استفاده کنیم.
ریچارد بلکبرن، استاد مواد پایدار در دانشگاه لیدز، میگوید: «همچنین، مهم است که ضدآفتاب را با سایر محصولات پوستی مانند مرطوبکنندهها ترکیب نکنید.» بسیاری از ضدآفتابها، حاوی نانوذرات فلزی مانند «رویاکسید» هستند و در صورت ترکیب، ضدآفتاب ممکن است به دلیل واکنش این مواد با سایر مواد تشکیلدهندهی محصولاتی مانند مرطوبکنندهها، کارایی کمتری داشته باشد.
اما به گفتهی بلکبرن، این بدان معنا نیست که ما نباید از ضدآفتاب استفاده کنیم. مهمترین پیام در استفاده از ضدآفتاب، این است که در تمام روزهای آفتابی سال، از آن استفاده کنیم.
فرمولهای ساخت بیشتر کرمهای ضدآفتاب موجود در بازارها، فقط زمانی معتبر و مطمئن هستند که بهتنهایی استفاده شوند، اما بلکبرن توصیه میکند که از ترکیبکردن مدلهای مختلف کرم ضدآفتاب، یا ترکیبکردن ضدآفتابها با سایر محصولات پوستی خودداری کنیم، زیرا برخی ترکیبات این محصولات با یکدیگر ناسازگار هستند.
از چه نوع ضدآفتابی استفاده کنیم؟
بهترین نوع از ضدآفتابها، ضدآفتابی است که محافظت موردنیاز در برابر اشعههای UVA و UVB را ارائه دهد. سطح محافظت در برابر UVB با اسپیاف تعیین میشود. هرچه اسپیاف بالاتر باشد، میزان محافظت نیز بیشتر است. روشهایی نیز برای تعیین سطح محافظت در برابر اشعه UVA در ضدآفتابها وجود دارد. این روشها معمولاً بر اساس محل ساخت ضدآفتاب تعیین و روی جعبه درج میشوند.
یکی از روشهای ارزیابی درجهی محافظت در برابر UVA، سیستم درجه حفاظتی (PA) است. این سیستم معمولاً با عنوان UVA-PF یا PPD روی کرمهای ضد آفتاب برچسبگذاری میشود. بالاترین سطح محافظت در این سیستم PA**** است، بدین معنی که محافظت ارائهشده در صورت استفاده از این ضدآفتاب، شانزده برابر بیشتر از استفادهنکردن از آن است. تعداد ستارههای کمتر، نشانگر سطح حفاظتی کمتری است. این سیستم رتبهبندی اغلب در ضدآفتابهای ساخت ایالات متحده و ژاپن دیده میشود.
یکی دیگر از روشهای رایج ارزیابی سطح محافظت در برابر اشعه UVA، رتبهبندی ستاره UVA است که با نماد دایرهای حاوی کلمه «UVA» و به دنبال آن، حداکثر پنج ستاره (بالاترین سطح محافظت) مشخص میشود. رتبهبندی ستاره UVA، میزان محافظت در برابر UVA را نسبت به میزان محافظت در برابر اشعه UVB نشان میدهد. بنابراین، ضدآفتابی با اسپیاف ۵۰، دارای درجهی UVA۵ است و بیشترین میزان محافظت را دارد. استفاده از این سیستم در اروپا رایج است.
به گفتهی بلکبرن، ضدآفتابهای پنج ستاره با اسپیاف حداقل ۳۰، بهترین محافظت را ارائه میدهند. همچنین، بهتر است که در زمان بیرونرفتن از خانه در هر روزی از سال، از ضدآفتاب بر روی تمام سطوحی از پوست که در معرض نور آفتاب قرار دارد، استفاده کنیم. همچنین، حتی زمانی که از ضدآفتاب استفاده میکنیم، بهتر است که تابش مستقیم نور خورشید به پوستمان را به هر شکلی محدود کنیم.
