تیتربرتر: معمولا بانک‌ها با پشتوانه سپرده مشتریان به منظور تامین کمبود نقدینگی آن‌ها برای خرید هر کالایی تا یک سقف مشخص تسهیلات پرداخت می‌کنند. اغلب بانک‌ها برای این مبلغ وام یک حداقل سپرده در نظر گرفته و اطلاع رسانی لازم را در این زمینه انجام می‌دهند. به گفته خود بانک‌ها این نوع وام گرفتن هم برای مشتریان و هم برای بانک سودمند است. در اینجا با سه نوع از وام های بانک ایران زمین آشنا خواهیم شد.

مضاربه

عقدی است که به موجب آن بانک (مالک ) عهده دار پرداخت سرمایه نقدی مشخص به متقاضی (عامل) می گردد با این شرط که عامل با سرمایه در اختیار به فعالیت های تجاری پرداخته و سود حاصله طبق شرایط مندرج در قرارداد به صورت مشخص بین طرفین تقسیم گردد.

نکته قابل ذکر این که قرارداد مضاربه مربوط به امور بازرگانی داخلی و خارجی است. با این وصف، بانک ها در مورد واردات، مجاز به انعقاد قراردادمضاربه با بخش خصوصی نیستند. مدت قرارداد حداکثر یک سال از زمان انعقاد تا تسویه کامل موضوع قرارداد است.

شرایط اعطای تسهیلات مضاربه

هر شخص حقیقی یا حقوقی که در بخش بازرگانی و خدمات فعالیت نماید و شرایط اعطای تسهیلات را فراهم نموده و مدارک مورد نیاز را ارائه نماید و نزد بانک دارای سابقه حساب بوده و برای بانک شناخته شده باشد می تواند از تسهیلات مضاربه استفاده نماید.

الف- مدارک مورد نیاز اشخاص حقیقی

درخواست متقاضی
پروانه کسب و مجوزهای صنفی معتبر
اصل و تصویر شناسنامه
کپی سند مالکیت یا اجاره نامه محل کسب
مجوزهای لازم در مواردیکه موضوع مضاربه، صادرات کالا باشد
پیش فاکتور مربوط به خرید کالای مضاربه (اعم از مضاربه در امور بازرگانی داخلی ، صادرات)

ب- مدارک مورد نیاز اشخاص حقوقی

درخواست متقاضی
تصویر شناسنامه مدیران شرکت
مجوزهای صنفی معتبر
مجوزهای لازم در مواردیکه موضوع مضاربه، صادرات کالا باشد
پیش فاکتور مربوط به خرید کالای مضاربه (اعم از مضاربه در امور بازرگانی داخلی ، صادرات)
اساسنامه
اظهار نامه مالیاتی
اظهارنامه ثبت شرکت
آگهی تاسیس
لیست سهامداران عمده شرکت و تعداد و درصد سهام متعلق به هر یک
آخرین تغییرات شرکت مندرج در روزنامه رسمی
صورت های مالی حسابرسی شدهسه دوره آخر

ج- و سایر مدارک و مستندات و مجوزهایی که براساس مرجع تصویب کننده اعتبار ضروری باشد.

مراحل انجام کار:

• دریافت درخواست متقاضی و مدارک مربوطه
• بررسی درخواست متقاضی و تصویب اعتبارحسب اختیارات تفویضی از طرف مراجع ذی صلاح بانک
• انعقاد قرارداد مضاربه
• اعطای تسهیلات

مرابحه

یکی از نیازهای گسترده و متنوع مشتریان بانک ها نیاز تسهیلات خرید کالا و خدمات است. مشتریان بانک شامل خانوارها، بنگاههای اقتصادی به صورت مستمر به خرید انواع کالاها و خدمات احتیاج دارند و در موارد زیادی برای تامین مالی خرید، نیاز به استفاده از منابع بانکی پیدا می کنند.
گرچه قراردادهای فروش اقساطی و جعاله در کنار هم تا حدود زیادی این نیازها را تامین می کنند اما محدودیت های فقهی و حقوقی این قراردادها از یکسو و محدودیت های آیین نامه ها و دستورالعمل های آنها از سوی دیگر باعث شده این دو قرارداد نتوانند همه نیازهای مشروع و اقتصادی مشتریان را پوشش دهند.
گستره موضوعی قرارداد مرابحه از یکسو و تنوع شیوه های پرداخت آن از سوی دیگر و مهمتر از همه، نگرش وسیع در تنظیم آیین نامه ها و دستورالعمل اجرایی قرارداد مرابحه و کارت اعتباری طراحی شده بر اساس عقد مرابحه، همه محدودیت های فروش اقساطی و جعاله را از فراروی بانکداری بر می دارد، به گونه ای که بانک ها می توانند نیازهای کالایی و خدماتی مشتریان را در صورت وجود توجیه اقتصادی تامین مالی کنند.

