تیتربرتر: پس از اعلام اسامی ۶ نامزد تأیید صلاحیت‌شده از سوی شورای نگهبان، چهره کاندیداهایی که برای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری باهم رقابت می‌کنند، مشخص شد. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، یکی از این ۶ نامزد است. زاکانی در جریان سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نیز برای کاندیداتوری اعلام داوطلبی کرد، اما در نهایت به نفع سیدابراهیم رئیسی کناره‌گیری کرد. او از شهریورماه ۱۴۰۰ نیز به‌عنوان چهل‌وهفتمین شهردار تهران انتخاب شد.

 علیرضا زاکانی کیست؟

علی رضا زاکانی متولد 12 اسفند سال 1344 است، او در خانواده ای مذهبی در جنوب تهران متولد شده است. پدربزرگ مادری او اهل تبریز و جد مادری اش اهل کاشان بوده است، اجداد پدری او نیز اهل روستاهای زایگان و لالان در حومه شمالی تهران بوده اند. اما پدر ایشان اهل شهرری بوده است، او از ورزشکاران باسابقه و داور بین المللی درجه یک کشتی بوده است و سابقه دوستی صمیمی با مرحوم تختی داشته است. 

زاکانی در سال 1368 ازدواج کرده و 3 فرزند دختر دارد. همسر او خانم معصومه پاکتچی، اصالت تبریزی دارد و مدیر سابق ساماندهی و نظارت حوزه علمیه خواهران تهران و مشاور مدیر سابق حوزه علمیه بوده است. 

تحصیلات علیرضا زاکانی

علیرضا زاکانی بعد از پیروزی انقلاب در حالی که تنها ۱۳ سال داشت، فعالیت‌های انقلابی‌اش را از مسجد لرزاده شروع کرد و با شروع جنگ تحمیلی، مدرسه را رها کرد و به جبهه رفت. او در نهایت در سال ۱۳۶۲ دیپلم گرفت. زاکانی که در جنگ جانبار شده بود، بعد از قبول قطعنامه در کنکور سراسری شرکت کرد.
زاکانی در بهمن‌ماه سال ۱۳۶۸ رشته پزشکی را در دانشگاه علوم پزشکی تهران شروع و در تابستان سال ۱۳۷۶ بعد از هشت سال حضور در کلاس دانشگاه مدرک عمومی را اخذ کرد. ۴ سال پس از اخذ مدرک عمومی، در سال ۱۳۸۰ دوره تخصصی پزشکی هسته‌ای را آغاز و در سال ۱۳۸۳ آن را به پایان رساند و هم ‌اینک بعنوان عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و در مرکز پزشکی هسته‌ای مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) و بیمارستان دکتر شریعتی خدمت می‌کند. او علاوه بر این‌ها، عضو هیات مدیره انجمن علمی پزشکی هسته‌ای ایران نیز هست.

فعالیت های زاکانی

زاکانی مدتی در حوزه ورزش کشتی فعالیت داشت. وی هنگامی که دانش آموز بود به فعالیت علیه رژیم پهلوی پرداخت و در راهپیمایی ها و تظاهرات ها شرکت می کرد و در مسجدهای لرزاده و همت‌آباد تهران فعال بود.

او از دوران نوجوانی در سال 1356 در میدان مبارزه علیه رژیم پهلوی حاضر بوده و در تظاهرات ها شرکت می کرده است، و پس از پیروزی انقلاب و با شروع جنگ تحمیلی در جبهه حضور می یابد، او 62 ماه به صورت داوطلبانه در جبهه حضور داشته و از ناحیه دست، پا و گردن جانباز شده است.

در ستاد جنگ های نامنظم، لشگرهای محمّد رسول الله (ص) و سیدالشهداء (ع) و قرارگاه های جنوب و غرب شرکت داشت و در واحدهای «تخریب» و «اطلاعات و عملیات» نیز فعالیت می کرد. زاکانی در دوره جنگ تحمیلی مسوولیت‌هایی از جمله معاون گردان، مسوول محور «اطلاعات و عملیات» قرارگاه نجف اشرف ۳، قائم‌مقام «اطلاعات و عملیات» لشگر محمّد رسولالله (ص) و مسوولیت محور این لشگر را برعهده داشت.

در سال های اولیه پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس دوران دبیرستان را سپری کرد و در سال 1362 دیپلم گرفت. در سال 1368 در رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران پذیرفته شد و در تابستان سال 1376 موفق به دریافت مدرک دکترای عمومی شد. پس از آن با شرکت در آزمون تخصص توانست در سال 1380 در دانشگاه تهران دوره تخصصی پزشکی هسته ای را پشت سربگذارد، و اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در مرکز پزشکی هسته ای مجتمع بیمارستانی امام خمینی(س) و بیمارستان شریعتی است، او همچنین عضو هیئت مدیره انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران نیز می باشد. 

او در هیئت منصفه مطبوعات نیز عضویت داشته است؛ و در مجلس هفتم، هشتم و نهم مجلس او عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات بوده است. 

زاکانی به همراه جمعی از اصولگرایان که سال ها با هم به فعالیت سیاسی می پرداختند در سال 1378 جمعیت "رهپویان انقلاب اسلامی" را تاسیس کردند، وی به عنوان دبیر کل آن جمعیت فعالیت می کند، پیش از آن او عضو شورای مرکزی 11 نفره جبهه متحد اصولگرایان بود.

