به گزارش تیتربرتر؛ عضو کمیسیون کشاورزی مجلس با اشاره به چرایی مخالفت مجلس با دو فوریت لایحه حذف ارز ترجیحی گفت: اگر قرار است ارز ۴۲۰۰ حذف شود شاید بهتر باشد کالابرگ به مردم پرداخت شود و یارانه نقدی داده نشود زیرا یارانه نقدی تورم زا است.
نوروزی: به جای یارانه نقدی کالابرگ به مردم بدهید
رحمت الله نوروزی، عضو کمیسیون کشاورزی و منابع طبیعی مجلس با اشاره به اینکه در بودجه سال جاری، اعضای کمیسیون تلفیق در ابتدا به حذف ارز ترجیحی یا همان ارز 4200 تومان رای دادند، گفت: با توجه به نگاهی که در میان سایر نمایندگان وجود داشت، رای به ماندن این ارز گرفته شد.
وی از برخی نگرانی های نمایندگان در خصوص حذف ارز ترجیحی گفت و بیان کرد: بخشی از مجلس معتقد است بسترها و ساختارهای لازم برای این کار فراهم نیست و به همین جهت نمایندگان به دو فوریت لایحه حذف ارز 4200 تومانی رای ندادند زیرا نمایندگان مردم دغدغه و نگرانی بابت افزایش قیمت کالاها از جمله گوشت و مرغ و امثال اینها را دارند.
عضو کمیسیون کشاورزی و منابع طبیعی مجلس در مصاحبه با رادیو با بیان اینکه در دو سال اخیر تورم جهش ناگهانی داشته است، اظهار کرد: مهار تورم و گرانی یکی از دغدغه های نمایندگان مجلس شورای اسلامی است. مدتی پیش رئیس بانک مرکزی در مجلس حضور داشت و نمایندگان اعلام کردند اگر مجلس قانع شود که با وجود حذف ارز ترجیحی، می توان قیمت ها را تثبیت کرد و همانند اجرای یارانه ها، شرایط را مهیا کرد می توانیم ارز ترجیحی را حذف کنیم.
وی اشاره کرد: یارانه 45 هزار تومانی در زمانی که ارائه شد، می توانست کمک معیشت باشد اما الان اگر حتی یارانه را به 150 هزار تومان هم افزایش دهیم، باز هم بی ثمر است.
این نماینده مجلس شورای اسلامی در عین حال با تصریح بر این موضوع که ارز 4200 تومانی به مصرف کننده واقعی نمی رسد، عنوان کرد: خیلی از کسانی که ارز ترجیحی گرفته اند یا کالا و نهاده را وارد نکرده اند و یا اگر هم وارد کرده اند، با قیمت آزاد به فروش رسانده اند.
وی با اشاره به اینکه دولت ممکن است با حذف ارز ترجیحی بخواهد کسری بودجه خود را جبران کند، گفت: آنچه اهمیت دارد، فشار نیامدن به مردم است زیرا اگر ارز ترجیحی حذف شود، ممکن است قیمت مرغ حتی به 80 هزار تومان نیز برسد. مردم بیش از این تحمل گرانی را ندارند و قدرت خرید به ویژه در اقشار کم درآمد پایین رفته است. در چنین شرایطی شاید بهتر باشد کالابرگ به مردم پرداخت شود و یارانه نقدی داده نشود زیرا یارانه نقدی تورم زا است.
تبعات حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی چیست؟
در حالی که مجلس یازدهم از زمان آغاز به کار خود انتقاداتی را به شیوه اجرای ارز ترجیحی یا همان دلار ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی در دولت قبل وارد می کرد، با فوریت لایحه ارائه شده از سوی دولت سید ابراهیم رییسی برای حذف ارز ترجیحی هم مخالفت کرد؛ تصمیمی که موجب شد موضوع حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی همچنان در هالهای از ابهام باقی بماند.
به گزارش ایسنا، اگرچه قیمت دستوری ۴۲۰۰ تومان برای دلار در سال ۹۷ به دنبال خروج آمریکا از برجام با هدف کنترل قیمتها و مهار افزایش قیمت کالاهای اساسی صورت گرفت اما این تصمیم در عمل با مشکلاتی مواجه شد از جمله سوءاستفاده برخی شرکت ها در گرفتن ارز دولتی و عدم عمل به تعهداتشان. هرچه که بود این توافق نظر برای حذف تدریجی برخی کالاها از سبد ارز ترجیحی وجود داشت اما حذف کامل ارز ترجیحی شاید به دلیل نگرانی از آثار تورمی آن محقق نشد.
