تیتربرتر: یزد از نظر معماری بسیار قدمت دارد و نسبت به سایر شهرهای کشور ایران معماری منحصر به فردی دارد. دیواره های کاهگلی و ساختمان های گنبدی شکل آن بیشتر از هر وجه دیگری نظر توریست ها و مسافران شهر یزد را به سمت خود جلب می کند. تفاوت دما در این شهر بسیار زیاد است به طوری که روزها گرم و شب ها به طرز عجیبی خنک می باشد. یزد به جهت کویری بودن به وجود آب بسیار اهمیت داده و بیشترین جاذبه های گردشگری این شهر را آب انبارها و قنات ها در بر گرفته اند به طوری که موزه ای با نام موزه آب در شهر یزد مورد توجه بسیاری از توریست ها قرار گرفته است.

یکی از بارزترین مشخصات شهر یزد، معماری متفاوت بناهای تاریخی و خانه‌های خشتی آن است که از اقلیم گرم و خشک این منطقه ناشی می‌شود. در این سرزمین بی آب و علف چیزی که بیشتر از همه باعث شگفتی گردشگران می‌شود، ییلاقات سرسبز و دامنه‌های زیبای آن است. کلانشهر یزد به شهر بادگیرها، شهر دوچرخه‌ها، شهر حسینیه ایران، دارالعباده، قطب پزشکی ایران، شهر قنات و شهر قنوت و قناعت شهرت دارد.

تاریخچه یزد

با بررسی تاریخچه یزد متوجه خواهید شد که پیدایش این شهر به هزاره سوم پیش از میلاد مربوط است. با وجود این پیشینه طولانی طبیعی است که چرا نسبت به بسیاری از شهرهای ایران، جاذبه‌های گردشگری بیشتری دارد. این شهر کویری کسب مقام اولین شهر ایرانی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو و دومین شهر تاریخی جهان را در کارنامه افتخارات خود دارد.

اگر بخواهیم به طور دقیق بگوییم یزد کجاست، باید بگوییم شهری در مرکز ایران است که از سمت شمال با میبد و اشکذر، از سمت شرق با بافق و اردکان، از سمت جنوب با ابرکوه، تفت و مهریز و از سمت غرب با اصفهان احاطه شده است. این منطقه با وسعت حدود ۷۲۱۵۶ کیلومتر مربع دارای جمعیت ۵۲۹ هزار و ۶۷۳ نفر است. مردمان آن با زبان فارسی و لهجه شیرین یزدی حرف می‌زنند. یزد از آن دسته شهرهایی است که اقلیت‌های دینی گوناگون از جمله مسلمانان، یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان در کنار هم زندگی می‌کنند. البته بیشتر جمعیت یزد مسلمان و شیعه هستند.

نام و آثار دیدنی یزد

واژهٔ یزد در لغت به معنای مقدس و پاک بوده و وجه‌تسمیهٔ این شهر، سرزمین مقدس و شهر خدا است. یزد پناهگاه بسیاری از دانشمندان و بزرگانی بوده که در زمان حملهٔ مغولان به ایران در سده‌های هفتم و هشتم هجری، این شهر را سکونتگاه و محل زندگی خود قرار داده بودند.

بیشتر بخوانید:

باغ دولت‌ آباد چهارمنار از جاذبه های تاریخی یزد

مسجد جامع کبیر، مسجد امیرچخماق، مسجد ملااسماعیل، مسجد بندرآباد، مسجد آمنه‌گل، امامزاده ابوجعفر، آتشکدهٔ بهرام، باغ دولت‌آباد، خانهٔ رسولیان، خانهٔ عرب‌ها، خانهٔ لاری‌ها، خانهٔ ملک‌التجار، مدرسهٔ خان و مدرسهٔ شهاب‌الدین، بقعهٔ سیدخلیل، بقعهٔ دوازده‌امام، بقعهٔ سیدرضا، بقعهٔ فهادان، بقعهٔ شیخ‌داد، مقبرهٔ علی‌خاموش، بقعهٔ سیدپنهون، بقعهٔ سید رکن‌الدین، آب‌انبار شش‌بادگیری، امامزاده زید، امامزاده میرحسن، بقعهٔ زرندیان و بقعهٔ سادات از مهم‌ترین آثار باستانی یزد محسوب می‌شوند.این شهر به شهر بادگیرها معروف است.

