به گزارش تیتربرتر؛ مشاور ارشد رییس اتاق بازرگانی ایران میگوید در برنامه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی باید چند مقدمه مهم را رعایت کرد که فشار شدیدی به مردم وارد نشود.
اثرات حذف ارز 4200 بر بازار
احمد پورفلاح اظهار کرد: ایران در سالهای گذشته با معضل ارز چند نرخی مواجه بوده است. هرچه بخش خصوصی اصرار و تاکید کرد که نباید ارز چند نرخی شده و فضایی غیر شفاف و رانتی ایجاد شود، متاسفانه تصمیمگیران به شکل دیگری کار را جلو بردند که امروز نتایج این تصمیمات غلط خود را نشان میدهد.
وی با بیان اینکه جلوگیری از ایجاد شوکهای منفی در اقتصاد ایران اهمیت فراوانی دارد، توضیح داد: حال که پس از چند سال دولت به این نتیجه رسیده که باید به سمت ارز تک نرخی حرکت کند و لااقل ارز دولتی را حذف کند باید توجه داشت که اگر تصمیمات در این زمینه به ایجاد شوک جدید اقتصاد منجر شود، نه تنها اثرات مثبت را تحت الشعاع قرار میدهد که میتواند تبعات منفی نیز داشته باشد.
مشاور رییس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به تاثیر مستقیم ارز ۴۲۰۰ تومانی بر زندگی مردم، بیان کرد: با توجه به اینکه ارز دولتی در حوزههایی مانند دارو یا مواد غذایی سفره مردم پراخت شده، حذف ناگهانی آن میتواند برای بخشی از جامعه شوک منفی ایجاد کند، برای عبور از این شوک نیاز به آن وجود دارد که دولت سیاستهایی گام به گام را در این بخش اجرایی کرده و حمایتهایی تاثیر گذار را از مردم به عمل آورد. این جدای از تبعاتی است که برای تولیدکنندگان به وجود خواهد آمد.
پور فلاح افزود: برای انجام حمایتهای لازم باید منابع اعتباری لازم وجود داشته باشد و این موضوع با به نتیجه رسیدن مذاکرات هستهای و دست یابی به منابع ارزی جدید ممکن خواهد بود. وی خاطرنشان کرد: ما همواره این را گفتهایم که اگر ارز تک نرخی باشد حتی اگر در رقم بالا این نرخ ثابت شود خیلی بهتر از ارز چند نرخی خواهد بود، اما با توجه به اینکه ارز ۴۲۰۰ تومانی بر زندگی مردم تاثیر دارد، نحوه برنامه ریزی برای حذف آن و البته فراهم کردن مقدمات مانند کنار زدن تحریمها اهمیت زیادی خواهد داشت.
مبلغ یارانه بعد از حذف ارز 4200 تومانی ؟
مهدی طغیانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در خصوص تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی از کالاها و توزیع مستقیم آن به شکل یارانه، گفت: ما داریم یک انتخاب بین بد و بدتر انجام میدهیم، قطعا در این میان گزینه خوب وجود ندارد. گزینه خوب این بود که اساساً وارد این فضاها نمیشدیم.