مجلس یازدهم نیز که انتقادات زیادی به شیوه اجرای ارز ترجیحی داشت یک بار در لایحه بودجه ۱۴۰۰ حذف ارز ترجیحی را در کمیسیون تلفیق تصویب کرد اما در صحن مجلس این تصمیم برگشت و این اختیار برای حذف ارز ترجیحی به دولت داده شد.
در نهایت دولت سیدابراهیم رییسی لایحه «تامین مطمئن کالای اساسی، نهاده های دامی، دارو و تجهیزات پزشکی و سیاست های جبرانی برای حمایت اقشار آسیب پذیر» را با قید فوریت به مجلس داد تا ارز ۴۲۰۰ تومانی حذف شود و یارانه جایگزین به مردم پرداخت شود اما نمایندگان در جلسه علنی روز یکشنبه با یک فوریت و دو فوریت آن مخالفت کردند.
البته زمزمه های حذف ارز ترجیحی با ارائه لایحه دولت به مجلس به افزایش قیمت دلار در بازار آزاد منجر شد و نهایتا با رد فوریت این لایحه بازار ارز با کاهش قیمت مواجه شد. همین امر نشان می دهد موضوع حذف ارز ترجیحی نیازمند دقت نظر بیشتر و سنجش آثار وضعی آن بر قیمت هاست.
علت گرانی زیاد اجناس چیست؟
در همین رابطه، مجتبی توانگر عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به عدم تصویب لایحه دولت برای تبدیل ارز ۴۲۰۰ به یارانه ارزی گفت: این عدم تصویب با طرح این پرسش همراه بود که چرا مجلس که سال گذشته در تصویب بودجه ۱۴۰۰ اصرار جدی بر تبدیل ارز ۴۲۰۰ به یارانه نقدی داشت، این بار که دولت عزم این کار را دارد، با فوریت آن مخالفت کرده است.
او در این باره گفت: استدلال مخالفان به تبعات ماجرا بر می گشت. در حال حاضر با تورم ۵۰ درصدی به روایت مرکز آمار و حدود ۶۰ درصد به روایت بانک مرکزی مواجه هستیم. تلاش های دولت برای جبران کسری بودجه با فاصله زمانی تاثیر خود را بر مهار تورم خواهد گذاشت. در شرایطی که چنین تورم بالایی داریم، حذف ارز ۴۲۰۰ هم حتما موجب افزایش قیمت ها خواهد شد.
نماینده تهران ادامه داد: به عنوان مثال قیمت جهانی هر کیلو مرغ ۱.۸ تا ۱.۹ دلار است که با ارز ۴۲۰۰ به معنای قیمت حدود ۸ هزار تومان است اما با وجود اختصاص این ارز به واردات نهاده های دام و طیور، قیمت مرغ در حال حاضر حدود ۳۵ هزار تومان است. در حالی که با ارز ۲۸ هزار تومان قیمت مرغ به ۵۰ هزار تومان می رسد. با حذف ارز ۴۲۰۰ همین میزان افزایش قیمت در تخم مرغ، لبنیات و روغن را نیز باید متصور بود. اگرچه این اتفاق در مقایسه با فسادی که وجود دارد و رانتی که به طور مثال در فاصله قیمت ۸ هزار تومان تا ۳۵ هزار تومان مرغ به جیب دلالان می رود، از منظر اقتصادی بهینه است ولی از منظر اجتماعی جامعه تحمل پذیرش گرانی بیشتر در اقلام خوراکی را ندارد و توزیع یارانه نقدی هم جبران کننده افت قدرت خرید بسیاری از اقشار نخواهد بود.
توانگر با بیان اینکه مجلس بی تردید در اصلاح ارز کالاهای اساسی و حذف ارز ۴۲۰۰ و تبدیل آن به یارانه با دولت همراستاست، در عین حال گفت: به نظر می رسد بررسی این لایحه در فرصت زمانی مناسب و با حوصله بیشتر هم موجب می شود که چنین تصمیم مهمی دور از عجله اتخاذ شود و هم دولت فرصت دارد تا ضمن کاهش تورم و آرتام شدن فضای بازار و همچنین با تکمیل زیرساخت های توزیع یارانه در قالب کارت هوشمند خرید کالا به جای یارانه نقدی که تبعات تورمی دارد و اثرگذاری چندانی نیز ندارد، تصمیم اثرگذارتر و با فایده بیشتر و هزینه کمتری اتخاذ کند.
