تیتربرتر:تنگ یا تنگه واشی نام یکی از تفرجگاههای نزدیک تهران است که میتواند در گرمای تابستان بهترین انتخاب برای سپری کردن یک روز تعطیل در طبیعت باشد که با تهیه تدارک لازمه برای یک پیاده روی نزدیک به 3 کیلومتری در دل کوه و درون رود به آبشار زیبای 15 متری برسند.
در نزدیکی این آبشار هم رستوران و تفرجگاه کوچکی قرار دارد.همه ساله تور های یک روزه بسیاری به سمت تنگه واشی حرکت می کنند و به دلیل طبیعت خاص آن از طرفداران زیادی بر خوردار است.
تنگه واشی در واقع شامل دو تنگه است؛ تنگه اول "واشی" نام دارد و دومی "سا". در میان این دو تنگه نیز یک دشت پهناور قرار گرفته که به آن دشت ساواشی میگویند. مسیر پیادهروی شما از تنگه واشی به طول 250 متر آغاز میشود تا به دشت برسید. در طول این مسیر شما از میان تنگه و درون رودخانه عبور خواهید کرد. سپس طول حدودا 2 کیلومتری دشت را میپیمایید تا وارد تنگه دوم یعنی سا شوید و سرانجام پس از 800 متر، تنگ سا به یک آبشار منتهی میشود. در طول مسیر از میان دیوارهای بلند سنگی عبور میکنید جوری که گاهی آسمان دیگر دیده نمیشود.
این طبیعت زیبا در 3 اسفند سال 1353 با شماره 1025 در فهرست آثار طبیعی ملی ثبت شد؛ نکته عجیب اینجاست که در مهرماه سال 91 نیز مجددا بدون ثبت حریم حفاظتی، بار دیگر به عنوان اثر ملی به ثبت رسید.
موقعیت و مسیر دسترسی تنگه واشی
تنگه واشی در 17 کیلومتری شهر فیروز کوه قرار دارد. در حرکت از سمت تهران به دماوند 17 کیلومتر بعد از فیروزکوه ، خروجی به سمت چپ هست که به سوی تنگه واشی حرکت می کند.جاده تنگه واشی در جاده فیروزکوه و 2 کیلومتر قبل از آن قرار دارد.برای رفتن به جاده فیروزکوه باید از اتوبان شهید بابایی به سمت رودهن و دماوند و جاده فیروزکوه بروید. در حقیقت اگر از تهران به سمت فیروزکوه در حال حرکت هستید این جاده قبل از شهرستان فیروزکوه و در سمت چپ شما قرار می گیرد.
برای رفتن به تنگه ساواشی در کیلومتری 2 جاده فیروزکوه ـ تهران، پس از ورود به یک جاده فرعی و طی حدود 9 کیلومتر، روستای جلیزجند نمایان می گردد. این روستا در حاشیه یک دشت سرسبز با مزارع گندم و سیب زمینی و باغات مختلف بنا شده است. بعد از عبور از روستا و طی حدود 4 کیلومتر در جاده ای که میان دشت و در کنار جوی های پر از آب زلال، احداث شده، محل پیاده روی تنگه ساوشی شروع می شود.
دیدنی های تنگه واشی
شروع مسیر
برای رفتن به واشی مسیر جاده فیروزکوه پیش روی شماست. پس از پیمودن جاده فرعی واشی، به پارکینگ تنگه میرسید. پارکینگ آخرین جایی است که میتوانید با خودرو بروید. از پارکینگ حدود 800 متر تا ابتدای اولین تنگ پیاده میروید. با پیمودن این مسیر و قرار گرفتن در دهانه تنگ دیگر ناچارید به آب بزنید. برای عبور از تنگ بهترین پاپوش دمپاییهای بندداری است که به آسانی از پا جدا نشوند؛ از همان ابتدای روستای جلیزجند (که نزدیکترین روستا به تنگه واشی است) تا پارکینگ، احتمالا با فروشندگانی مواجه شوید که طرحهای مختلفی از این دمپاییها را میفروشند.
تنگ اول
مسیر تنگ اول یا همان تنگ واشی حدود 250 متر و به نسبت باریک است. شما در این مسیر بر کف رودخانهای پا میگذارید که پر از سنگهای ریز و درشت است و آبی خنک و با جریان تند دارد. در طول این تنگ فرورفتگیهای غار مانندی را نیز میبینید که بالا رفتن از آنها به شرط احتیاط هیجانانگیز است. زمانی که دیگر کاملا به دمای آب عادت کردهاید تنگ واشی به پایان میرسد و به دشت گسترده ساواشی میرسید.