بیشتر بخوانید:

 تسهیلات متنوع بانک ایران زمین برای مشتریان در راستای تفکر مشتری مداری

مطابق ماده 98 قانون برنامه پنجم توسعه، قرارداد مرابحه به بخش شیوه های تخصیص منابع در قانون عملیات بانکی بدون ربا اضافه شد. با تهیه و ابلاغ دستورالعمل اجرایی عقد مرابحه توسط بانک مرکزی ج. ا. ا، دستورالعمل صدور کارت اعتباری بر اساس عقد مرابحه ابزار جدیدی را بر ای بانکداری بدون ربا پیشنهاد کرده است.

تعاریف، کلیات و مقررات عقد مرابحه

مرابحه قراردادی است که به موجب آن عرضه کننده، بهای تمام شده اموال و خدمات را به اطلاع متقاضی می رساند و سپس با افزودن مبلغ یا درصدی اضافی به عنوان سود آن را به صورت نقدی، نسیه دفعی یا اقساطی به اقساط مساوی و یا غیر مساوی در سررسید یا سررسید های معین واگذار می کند. همچنین اموال موضوع قرارداد مرابحه باید در هنگام انعقاد قرارداد موجود باشد.
طبق دستور العمل اجرائی مصوب شورای پول و اعتبار، بانکها می توانند به منظور رفع نیازهای واحد های تولیدی، خدماتی و بازرگانی برای تهیه مواد اولیه،لوازم یدکی، ابزار کار، ماشین آلات، تأسیسات، زمین و سایر کالاها و خدمات مورد احتیاج این واحدها و نیازهای خانوارها برای تهیه کالای های بادوام و مصرفی و خدمات به سفارش و درخواست متقاضی مبادرت به تهیه و تملک این اموال وخدمات نموده و سپس به صورت نسیه به متقاضی واگذار نمایند.
کاربرد مرابحه به منظور رفع نیازهای واحدهای تولیدی، خدماتی و بازرگانی (برای تمام کالاهای مصرفی و بادوام مورد نیاز خانوارها، مواد اولیه، کالاهای واسطه ای و سرمایه ای موسسات تولیدی) و سرمایه در گردش واحدهای صنعتی، کشاورزی و معدنی نیز می باشد.
در مرابحه مالکیت کالا بلافاصله پس از انعقاد قرارداد به ملکیت خریدار در می آید.
مرابحه ابزار مهمی برای حمایت از تأمین نیاز خانوارها به هر نوع کالا مثل لوازم خانگی و اجناس مصرفی و کالاهای بادوام می باشد.
کاربرد مهم عقد مرابحه در کارت های اعتباری و امکان انتشار اوراق مرابحه ( صکوک ) خواهد بود.
مبلغ تسهیلات مرابحه با توجه به بهای تمام شده و سود بانک تعیین خواهد شد، قیمت تمام شده مبنای محاسبه سود خواهد بود.
متقاضی تعهد نماید به محض اعلام بانک مبنی بر آمادگی جهت انعقاد قرارداد مرابحه، پیش دریافت لازم را طبق نظر بانک بابت تأمین قسمتی از بهای اموال مورد معامله را پرداخت نماید.
اعلام قیمت نقدی اموال و کالاهای موضوع این دستورالعمل توسط شعبه پرداخت کننده تسهیلات به خریدار، الزامی است. وصول قیمت اموال و کالاهای موضوع معامله نقدی و یا به دفعات به اقساط مساوی و یا غیر مساوی در سررسید یا سررسید های معین بلامانع است.
مدت بازپرداخت تسهیلات اعطائی به واحدهای تولیدی، خدماتی و بازرگانی برای تهیه مواد اولیه، لوازم یدکی، ابزار کار و سایر نیازهای مورد احتیاج این واحدها نباید حداکثر از یک سال تجاوز نماید.
   تبصره: مدت زمان مذکور تا یک سال دیگر با موافقت هیأت مدیره بانک قابل افزایش خواهد بود.
مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی جهت خرید کالاهای بادوام و مصرفی مرتبط با امور تولیدی، خدماتی و بازرگانی حداکثر 5 سال می باشد. این مدت حداکثر تا دو سال دیگر با موافقت هیئت مدیره بانک قابل افزایش خواهد بود.
مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی جهت خرید کالاهای بادوام نباید از طول عمر مفید این کالاها تجاوز نماید.
مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی جهت تهیه مصالح ساخت مسکن حداکثر سه سال و جهت تعمیر مسکن حداکثر پنج سال تعیین می گردد.
مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی جهت تامین اموال و خدمات مورد نیاز خانوارها حداکثر سه سال تعیین می گردد.