سرنوشت حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در دولت سیزدهم
محمدرضا میرتاج الدینی نایب رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز گفت: لایحهای که دولت ارائه کرده در واقع به دنبال افزایش میزان ارز ترجیحی است. ما در قانون بودجه ۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی در نظر گرفته بودیم که دولت می خواهد این میزان به ۱۲.۶ میلیارد دلار افزایش یابد که در واقع ۴.۶ دلار بیشتر از میزان قبل خواهد بود.
وی افزود: براساس این لایحه دولت درآمد حاصل از تغییر قیمت ها را در قالب یارانه مستقیم به مردم میدهد و راهکارش هم جبران قدرت خرید مردم است که دولت در نظر گرفته و مجلس هم موافق است. در همین راستا دولت برای چند ماه پایانی سال ۲۷ هزار میلیارد تومان پیشنهاد داده است. این لایحه در واقع تغییر شیوه پرداخت یارانه است. در ارز ترجیحی پرداخت یارانه به شکل غیرمستقیم است اما پیشنهاد دولت این است که مستقیم یارانه را به حساب خود مردم واریز کند، در قانون بودجه هم این اجازه داده شده است.
میرتاج الدینی درباره اثرات تورمی توزیع پول هم گفت: این توزیع پول نیست. مگر هدفمندی یارانهها توزیع پول بود؟ همان یارانه ای که غیرمستقیم می دهند و فساد و رانت و سوء استفاده را در پی داشت و غیرهدفمند و غیر عادلانه بود قرار است در قالب کارت یارانه داده شود که مردم کالاها را با قیمت مناسب خریداری کنند. قبلاً غیرمستقیم داده میشد و در زنجیره توزیع از آن سوء استفاده میکردند یا حتی قاچاق میشد و همسایگان از آن استفاده میکردند اما وقتی اصلاح شود و یارانه مستقیم داده شود، تفاوت قیمت را با شارژ کردن کارت یارانه افراد و سرپرستان خانوار جبران می کنند.
نایب رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تاکید کرد که این لایحه عامل گرانی نخواهد بود.
گودرزی: حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی تلاطم اقتصادی و اجتماعی ایجاد می کند
حسین گودرزی، نماینده مردم دورود و ازنا در مجلس با بیان اینکه گرانی افسارگسیخته و نیازمندی های روزمره مردم، ضرورت ورود قاطع دولت برای کنترل بازار را دوچندان میکند، گفت: به همه کسانی که با محاسبات اقتصادی و آماری به دنبال حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، اقلام ضروری زندگی مردم و جایگزین کردن یارانه و مانند آن هستند، عرض میکنم، جامعه ایران بیشتر تحت تاثیر تجربه های روزمره، فضای روانی و اجتماعی رسانهها به ویژه فضای مجازی است. لذا این اقدام در کوتاه مدت میتواند موجی از تلاطمهای اقتصادی و اجتماعی جبران ناپذیر ایجاد کند.
مطالب مرتبط:
موافقان و مخالفان فوریت لایحه حذف ارز 4200 چه می گویند؟
محمدحسین فرهنگی مخالف فوریت این لایحه با بیان اینکه در شرایط فعلی زمینه ای برای این کار وجود ندارد، گفت: گفته می شود ارز ۴۲۰۰ تومانی اثری در قیمت کالاهای اساسی نداشت که طبق آمار بانک مرکزی درست نیست؛ تورم اقلام مشمول ارز ۴۲۰۰ تومانی از اسفند ۹۶ تا تیر ۱۴۰۰ ۱۹۰ درصدی بوده و سایر کالاها با تورم ۴۳۳ درصدی کوتاه بوده است پس علی رغم ضعف ها در نظارت و رانت خواری ها و فسادها، ارز ۴۲۰۰ در کاهش تورم و رساندن آن به زیر ۵۰ درصد تاثیرگذار بوده است.
به گفته او این تصمیم حتما شوکی به جامعه وارد می کند و نارضایتی ها را افزایش می دهد لذا در این مقطع و شرایط فعلی، قطعا به صلاح نیست و باعث تورم بی رویه و غیرقابل کنترل خواهد شد.
محمدتقی نقدعلی نماینده خمینی شهر در موافقت با فوریت لایحه گفت: مردم از مجلس تقاضا دارند به موضوع قیمت مرغ ۳۵ هزار تومانی و گوشت ۱۳۰ هزار تومانی و دیگر اقلام ورود کند. اغلب کارشناسان معتقدند ارز ترجیحی تاکنون تأثیری در کاهش قیمتها نداشته بنابراین باید این مسیر غلط را مدیریت کرد.
