تیتربرتر: با توجه به افزایش قیمت مسکن در سالیان اخیر شاهد رشد حدودا ۱۰ برابری از ابتدای سال ۱۳۹۷ تا انتهای سال ۱۴۰۱ در تهران بوده‌ایم که همین موضوع منجر به کاهش قدرت خرید و خروج تقاضای مصرفی از بازار مسکن شده است؛ از سوی دیگر حتی این تغییرات قیمت منجر به خروج سرمایه‌گذاران و سفته‌بازان از این بازار شده که تمامی این عوامل منجر به کاهش تعداد معاملات، کاهش قدرت نقدشوندگی و ایجاد رکود در بازار مسکن از سمت تقاضا شده است. همچنین از سوی دیگر رشد نقدینگی و رشد قیمت دلار در سالیان گذشته منجر به افزایش هزینه‌های تولید مسکن نیز شده و بر همین اساس تعداد ساخت واحدهای جدید و عرضه مسکن نیز به شدت کاهش پیدا کرده است. همه این عوامل در کنار عدم ثبات در وضعیت سیاسی منجر به تشدید شرایط رکود تورمی در بازار ملک شده است.

زمین و مجوزهای مربوطه برای ساخت مسکن دارای بالاترین سهم از هزینه‌های ساخت و ساز هستند که با توجه به کاهش دسترسی به زمین در مناطق مورد درخواست مردم در کلان شهرهای کشور این موضوع نیز به افزایش قیمت مسکن و کاهش صدور تعداد پروانه‌های ساخت منجر شده است.

از سوی دیگر برخی از فروشندگان نیز که در شرایط فعلی نیاز به نقدینگی دارند و حاضر به ارائه تخفیف‌های بیشتر برای فروش املاک خود شده‌اند، با توجه به عدم وجود خریدار از بازار خارج شده‌اند.

مشکلات مربوط به نقدشوندگی ملک در شرایط کنونی، ثبات قیمت دلار و ارائه تخفیف‌ از سوی فروشندگان منجر به کاهش قیمت در تابستان سال جاری نسبت به بهار شده است.

به دلیل رکود فعلی در بازار مسکن بسیاری از خریداران در حال حاضر منتظر روشن شدن شرایط آتی به خصوص قیمت دلار هستند. از سوی دیگر با توجه به سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی که منجر به بالا رفتن نرخ‌های بهره، کاهش رشد نقدینگی و ایجاد شرایط رکودی در تمامی بازارها شده است نیز از عوامل موثر بر کاهش رشد قیمت در بازار ملک است.

وقت خرید مسکن شد؟

اقبال شاکری در خصوص وضعیت بازار مسکن و ارزیابی از اقدامات دولت و مجلس در این زمینه، اظهار کرد: به‌نظرم بازار مسکن روبه به تعادل و بهتر شدن حرکت می‌کند. با اقدامات تنظیم‌گری وزارت راه و شهرسازی در حوزه نظارت بر خانه‌های خالی، زمین‌های بایر، مشاوران املاک، سایت‌های منتشرکننده آگهی‌های املاک و... به نظرم بازار مسکن به سمت تعادل می‌رود.

وی افزود: مقداری قیمت مسکن کاهش یافته است البته نه به اندازه‌ای که مدنظر است. اگر تامین مسکن به این برنامه‌ها اضافه شود که بخشی از آن به ساخت مسکن، بافت فرسوده، پروژه‌های خودمالکی برمی‌گردد، هم‌ترازی انجام شود به نظر می‌رسد بازار مسکن در آینده جهش قیمت نخواهد داشت.

وی با اشاره به تصویب قانون ساماندهی بازار مسکن و اجاره توسط مجلس، گفت: این قانون در رفت و برگشت با شورای نگهبان است که در آن یک سری قوانین تنظیم‌گری از جمله ثبت اطلاعات، ایجاد سکوهای اطلاعاتی و... پیش‌بینی شده که کنترل بازار مسکن را به‌دنبال خواهد داشت.

بیشتر بخوانید:

کاهش آمار خرید ملک و افزایش اجاره مسکن، نتیجه رکود بازار مسکن

عضو کمیسیون عمران مجلس در خصوص اعتبارزدایی از اسناد قولنامه‌ای مسکن و تاثیر بر بازار مسکن اضافه کرد: این کار ریسک را به‌طور کلی از بازار مسکن حذف می‌کند و مشتاقیم زودتر تصویب شود. الحمدلله با حمایت رهبر معظم انقلاب وقفه به‌وجود آمده نیز برطرف شده و به‌زودی برای اصلاحات به صحن علنی مجلس می‌آید.

شاکری بیان کرد: با این کار نه تنها برای بخش مسکن، در خصوص کسب و کارها ریسک سنگین بر بازار اقتصادی از جمله فروختن یک دارایی به چند نفر حذف می‌شود و این یکی از اقدامات بزرگ مجلس برای اطمینان خاطر به بازار مسکن است.

وی در خصوص عدم انتشار آمار تحولات بازار مسکن طی ۱۰ ماه اخیر و تاثیر آن بر فعالیت سازندگان و سرمایه‌گذاران بخش مسکن، اظهار کرد: احتمال دارد که آمار برای کار مدیریتی کاربرد داشته باشد، اما به نظرم در بازار کسب و کار تاثیری ندارد. انبوه‌سازان و سازندگان نیز می‌توانند از مراجع دیگر اطلاعات و آمار را دریافت کنند.

کاهش قیمت مسکن هم خریداران را راضی نکرد

اولین سوالی که بعد از ادعای کاهش قیمت پیش می‌آید این است که اکنون خرید خانه برای مردم در دسترس خواهد بود یا خیر؟ نمودار کلی قیمت مسکن در چند دهه اخیر در مجموع مسیری صعودی را پشت سر گذاشته است تا آنجا که در ۱۲ سال اخیر، صعود قیمتی بیش از دو هزار درصد را تجربه کرده است؛ بنابراین کاهش قیمتی که اتفاق افتاده نمی‌تواند چندان قدرت خرید مردم را تحت تاثیر قرار دهد.

از سوی دیگر برخی از کارشناسان معتقدند اکنون جامعه آماری برای برآورد میانگین خانه‌های معامله شده بسیار پایین آمده و در نتیجه، ادعای بهینه‌شدن بازار مسکن به دلیل کاهش قیمت را نمی‌توان چندان معتبر دانست.

در سال‌های گذشته خریداران به دنبال آپارتمان‌هایی با متراژ کمتر می‌گشتند و وام نیز تا حدودی می‌توانست برای آن کمک‌کننده باشد، اما از آنجا که این آپارتمان‌ها غالبا سن کمی دارند و اکنون دیگر با استفاده از وام خرید مسکن حتی نمی‌توان یک اتاق در تهران خریداری کرد، مردم دوباره به سوی خانه‌هایی با سن بیشتر بازگشته‌اند که آن هم به دلیل متراژ بالا باز هم در قیمت آن تفاوتی ایجاد نمی‌شود؛ در مجموع می‌توان گفت با تورم فعلی، بازار مسکن دیگر پاسخگوی نیاز متقاضیان نیست و این کاهش قیمت نیز نتوانسته مرهمی بر زخم‌های مردم برای تامین سرپناهی حداقلی باشد!