مدارک لازم برای پرونده معاملات مرابحه

برگ درخواست استفاده از تسهیلات مرابحه حسب مورد برای اشخاص حقیقی یا حقوقی که در آن نوع کار، مشخصات کامل اموال موضوع مرابحه و شرایط آن، نام و نشانی کامل فروشنده اموال، مورد مصرف اموال مورد در خواست، نحوه و مدت باز پرداخت، وثایق و تضمینات قید شده باشد.
پیش فاکتور مربوط که مستقیماً بنام متقاضی یا بانک صادر شده باشد.
مدارک و مجوز های لازم در مواردیکه قرارداد مرابحه برای اجرای طرحهای صنعتی، تولیدی و خدماتی صورت پذیرد.

جعاله

عقدی است که به موجب آن ، بانک در مقام عامل (پیمانکار) و یا جاعل (کارفرما) عهده دار انجام امور اجرایی طرح ها یا فعالیت های اقتصادی متقاضیان اعتبار به منظور تامین مالی آنان می گردد.

مشتری اجرت انجام کار را به صورت یکجا یا به اقساط ، به بانک پرداخت می نماید.

شرایط اعطای تسهیلات جعاله تعمیرمسکن

 شرایط متقاضی

متقاضی باید مالک ملکی که قرار است تعمیر شود باشد .
چنانچه مالک صغیر یا غیر رشید باشد، ولی یا قیم قانونی از طرف وی در خواست استفاده از تسهیلات بانک را بنماید و اسناد مربوط را امضاء و وجوه مربوط به تسهیلات اعطائی را دریافت دارد .
مالک باید ضمن ارائه تقاضای کتبی در خصوص جعاله تعمیر ملک، هزینه های لازم جهت تعمیرات ضروری را نیز تعیین نماید.
 شرایط اعطای تسهیلات:
حداکثر میزان تسهیلات قابل پرداخت، مدت قرار داد برای دوران ساخت و باز پرداخت و نرخ سود مورد انتظار در هر مقطع زمانی توسط اداره مرکزی تعیین و ابلاغ می شود .
مدت قرار داد برای دوره تعمیر حد اکثر شش ماه و برای باز پرداخت حداکثر سه ساله به اقساط مساوی ماهانه تعیین می گردد.
در صورتی که تعمیرات اساسی بوده و نیاز به ارائه مجوز های لازم از طرف شهرداری محل باشد، مجوز مذکور بایستی اخذ و در پرونده معاملاتی متقاضی نگهداری شود .
ملک مورد نظر بایستی شهری و در محدوده فعالیت شعبه پرداخت کننده تسهیلات باشد.
متقاضی از بابت تسهیلات تعمیر مسکن (اعم از قرض الحسنه و یا تسهیلات موضوع این دستورالعمل) هیچگونه بدهی به بانکها نداشته باشد .

مدارک مورد نیاز و هزینه ها

برگ در خواست تسهیلات ( با توجه به موضوع معامله برای احداث یا تعمیر مسکن) که در آن مشخصات، نوع کار، میزان سرمایه لازم برای انجام کار، میزان تسهیلات مورد تقاضا، ارزش فعلی و یا ثبتی املاک موضوع معامله، مدت انجام معامله، نحوه تصفیه و واریز تسهیلات در خواستی و وثایق و تضامین قید شده باشد .
فتوکپی اسناد یا مدارک مالکیت متقاضی (تطبیق شده با اصل توسط شعبه)
فتوکپی شناسنامه متقاضی .
سایر مدارک و مجوز هائی که به اقتضاء نوع معامله بنظر مراجع تصویب کننده و پرداخت کننده تسهیلات اخذ و نگهداری آنها ضروری باشد.