به گزارش تیتربرتر؛ آخرین گزارش اوپک نشان میدهد تولید نفت ایران در سال ۲۰۲۱ میلادی در مقایسه با سال پیش از آن رشدی ۲۱ درصدی را تجربه کرده است. این در حالی است که در این مدت ایران همچنان با سختترین تحریمهای اقتصادی روبهرو بوده است.
گزارش جالب اوپک از میزان فروش نفت ایران
سال گذشته میلادی اگرچه بازار نفت همچنان تحت تاثیر شیوع کرونا قرار داشت، اما آغاز واکسیناسیون و تا حدی کنترل این بیماری باعث شد تا فعالیت های اقتصادی از سر گرفته شود.
این موضوع باعث شد تا تولید نفت جهان که در سال ۲۰۲۰ میلادی و درست در بحبوحه شیوع کرونا به حدود ۹۱ میلیون بشکه در روز رسیده بود، با افزایش تقاضا برای نفت به ۹۶.۶ میلیون بشکه در روز برسد و رشدی حدود ۶.۲ درصدی را تجربه کند. شرایط البته برای سال ۲۰۲۲ میلادی بهتر است و پیش بینی می شود روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت در روز تولید شود.
آمارها نشان می دهد تولید نفت در بین اعضای اوپک در سال ۲۰۲۱ میلادی در مقایسه با سال پیش از آن با توجه به اجرای توافق کاهش تولید، رشد کمتری را نسبت به میانگین جهانی تجربه کرده است. اوپکیها رشد تولیدشان در سال ۲۰۲۱ حدود ۲.۶ درصد بوده است و از ۲۵.۶ میلیون بشکه در روز به ۲۶.۳ میلیون بشکه در روز در سال گذشته میلادی رسید.
آمارهای اوپک از منابع ثانویه حکایت از آن دارد که اگرچه تحریم های آمریکا همچنان علیه اقتصاد ایران ادامه دارد، اما تولید نفت کشورمان در سال گذشته رشدی ۲۱ درصدی را نشان می دهد.
تولید نفت ایران در سال ۲۰۲۰ میلادی ۱.۹۸ میلیون بشکه در روز بوده است.
این میزان در سال ۲۰۲۱ میلادی به ۲.۴ میلیون بشکه افزایش یافته که رشدی بیش از ۱۰ برابری نسبت به افزایش تولید اوپک را نشان می دهد.
پیش از این نیز رئیس جمهوری ایران اعلام کرده بود که تولید و صادرات نفت ایران افزایش داشته و در زمینه صادرات این رشد به ۴۰ درصد می رسد.
افزایش تولید نفت ایران در سال ۲۰۲۲ میلادی نیز ادامه داشته است. ایران در ماه ژانویه ۲ میلیون و ۵۰۳ هزار بشکه نفت خام تولید کرده که ۲۱ هزار بشکه بیشتر از ماه دسامبر سال ۲۰۲۱ بوده است. این میزان تولید بعد از اجرای کامل بازگشت تحریم ها به اقتصاد ایران و با خروج یکجانبه آمریکا از برجام، در سه سال گذشته بی سابقه بوده است.
در کنار این افزایش تولید، قیمت نفت خام سنگین ایران که یکی از نفتهای شاخص در قیمت گذاری سبد اوپک به شمار می رود نیز با رشد قیمت همراه بوده و در نخستین ماه از سال ۲۰۲۲ میلادی با افزایشی حدود ۱۱ دلار در هر بشکه همراه شده است.
قیمت نفت خام سنگین ایران بر اساس تازهترین گزارش اوپک، در ماه ژانویه نسبت به ماه دسامبر ۱۰ دلار و ۹۱ سنت برابر با ۱۴.۶ درصد افزایش یافته است. قیمت نفت خام سنگین ایران در ماه ژانویه ۸۵ دلار و ۵۹ سنت ثبت شد، در حالی که این رقم در ماه دسامبر هر بشکه ۷۴ و ۶۸ سنت بود.
میانگین قیمت نفت خام سنگین ایران در سال ۲۰۲۱ برابر با ۵۴ دلار و ۳۸ سنت و در سال ۲۰۲۰ برابر با ۴۰ دلار و ۷۷ سنت بوده است.
دلیل رشد مثبت بخش نفت در نتیجه رشد قابل توجه صادرات نفت خام و میعانات گازی، از یک سو گسترش واکسیناسیون جهانی برای مقابله با ویروس کرونا (و افزایش تقاضای جهانی نفت خام) و از سوی دیگر ثمردهی تلاشها در جهت خنثیسازی تحریمهای صادرات نفت بوده است.