موقعیت جغرافیایی

این شهر بین رشته‌های شیرکوه و خرانق و در دره‌ای وسیع قرار گرفته‌است. آبادانی یزد از سدهٔ پنجم هجری به بعد بوده و اتابکان فارس از مهم‌ترین عوامل پیشرفت این شهر در سده‌های گذشته به‌شمار می‌روند.یزد در منطقه جنوب شرق ایران واقع شده‌است. فاصله شهر یزد تا کرمان (مرکز منطقه‌ای جنوب شرق کشور) ۳۵۱ کیلومتر است.

آب و هوای یزد

شهر یزد دارای اقلیم گرم و خشک است که تحت تاثیر موقعیت جغرافیایی و نزدیکی آن به کویر است. گسترده ترین شهرستان یزد شهر اردکان است. این استان به سبب معماری وصف نشدنی از جهت میراث فرهنگی در یونسکو به ثبت رسیده است.این منطقه از بارش باران بهره اندکی می‌برد و تبخیر در آنجا شدید است.

بنابراین با توجه به این موارد، آب‌وهوای یزد در بهار، مطبوع و دلپذیر است؛ هر چند که گرما زود به سراغ آن می‌آید. اما امان از تابستان‌های آن که بسیار گرم و آزاردهنده هستند. در فصل پاییز آب‌وهوای یزد رو به خنکی می‌رود. همه چیز در این ایام حال‌وهوای خوش دارد. با شروع فصل زمستان از دمای هوا به شدت کاسته می‌شود. در ماه بهمن سرمای یزد به اوج خود می‌رسد و بعد از آن کم‌کم هوا رو به گرمی می‌رود.

اقلیم یزد حالت بیابانی دارد و دمای کویری آن در فصول تابستان و زمستان حتی در طول روز و شب در درجه بسیار متفاوتی می باشد به طوری که هواشناسان اقلیم شهر یزد و سایر مناطق دیگر استان را به دو فصل تقسیم بندی کرده اند. فصل گرم که شامل اواخر اسفند ماه تا اوایل مهر ماه است و فصل سرما که از اویل مهر ماه تا اواخر بهمن ماه می باشد.

مراسم یزدی ها

شکل متفاوت فرهنگ یزدی ها باعث شده تا رسوم و سنت های ویژه ای در این شهر شکل بگیرد. این تفاوت ها بیشتر در رسوم مذهبی به چشم می خورد و تمایزات ویژه ای را در این فرهنگ نشان می دهند. مناسبت های مذهبی در این شهر از اهمیت خاصی برخوردارند؛ اعیاد مذهبى مانند عید فطر، عید قربان، عید غدیرخم، میلاد حضرت محمد (ص) و نیمه شعبان به شکلی ویژه در میان مردم گرامی داشته می شوند و مراسم ماه محرم و عزاداری حضرت اباعبدالله در نهایت شکوه برگزار می شوند.

نخل برداری مهم ترین مراسم یزدی ها: از جمله مهمترین مراسم مذهبی یزدی ها، آیین نخل برداری است که شهرتی جهانی دارد و حتا گردشگران خارجی را نیز انگشت به دهان گذاشته است. نخل نوعی سازه چوبی است که نماد تابوت حسین بن علی، امام سوم شیعیان به شمار می رود و توسط ده ها تن از مردم در روز عاشورا و دیگر ایام سوگواری بلند شده و در خیابان ها چرخانده می شود.

کیسه دوزی: کیسه دوزی یکی از مراسم ماه رمضان است که در شب 24 ماه در میان نماز ظهر و عصر برگزار می شود. در طی این رسم پارچه ای به نیت شفا برای بیمار تهیه و برش داده می شود تا کار دوخت بر روی آن صورت گیرد.

جشن سده مراسم زرتشتیان: پر رنگ بودن مراسم مذهبی فقط در میان مسلمانان یزد دیده نمی شود و زرتشتیان هم مراسم خود را به زیبایی در این شهر برگزار می کنند. از مراسم های پر اهمیت زرتشتیان جشن سده است که در زمستان برگزار می شود و نزد پیروان این دین جایگاهی خاص و ویژه دارد. گردشگران نیز برای تماشای این مراسم می روند تا بیشتر با ابعاد آن آشنا شوند.

سوغات و شیرینی یزد

انواع شیرینی: یزد شهر شیرینی هاست و می تواند انتخاب های خوش رنگ و لعابی را در زمینه خوشمزه های شیرین پیش روی شما قرار دهد. در این شهر طیف وسیعی از شیرینی ها وجود دارد که عبارتند از: باقلوا، لوز پسته، لوز بادامی یا بیدمشک، لوز نارگیلی، لوز مخلوط دورنگ، کیک یزدی، کیک تخته‌ای، حاجی بادام، نان برنجی، نان پنجره‌ای (در یزد به منقا شهرت دارد)، قطاب، پشمک، سوهان‌ آردی و ...