وی ادامه داد: ارز ترجیحی و موارد این چنینی معمولا رانت و فساد ایجاد میکند. اما حالا که وارد این مسیر شدیم باید ببینیم ادامه مسیر موجود چه زیانها و منافعی دارد و تغییر مسیر چه زیان و منافعی دارد؛ چون اینطور نیست که یکی از این دو گزینه، یکپارچه منفعت داشته باشد و همه روی این مساله اتفاق نظر دارند، نکته فقط این است که در کدام گزینه منفعت بیشتر از هزینه است.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درخصوص تبعات ادامه روندش کنونی تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی، بیان کرد: در مورد ادامه ارز ۴۲۰۰ تومانی یک نگرانی جدی برای ما وجود دارد و آن اینکه درست است که اکنون در کالاهای مشمول ارز ۴۲۰۰ تومانی ممکن است سرعت افزایش قیمتشان کمتر باشد، یعنی فقط سرعت رشد کمتر است و ما چیزی تحت عنوان حفظ قیمت موجود نداریم. اما این اقلامی که اکنون مشمول این ارز هستند مانند تخم مرغ، مرغ، لبنیات، گوشت و...، اگرچه سرعت رشد قیمت کمتری نسبت به سایر کالاها دارند اما در آنسو مابهالتفاوت ارز را باید از کجا تامین کنیم؟ یعنی ما دچار کسری میشویم و کسری ارزی که برای ما به وجود میآید را باید تامین کنیم، خب این از کجا تامین میشود؟ رشد پایه پولی. یعنی مردم هم افزایش قیمت را در آن کالاها دارند البته با سرعت کمتر ولی در مقابل با افزایش پایه پولی و تورمی که ایجاد میشود در کنار ضریب فزاینده؛ یک تورمی را در کل کالاها به دلیل حفظ این چند کالا یا کنترل سرعت افزایش اینها، خواهیم داشت.
وی ادامه داد: یک راه دیگر در پیشرو داریم و آن حذف این ارز است، در این مسیر اگرچه تورم وجود دارد، ولی تورم این روش یک بار است نه از دو مسیر که هم خود کالا گران شود با سرعت کمتر و از ناحیه پایه پولی و با سرعت بیشتری؛ در این روش مردم از یکجا ضربه میبینند آن هم از خود افزایش قیمت کالاها است و دیگر از آن سو در بحث پایه پولی تورم تحمیل نمیشود.
نماینده اصفهان افزود: در نتیجه به نظر من ما با ادامه مسیر ارز ۴۲۰۰ تومانی هم چوب را میخوریم هم پیاز را و هر دوتا باهم اتفاق میافتد، هم تورمی که از آن نگران هستند رخ میدهد و هم افزایش قیمت این کالاها را داریم.
وی در خصوص پیشنهاد راهکار نظارت به جای حذف، اظهار داشت: برخی میگویند مثلا نظارت کنیم، ما این همه خواستیم نظارت کنیم واقعا چقدر توانستیم و نظارتها موفق بوده است؟ نظارت مانند آن داستان قدیمی است که یک دیوانهای بود ملت را در آب پرت میکرد و یکی آن پایین بود و مردم را از آب نجات میداد، خب اساس این بحث که این ارز فسادزا و رانتی است، باید حل شود. لذا در مجموع به نظر ما زیان حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی کمتر از ادامه دادن آن است، یعنی خسارت آن برای مردم کمتر است، وگرنه ما راه خوبی در پیش نداریم. راه خوب این بود که ما وارد این مسیر نمی شدیم که شدند، بین بد و بدتر باید بد را یعنی حذف را انتخاب کنیم.
طغیانی در پاسخ به این سوال که «اگر دولت از ابتدا میتوانست سازوکار تخصیص را کنترل میکرد و توزیع کالاهای وارد شده با این ارز را تحت نظارت قرار میداد، آیا نتیجه مثبت نمیشد؟»، گفت: نه، ما چون زنجیره بسته توزیع نداریم، به محض اینکه قیمت کالاها را دونرخی میکنیم بازار دوم درست میشود. اصلا شما نمیتوانید کل کشور را در این روش تامین کنید، مگر اینکه یک زنجیره بسته توزیع داشته باشید که میشود مانند همان کالای کوپنی.
مطالب مرتبط:
وی اضافه کرد: اکنون هم بحث ما در مورد حذف این نیست که حذف کنیم و ملت را هم به حال خود رها کنیم، ما میگوییم برای اجرای حذف این ارز و تغییر روش تخصیص آن دولت به چهار سیاست نیازد دارد، نخست یک بسته حمایتی میخواهیم که با یک سیستم مشخصی مثلا کارت اعتباری یا روش نوین دیگری از مردم حمایت کنیم، دوم یک سیاست ارزی مکمل نیاز داریم، سوم یک سیاست تنظیم بازار مکمل میخواهیم یعنی انبارها باید پر باشد و چهار یک سیاست نظارتی مکمل میخواهیم. این چهار سیاست را باید داشته باشید تا بتوانید از مرحله عبور کنید.