در نتیجه میتوان گفت روند صادرات نفت صعودی بوده و برای سال ۱۴۰۰ انتظار رشد ۱۹.۵ درصدی در بخش نفت و گاز وجود خواهد داشت.
طبق محاسبات انجام شده، برآورد میشود در سال ۱۴۰۰ رشد اقتصادی ایران حدود ۲.۸ درصد و رشد بدون نفت ۱.۶ درصد باشد.
صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در آخرین گزارشهای خود رشد اقتصادی ایران را در سال ۲۰۲۱ بهترتیب ۲.۵ و ۲.۴ درصد پیشبینی کردهاند.
مطالب مرتبط:
دلایلی که نفت را گران کرد
نفت خام تا این زمان از سال میلادی، حدود ۲۰ درصد افزایش قیمت داشته است و احتمالاً به علت تقاضای بالا در جهان، درصد بیشتری از افزایش را هم تجربه میکند؛ تحلیلگران افزایش نرخ اینچنینی را خطرناک میدانند. واقعیت آن است که دو عامل باعث شد انبارهای نفت که موجودی آنها بنا به عللی مانند همهگیری کرونا و سقوط شدید تقاضای نفت بالا رفته بود، در این چند هفته اخیر با کاهش نفت مواجه شود.
نخست کاهش عرضه نفت و علت دیگر، کاهش تولید نفت آمریکا است که موجب شد میزان موجودی انبارهای جهانی نفت، اکنون نه فقط برای نفت خام بلکه برای محصولات نفتی همچون بنزین و دیزل هم به سطح پایینی برسد و در برابر افزایش تقاضای نفت، عرضه آن را کاهش دهد.
حال اینکه اوپک در ماه ژانویه حدود ۲۸ میلیون بشکه در روز نفت تولید کرده و نسبت به ماه قبل از آن ۲۱۰ هزار بشکه در روز بیشتر تولید کرده است، اما نتوانسته افزایش ۴۰۰ هزار بشکه در روز ماهانه خود را محقق کند. از طرفی هم عراق به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ نفت اوپک، در ماه ژانویه بسیار کمتر از سهمیهای که اوپکپلاس برای تولید به این کشور داده، تولید نفت داشته است.
برخی دیگر از اعضای اوپکپلاس نیز مانند قزاقستان، برای مقابله با افزایش قیمت سوخت، بخش بیشتری از تولید خود را در داخل مصرف میکنند و از عرضه به بازارهای جهانی صرفنظر کردهاند؛ ضمن آنکه روسیه، به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ نفت به دلیل تنشهایی که با غرب بر سر اوکراین پیدا کرده است، احتمال اختلال در عرضه نفت به اروپا را دارد که این موضوع، نگرانی بزرگی برای این کشورها شده است.
عامل دیگر برای کاهش عرضه نفت، موشکهای ارسالی انصارالله به سوی امارات است که نگرانی قابلتوجهی درباره اختلال در بازار انرژی به وجود آورده است. به علاوه دلایل مختلف داخلی مانند چالشهای فنی، سرمایهگذاری و مسائل مربوط به ثبات و عوامل خارجی چون تحریمها و مقررات زیستمحیطی باعث شده است افزایش تولید فعلاً میسر نباشد.
در این میان عدهای از کارشناسان این بازار معتقدند با تکیه بر کشورهای تولیدکننده نفت غیر اوپکی میزان موجودی انبارهای نفت در سال ۲۰۲۲ افزایش خواهد یافت. اما عدهای دیگر بر این دیدگاه هستند که شتاب افزایش عرضه نفت کندتر از اکنون میشود؛ زیرا مقررات زیستمحیطی باعث کاهش عرضه و در نتیجه افزایش بیشتر قیمت نفت خواهد بود و ممکن است بازار بیشتر در معرض احتمال افزایش قیمت در کوتاهمدت قرار گیرند.
نیاز بازارهای جهانی به نفت ایران
واقعیت آن است در شرایطی که بازارهای جهانی با کمبود نفت مواجه هستند، تمایل کشورها برای حضور ایران در بازار نمایان شده است؛ به طوری که جواد اوجی، وزیر نفت اظهار کرده بود: بیشک، بازار جهانی نیازمند افزایش عرضه نفت از سوی ایران است و ما آمادگی داریم در سریعترین زمان ممکن، مقدار عرضه نفت خود به بازارهای جهانی را افزایش دهیم.