او در دوره های هفتم، هشتم، نهم و یازدهم مجلس شورای اسلامی در این مجلس حاضر بوده است، وی همچنین سابقه شرکت در انتخابات ریاست جمهوری سال 1396 به عنوان یکی از کاندیداها، در قالب جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی را در کارنامه خود دارد. 

 علیرضا زاکانی در سال 1400 برای شرکت در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به عنوان کاندیدا ثبت نام کرد، و دو روز پیش از برگزاری انتخابات به نفع سیدابراهیم رئیسی از شرکت در انتخابات انصراف داد. 

بیشتر بخوانید:

محمدباقر قالیباف؛ کاندیدای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، بهتر بشناسید

بیو گرافی و سوابق سعید جلیلی؛ نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری

زاکانی در مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما گفت: با توجه به اقبال فراوانی که از آیت الله رئیسی شده است من ایشان را اصلح می‌دانم و خودم هم به ایشان رای مدهم و امیدوارم با انتخاب ایشان اصلاحات اساسی در کشور انجام شود.

وی در تاریخ 13 مرداد 1400 توانست با رای اعضای ششمین شورای شهر تهران به عنوان شهردار پس از پیروز حناچی مسئولیت شهرداری تهران را برعهده بگیرد. 

علیرضا زاکانی برای چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرد و مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفت.

علیرضا زاکانی؛ هجدهمین شهردار تهران

علیرضا زاکانی در حالی شهردار تهران شد که این موضوع حاشیه‌های زیادی داشت. اول اینکه این انتخاب برای همتی که در طول مناظره‌ها قویا زاکانی را کاندیدای پوششی می‌دانست، صحه گذاشت. در واقع تلقی این بود که شهردار شدن زاکانی و همچنین انتصاب سید امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی به سمت ریاست بنیاد شهید در راستای قول و قرار‌هایی بود که بین این دو چهره با ابراهیم رئیسی گذاشته شده بود و این سمت‌ها در ازای کناره گیری شان از کاندیداتوری در انتخابات به نفع رئیسی بود.

همچنین عده‌ای «مشکل قانونی» را دلیلی بر مخالفت‌شان با شهرداری زاکانی عنوان می‌کردند. در واقع بر اساس بند (چ) ماده ۳ آیین‌نامه اجرایی مزبور، داشتن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی مرتبط و نه سال سابقه مدیریت ارشد برای تصدی پست شهرداری تهران لازم است. بر اساس تبصره ۱ ماده ۳ مزبور، مدارک و رشته‌های تحصیلی مرتبط، توسط وزیر کشور متناسب با درجه شهرداری تعیین می‌شود. بر اساس آخرین بخشنامه وزارت کشور به استانداران، رشته پزشکی در شمار رشته‌های تحصیلی مرتبط درج نشده است. حتی کار به جایی رسید که حمیدرسایی هم سلف زاکانی هم این انتخاب را زیر سئوال برد. این چهره اصولگرا درباره این موضوع در توئیتی نوشت: «داستان‏ از این قرار است: اگر عضو یک سامانه و حلقه خاص باشی، قانون نادیده گرفته می‌شود حتی اصلاح می‌شود تا بی ربط، ربط پیدا کند؛ بالاتر از آن، نهی علنی و صریح رهبر انقلاب به بایگانی می‌رود و تعریف و تمجید‌های غیرمستند و غیرعلنی جای آن را می‌گیرد. فساد سیاسی به همین راحتی شکل می‌گیرد.»، اما پرویز سروری عضو شورای شهر تهران که در انتخاب زاکانی سهم زیادی داشت، در این باره گفت: «می‌توان از معادل‌سازی دوره نمایندگی مجلس علیرضا زاکانی برای شرط نداشتن نه سال سابقه اجرایی وی استفاده کرد. معادل‌سازی در مواردی مجاز است که قوانین و مقررات اجازه آن را داده باشند که در این خصوص، چنین مجوزی وجود ندارد.»
با این حال پس از حرف و حدیث‌هایی که توسط موافقان و مخالفان شهردار شدن زاکانی مطرح شد، در روز ۱۷ مرداد سال 1400 با ١٨ رای اعضای شورای شهر تهران، به عنوان هجدهمین شهردار تهران انتخاب شد و پس از صدور حکم در تاریخ ۱۱ شهریور ۱۴۰۰ آغاز به کار کرد.

علیرضا زاکانی و برجام

علیرضا زاکانی را باید یکی از مخالفان سرسخت توافق هسته‌ای یا همان برجام دانست. او در خلال جلسه‌هایی که در مجلس نهم تشکیل می‌شد، اظهارات و رفتار‌های رادیکالی انجام داد. پس از پایان مذاکرات هسته‌ای ایران و تدوین برنامه جامعه اقدام مشترک توسط ایران و کشور‌های ۱+۵ مجلس نهم کمیسیون ویژه‌ای تشکیل شد که ریاستش به زاکانی موکول شد. او در فعالیت این کمیسیون ویژه در نامه‌ای به محمدجواد ظریف خواستار حضور یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در کمیسیون برجام و ارائه توضیحات در خصوص توافق با ایران شد. با این حال زاکانی و همفکرانش با شدت و حدت زیادی علیه کنشگری درباره توافق انجام دادند و اتفاقاً سنگ اندازی‌های شان کار را برای تیم مذاکره کننده دشوار کرد.