کتیبه تاریخی قاجار در دل تنگ واشی
در همان تنگ اول و با طی مسیری در حدود 150 متر به سنگنگاره بزرگی بر میخورید که 185 سال از عمرش میگذرد و یادگار فتحعلیشاه، دومین شاه خاندان قاجار است. این کتیبه در ارتفاع قابل ملاحظهای از سطح زمین در قسمتی از دیواره حک شده است که از آسیب باران و آب و آفتاب در امان باشد. کتیبه را حجارباشی، نقاشباشی و معمارباشی به دستور فتحعلیشاه طی سه سال پدید آوردهاند. بزرگترین نقش برجسته این کتیبه فتحعلیشاه را در حال شکار گوزن نمایش میدهد و در اطراف او سه فرزندش عباس میرزا، علیقلی میرزا، علینقی میرزا و همراهان در دشت ساواشی به صورت برجسته و بسیار ظریف کنده شدهاند که آنها نیز سوار بر اسب با نیزه و کمان به شکار مشغولند. دور تا دور کتیبه نام حاضران و وقایع زمان فتحعلی شاه روایت شده است. این نگاره یکی از سه کتیبه قاجارها اطراف تهران است و دوتای دیگر را میتوانید در چشمهعلی شهر ری و تونل وانا در جاده هراز ببینید.
دشت ساواشی
بعد از پشت سر گذاشتن تنگه واشی و بازدید از کتیبه قاجاری، به دشت وسیع و سرسبز ساواشی میرسید که 1700 متر طول دارد. در ابتدای این دشت، محلیها با ایجاد یکی دو آلونک به تنگهنوردان خوراکی و سوغاتی مانند آلوچه و لواشک میفروشند. گهگداری هم در این دشت، اهالی نوعی دوغ محلی فروخته میشود که در آن گیاهان معطر و خوش طعم آویشن، نعناع، کاکوتی، پونه صحرایی و پونه جنگلی ریخته شده است.
بیشتر بخوانید:
بد نیست به این موضوع هم اشاره کنیم که در بعضی بخشهای دشت محلیها حصار کشیدهاند و تقریبا بدون هیچ خدماتی برای استراحت هزینه دریافت میکنند. در این دشت یک سرویس بهداشتی هم وجود دارد؛ البته با وضعیت نامناسب. عبور از دشت ساواشی حدود 45 دقیقه طول میکشد و در طول آن تقریبا تمام لباسهایتان خشک میشود.
تنگ دوم یا تنگ سا
با پشت سر گذاشتن دشت ساواشی به تنگ سا میرسیم که از تنگ قبلی پهنتر و طولانیتر است. تنگه سا طبیعتی متفاوت با دیوارهای صخرهای تنگ اول دارد و روی دیوارههایش خزه و گیاهان مختلف روییدهاند. از دیوارههای آن در چند نقطه چشمههای آب جاری هستند و خود رودخانه آب زلالتر و تمیزتری دارد و ارتفاع آب آن هم کمتر است. این تنگ 800 متر طول دارد و برخلاف تنگ اول، در برخی از نقاط نور خورشید به کف دره میتابد.
آبشار تنگ واشی
در آخرین پیچ تنگ، صدای شرشر آب به وضوح به گوش میرسد و سپس ناگهان آبشار کفآلود و خروشان واشی روبهرویتان آشکار میشود. این آبشار 15 متر ارتفاع دارد و زیر آن یک حوضچه 50 مترمربعی تشکیل شده است که کم و بیش 1 متر عمق دارد. آب این حوضچه یا استخر طبیعی بسیار خنک است.
برای بیشتر بازدیدکنندگان، این پایان مسیر رودخانهنوردی در تنگ واشی است و زمان بازگشت فرارسیده؛ اما طبیعتگردان و کوهنوردان حرفهای ممکن است بخواهند به مسیر خود ادامه دهند زیرا پس از این آبشار نیز یک دشت سرسبز دیگر قرار گرفته است.
چند نکته برای سفر به تنگ واشی
- چنانچه به دنبال آرامش و سکوت هستید روزهای وسط هفته را برای رفتن انتخاب کنید اگر به دنبال هیاهو هیجان و شادی بودن با جمع هستید روزهای جمعه را به شما پیشنهاد میکنم تنگه واشی جایی است که شلوغی شما را به هیجان میآورد و باعث آزار شما نخواهد شد
- از پوشیدن دم پایی جدا خودداری کنید؛ چون شما بیشتر مسیر را در آب راه میروید، سنگهای نوک تیز باعث ایجاد خراش و یا درد در پای شما میشوند و احتمال لیز خوردن و افتادن نیز با دمپایی بیشتر است. پوشیدن یک کفش ورزشی برای طی این مسیر راحت تر میباشد
- تنگه واشی مکان مناسبی برای به همراه بردن کودکان به خصوص زیر ۷ سال نیست. مسیر طولانی است مجبور میشوید بیشتر راه کودک را در آغوش بگیرید و در نتیجه خودتان هم خسته میشوید.
- حتما یک یا دو شیشه کوچک آب معدنی به همراه داشته باشید
- توصیه میکنم حتما تنگه دوم را ببینید و مسیر را تا رسیدن به آبشار ادامه دهید. شما میتوانید به پشت آبشار بروید ایستادن پشت آبشار هم تجربه زیبایی است.
- به دلیل عدم آفتابگیری تنگهها آب سرد است. بهترین زمان برای طی این مسیر مرداد ماه است.
- در پایان خواهش میکنم حتما هنگام رفتن به این مکان زیبا و بکر، کیسهای جهت ریختن زباله و بطریهای خالی به همراه داشته باشید.