به گفته وی، مسئله بحران انرژی و گاز در اروپا یک مسئله جدی است که جز با همکاری میان تولیدکنندگان بزرگ منابع هیدروکربوری قابلحل و فصل نیست و جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت و گاز در سطح جهان و با تکیه بر ظرفیتهای عظیم منابع هیدروکربونی و توان تولید خود آمادگی دارد تا در این زمینه وارد عمل شود.
وزیر نفت خاطرنشان کرده بود: چنانچه مصرفکنندگان جهان بهویژه اقتصادهای بزرگ از سطح کنونی قیمت و مقدار عرضه نفت ناراضی هستند و آن را به ضرر منافع خود میدانند، بهترین پیشنهاد من به آنها، لغو هرچه سریعتر تحریمهای یکجانبه و ظالمانه آمریکا علیه ایران و باز کردن فضا برای بازگشت تولید ایران با حداکثر توان به بازارهای جهانی است. با این اوصاف هرچه دیرتر تحریمها برداشته شود و قیمتها افزایش یابد، هزینه فرصتهای ازدسترفته نهتنها برای ما بلکه برای کشورهای دیگر هم بیشتر میشود.
با صادرات نفت ایران، قیمتها تعدیل میشود
در رابطه با افزایش قیمت نفت و نقش ایران در تعدیل قیمتها، شهرام معینی، عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان در گفتوگو با ایمنا اظهار میکند: شرایط بازار نفت در درازمدت نامشخص است اما این احتمال وجود دارد که در مدتزمان کوتاهی قیمت نفت برمدار صعودی باشد.
وی خاطرنشان میکند: قیمت نفت وابسته به عرضه و تقاضا است و از آنجا که خریداران این محصول، جایگزینی برای نفت ندارند، ناچار هستند برای مصرف موارد مورد نیاز خود، آن را تقاضا کنند و زمانی هم که عرضه پایین میآید و تقاضا ثابت مانده است، قیمت این محصول افزایشی میشود.
این اقتصاددان تصریح میکند: یکی از ویژگیهای بازار نفت، شکننده بودن قیمت آن است و شاید کمتر کالایی پیدا شود که قیمت آن تا این حد نوسان داشته باشد. حتی اگر تقاضا به اندازه یک بشکه هم از عرضه بیشتر شود، قیمت این ماده تغییر میکند.
معینی میافزاید: حال با توجه به تشدید فعالیتهای اقتصادی، افزایش جابهجاییها و حمل و نقل، نیازهایی هم که وابسته به نفت است شدیدتر شده و پس از گذشت زمستان هم با افزایش تقاضا برای مسافرتها نیاز به نفت بیشتر شود. بر این اساس است که تقاضا از عرضه پیشی گرفته و قیمت این محصول گران شده است.
وی تصریح میکند: با انجام تغییراتی در شرایط کنونی احتمال میرود عرضه نفت بیشتر شود. مثلاً با تحقق قطعی مذاکرات و ورود نفت ایران به بازارهای جهانی ممکن است عرضه بیشتر و قیمت هم متعادلتر شود.
این استاد دانشگاه یادآور میشود: با تغییر دولت آمریکا که در سال گذشته انجام گرفت تا حدودی از میزان سختگیریهایی که برای فروش نفت ایران به بازارهای جهانی وجود داشت کاسته شد، به طوری که از آن پس چین واردات نفت خود را از ایران افزایش داد.
معینی میگوید: به نظر میرسد اکنون ایران، حدود یک میلیون بشکه نفت صادر میکند که مشتری عمده آن چین است و مابقی کشورها هم برای خرید نفت ایران منتظر نتیجه مذاکرات هستند. با این وجود، میزان عرضه نفت بیشتر خواهد شد و این موضوع بر قیمت آن هم تأثیر میگذارد؛ البته این اتفاق هم وابسته به واکنشهای کشورهای دیگر است.
وی ادامه میدهد: اینکه آیا آنها نیز همزمان با ایران، فروش نفت خود را افزایش میدهند یا خیر، در کل به نظر میرسد که فرصت برای حضور ایران در بازار نفت، بیش از همیشه باشد و پیشبینی میشود با توجه به قابلیتهای موجود، ایران در زمانی کوتاه بتواند بازارهای از دست رفته خود را تسخیر کند.
آنچه دیگران می خوانند:
گردآورنده: علی اکبر رضایی