نماینده اصفهان در مجلس تاکید کرد: کسی نمیگوید که از ۱/۱/۱۴۰۱ قیمتها را آزاد کنید و ملت را به امان خدا رها کنید. بلکه ما باید تلاش کنیم که ضربهای که به زندگی مردم وارد میشود، ملایمتر شود.
وی بیان داشت: این نابرابری که الان در مصرف کالاهای مشمول ارز ۴۲۰۰ تومانی ایجاد شده نابراری زیادی است، سهم دهک دهم که ثروتمندترین دهک جامعه است یک و نیم برابر دهک اول است که نیازمند هستند، یعنی شما این ارز را برای دهک اول میدهید اما چون در بخش مصرف میدهید آنهایی که بیشتر مصرف میکنند بیشتر منتفع میشوند.
حذف ارز 4200 تومانی باعث فساد مالی می شود؟
محمدعلی پورمختار، درباره تاثیر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی بر بروز فساد و سوءاستفادههای مالی اظهار کرد: در موضوع اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی خود دولت هم بارها تاکید کرده است که برنامهای برای حذف آن از اقلام بهداشتی و گندم ندارد و این بخش را تامین میکند. در مورد برنامههای بلندمدت هم طبیعتا تصمیمات مجلس شورای اسلامی در لایحه بودجه ۱۴۰۱ میتواند تاثیرگذار باشد.
وی با بیان اینکه اصلاح نظام پرداخت یارانه میتواند منجر به پوشش مستقیم جامعه هدف در دریافت یارانهها شود، افزود: ممکن است این هدف در دولت دنبال شود که در این صورت طبعاً شاهد هدفمندشدن یارانهها خواهیم بود.
نماینده سابق مجلس با بیان اینکه اگر ما ارز ۴۲۰۰ تومانی بدهیم و نتوانیم مصرف آن را در مسیری که برایش مشخص شده است کنترل کنیم، یک نوع ضعف مدیریت است، تصریح کرد: در این صورت یک جای کار می لنگد و طبیعی است که باید جلوی این وضعیت گرفته شود تا شاهد بروز فساد و سوءاستفادههای مالی در این بخش نباشیم.
پورمختار ادامه داد: البته میتوان این پیشبینی را داشت که در صورت حذف احتمالی ارز ۴۲۰۰ تومانی افزایش قیمتها را شاهد باشیم که چنین امری نظارت جدیتر و دقیقتر بر بازار بعد از حذف احتمالی ارز ۴۲۰۰ تومانی را میطلبد.
وی گفت: در صورتی که این طرح زمانی اجرا شود دولت باید بکوشد با افزایش تولید داخلی و نظارت دقیق بر بازار و هدفمندی اختصاص یارانهها و توجه به اقشار آسیبپذیر، فشار اقتصادی این طرح را برای مردم کم کند. پیش از اجرای آن نیز موضوع باید به اطلاع مردم برسد و آمادگی جامعه نیز سنجیده شود.
پورمختار یادآور شد: الان هم که چنین طرحی اجرا نشده است، با وجود چند نرخی بودن ارز در بازار بازهم فشار اقتصادی بر دوش مردم سنگینی میکند و به همریختگیهای بازار ناشی از آن تاثیر خود را برای معیشت مردم میگذارد. از طرفی حذف احتمالی ارز ۴۲۰۰ تومانی طبعاً جلوی سوءاستفادههای مالی از آن را میگیرد و از این جهت به کاهش فساد منجر میشود، ولی در عین حال بالارفتن قیمتها را هم در پی خواهد داشت که البته در نهایت میتواند بازار را رقابتی کند و تصدیگری دولت هم بر آن کم شود.
نماینده سابق مجلس در پایان گفت: آنچه که مطرح شد، برشمردن معایب و مزایای اجرای احتمالی طرح حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از برخی کالاهاست که صرفاً یک بررسی از منظر کارشناسی است، نه موافقت یا مخالفت با آن.
آنچه دیگران میخوانند:
گردآورنده: علی اکبر رضایی