سید شمس الدین حسینی نماینده تنکابن نیز در مخالفت با دو فوریت این لایحه گفت: سوال من این است که رئیس سازمان برنامه و بودجه و رئیس جمهور که اعلام کرده این ارز یارانه ای به هدف اصابت نکرده. وقتی دولت از میزان مصوب ۸ میلیارد دلار بیشتر مصرف کرده و به حدود ۱۰ میلیارد دلار رسیده است حالا هم می خواهند این میزان را ۱۲.۶ میلیارد دلار برسانند. مابه التفاوت ۸ میلیارد دلار ، ۱۶۰ هزار میلیارد تومان می شود این پول به جیب چه کسی رفته است؟
این عضو کمیسیون برنامه تاکید کرد: کدام یک از اعضای این کمیسیون گزارشی از دولت در این خصوص دریافت کرده است؟ چگونه ما اطلاعی از خبر مصرف ۸ میلیارد و ۱۰ میلیارد دلار نداریم و حال می خواهیم برای اضافه کردن آن گزارشی دهیم؟ اگر این پول شخصی ما بود آیا حاضر بودیم این لایحه را تصویب کنیم؟ خواهش می کنم به دو فوریت این لایحه رأی ندهید و فارغ از اضطراب ها و اضطرارها یک بررسی دقیق و منطقی درخصوص حذف ارز ۴۲۰۰ انجام دهید و جلوی ضرر و زیان را بگیرید.
او گفت: معیشت مردم برای ما مهم است، سوال ما این است ما که درخواست دولت را تصویب کرده ایم و دولت نیز بیشتر از میزان مصوب ارز ۴۲۰۰ تومانی را برداشت کرده پس چرا آثار این ارز در زندگی مردم مشخص نیست و هر روز قیمت کالاهای اساسی در حال افزایش است. چه کسی ضمانت می کند که ۴ میلیارد دلار دیگر بدهیم و اتفاق کنونی بار دیگر نیفتد. نمایندگان در این خصوص از دولت حساب بکشید و پشت سر قانون دو فوریتی را تصویب نکنید و مطمئن باشید اگر درست حساب کشی می کردید اگر متوجه شدیم که بیت المال چگونه تنظیم شده به نتیجه می رسیدیم.
محسن زنگنه نماینده تربت حیدریه نیز به عنوان موافق دو فوریت این لایحه گفت: باید دولت گزارش دهد که با ارزی که گرفته چه کرده اما بحث امروز این است که مسئله ای به عنوان ارز ۴۲۰۰ تومانی و نهاده های دامی، گندم و دارو در کشور به عنوان یک مسئله اساسی در میان مردم مطرح است. دولت می توانست اصلا این لایحه را به مجلس نیاورد و آن را به شورای سران سه قوه برده و آنجا مصوب کرده و ۴.۶ میلیارد دلار دیگر نیز به آن اضافه کند اما اگر همین کار را می کرد ما معترض می شدیم که چرا جایگاه مجلس مخدوش شده. اگر امروز به این دو فوریت رأی ندهیم یعنی مجلس اختیارات خود را در حوزه نظارت و تصویب بودجه عملاً از خود سلب کرده است.
او گفت: همه جامعه امروز منتظر این تصمیم هستند و اگر به این لایحه دولت به صورت دوفوریتی رأی ندهیم، ما هم در گشایش اقتصادی مردم در حوزه نهاده های دامی، گندم و دارو تعلل کرده ایم.
به گفته زنگنه رای به دوفوریت این لایحه را به معنای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی نیست و رای منفی به دو فوریت بدان معناست که مجلس گندم، دارو و نهاده های دامی را به عنوان یک اولویت نمی شناسد، این در حالی است که دولت برای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی نیازی به مصوبه مجلس ندارد و ما با این رأی می خواهیم از جایگاه قانونی مجلس صیانت کنیم.
با عدم تصویب فوریت لایحه موسوم به حذف ارز ترجیحی این لایحه به صورت عادی در دستور کار مجلس قرار می گیرد اگرچه با این شرایط به این زودی ها مطرح نخواهد شد. اما آنچه اهمیت دارد این است که اگر در نهایت قرار است چنین تصمیمی اتخاذ شود، راهکارهای جایگزین به گونه ای پیش بینی شود که کمترین تاثیر تورمی متوجه مردم شود.
توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی چه ضررهایی دارد؟
ایسنا/خراسان رضوی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفت: متاسفانه پول متعلق به بیتالمال در قالب ارز ۴۲۰۰ تومانی به تعدادی از واردکنندگان داده میشود، اما در نهایت یا اصلا وارداتی انجام نمیشود، یا اینکه محصولات واردشده به جای اینکه به دست مردم برسد، سر از بازار آزاد درمیآورد و هم مردم و هم دامداران اقلام مورد نیاز خود را با قیمت بالا تهیه میکنند. لذا معلوم است که سیاست توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی شکست خورده است.
احسان ارکانی در در خصوص اثرات حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، اظهار کرد: ما برای اینکه ببینیم انجام کاری درست است یا نه، باید با دید کارشناسانه به موضوع نگاه کنیم. در حال حاضر ارز ۴۲۰۰ تومانی تنها به دارو، روغن، نهادههای دامی و گندم تعلق میگیرد و سوالی که مطرح است این است که آیا حالا که نهادههای دامی با ارز ۴۲۰۰ تومانی وارد میشود، با قیمتی ارزان هم به دست دامداران میرسد یا خیر. اساسا نه تنها نهاده با قیمتی ارزان به دست دامداران نمیرسد، بلکه در برخی از نقاط کشور اصلا نهادهای وجود ندارد که به دامداران داده شود. در مورد روغن و دارو هم وضعیت اینگونه است.
وی افزود: متاسفانه پول متعلق به بیتالمال در قالب ارز ۴۲۰۰ تومانی به تعدادی از واردکنندگان داده میشود، اما در نهایت یا اصلا وارداتی انجام نمیشود، یا اینکه محصولات واردشده به جای اینکه به دست مردم برسد، سر از بازار آزاد درمیآورد و هم مردم و هم دامداران اقلام مورد نیاز خود را با قیمت بالا تهیه میکنند. لذا معلوم است که سیاست توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی شکست خورده است.
عضو مجمع نمایندگان خراسان رضوی بیان کرد: سیاست توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی از طرفی باعث نارضایتی تولیدکنندگان و دامداران شده است و از طرفی دیگر هم ما شاهدیم اقلامی که با این ارز وارد کشور میشوند، همچنان با قیمتی بالا به دست مردم میرسند. لذا توجیهی برای توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی وجود ندارد و باید حذف شود و یارانهای که به این ارز تخصیص داده میشود، مستقیما به خود مردم داده شود. یعنی همان کاری که ۱۲ سال قبل در مورد بنزین و حاملهای انرژی انجام شد.
وی با اشاره به تورم حدود ۴۵ درصدی در کشور، اضافه کرد: این تورم در حالی است که همچنان ارز ۴۲۰۰ تومانی در حال توزیع است. بنابراین نمیتوان گفت توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی در مهار تورم موثر بوده است. هرچند حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی باعث خواهد شد شیر، گوشت و اقلامی که اکنون با این ارز وارد کشور میشوند، افزایش قیمت پیدا کنند، اما به منظور جبران این افزایش قیمت، دولت میتواند مابهالتفاوت ارز ۴۲۰۰ تومانی با ارز آزاد را بین مردم توزیع کند، اما نمیتوان گفت حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی باعث افزایش کلی تورم خواهد شد.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در خصوص صحبتهایی که در مورد پرداخت مبلغ ۱۱۰ هزار تومان به اقشار آسیبپذیر پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی مطرح است، گفت: من چیزی قطعی در مورد مبلغ یارانهای که در صورت حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به مردم داده خواهد شد، نشنیدهام اما از توزیع مابهالتفاوت ارز ۴۲۰۰ تومانی با ارز آزاد در بین یارانهبگیران، باید به هر کدام از افراد مبلغ ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان پرداخت شود و این مبلغ را هم میتوان تماما به طور مستقیم به مردم داد و هم میشود قسمتی از آن را به مردم و قسمتی را به تولیدکنندگان داد تا اقلام مصرفی با قیمت کمتری به دست مردم برسد. اما به طور کلی هنوز در مورد رقم یارانه بحث نشده است و صحبتها صرفا در مورد حذف یا عدم حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی است.
ارکانی با بیان اینکه پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی رانتی که در نتیجه آن به وجود امده هم حذف خواهد شد، ادامه داد: به دلیل اختلاف قیمت بین ارز ۴۲۰۰ تومانی و ارز آزاد، فسادهای زیادی به وجود آمد که پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، این زمینه فساد از بین خواهد رفت.
آنچه دیگران میخوانند:
گردآورنده: علی اکبر رضایی