ارده و حلوا ارده: بزرگترین مرکز ارده سازی ایران در شهرستان اردکان استان یزد است. این شهرستان یکی از قطب های تولید ارده و حلوا ارده به شمار می رود و این صنعت در آن دارای قدمتی چند صد ساله است. ارده یک خوراکی مقوی از کنجد است که در صبحانه و تهیه غذا به کار می رود.

روغن کنجد: استفاده از روغن کنجد در میان یزدی ها رواج زیادی دارد و نوع مرغوب آن را می توانید در این شهر تهیه کنید.

گیاهان دارویی: طب سنتی در یزد طرفداران زیادی دارد و مردم این شهر معمولا از داروهای گیاهی استفاده می کنند. عطاری های زیادی در این شهر فعال هستند و مرغوب ترین کالاها را به شما ارائه می دهند.

غذاهای یزدی

غذاهای محلی یزدی، تنوع زیادی دارند اما آنچه که می توانید در سفر به این شهر و در رستوران هایش بچشید عبارتند از:

آش شولی: آش های متنوعی در یزد طبخ می شود و هر یک طعم خاص و ویژه ای دارند. وارد شهر که بشوید و سراغ معروف ترین آش را بگیرید حتما نام شولی را می شنوید. آش شولی محبوب ترین آش یزدی هاست و شکل و شمایل آن در تابستان و زمستان با یکدیگر تفاوت دارد چرا که در هر یک از این فصول با مواد خاصی طبخ می شود.

قیمه یزدی: در صدر فهرست غذاهای یزد نام قیمه یزدی به چشم می خورد. این خورش یکی از اصیل ترین غذاهای یزدی است که به راحتی در همه رستوران های شهر پیدا می شود و تجربه خوشمزه ای را برای‌تان رقم می زند. تفاوت این قیمه با قیمه معمولی در استفاده از نخود دو پر شده به جای لپه است.

تاس کباب یزدی: تاس کباب یکی از غذاهای پرطرفدار در میان خانواده های یزدی است که از ترکیب سیب زمینی، پیاز، روغن، گوشت چرخ کرده، رب گوجه فرنگی و دارچین تهیه می شود. این غذا جایگاه خاصی در مهمانی های یزدی دارد و گاهی در آن هویج نیز به کار می رود.

صنایع دستی یزد

ترمه: ترمه نمونه بی بدیل هنر مردمان این شهر است و در جای جای بازار نمونه های متنوعی از آن را می بینید. امروزه از این پارچه به عنوان تزیین بر روی کیف، کفش، لباس و .. هم استفاده می شود.

چادر شب و شمد: این پارچه ها به عنوان روانداز و رختخواب پیچ استفاده می شوند و از قدمت بسیاری برخوردارند. 

طلا: بازار طلای یزد شهرت زیادی دارد و در آن انواع مختلف زیورآلات را می بینید. بسیاری بر این باورند که طلای یزد جنس مرغوب تری دارد.

زیراندازها: زیلو، گلیم و فرش های مرغوبی نیز در این شهر پیدا می شود که می توانند گزینه های خوبی برای سوغات باشند.

دانستنیهای شهر یزد

• یزد نخستین شهر ایران است که نامش در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.
• باغ دولت آباد، یکی از باغ های جهانی ایران، در این شهر واقع شده است. 
• بادگیرها و خانه های قدیمی یزد از شهرت خاصی در ایران برخوردارند.
• اگر از علاقه مندان شیرینی هستید، با سفر به یزد یکی از خوشمزه ترین خاطرات تان را خلق می کنید.
• یکی از شهرهای مناسب برای پیاده گردی است و گردشی خاطره انگیز را برای تان رقم می زند.
• مسجد جامع یزد، بلندترین مناره های ایران را دارد و جلوه ای بی نظیر از معماری اسلامی را پیش روی تان می گذارد.
• آثار زیادی از زرتشتیان در خود دارد و شما را با فرهنگ این اقلیت دینی آشنا می کند. 
• یکی از معدود شهرهایی است که هنوز بافت سنتی خود را حفظ کرده و شما را به سفری در تاریخ می برد.
• آیین نخل گردانی این شهر در محرم، شهرت جهانی دارد و گردشگران زیادی را به سوی خود می کشاند.