به گزارش تیتربرتر؛ ماجرای قاچاق فیلم‌های توقیفی اولین بار نیست که رخ می دهد و تقریبا در سال‌های اخیر به یک اپیدمی در سینمای ایران تبدیل شده است. سال گذشته در همین ایام نسخه قاچاق و عربی فیلم سینمایی «رستاخیز» به کارگردانی احمدرضا درویش در یوتیوب بارگذاری شد و مورد انتقاد و دلخوری شدید این کارگردان و صاحبان آثار قرار گرفت.
فارغ از اینکه فیلم‌های توقیفی در سینمای ایران سرنوشت نامعلوم و نامشخصی دارند، یکی از خطرات جدی توقیف‌های طولانی همین انتشار نسخه‌های قاچاق و غیرقانونی آنها است که زمینه از بین رفتن حقوق مادی و معنوی تولیدکنندگان را پدید می آورد.
جزییات قاچاق فیلم خرس
قاچاق فیلم‌های سینمایی موضوع جدیدی در کشور ما نیست و در سال‌های مختلف این پدیده نامبارک دست به گریبان سینما بوده است و اما در جدیدترین اتفاق روز جمعه ۷ شهریور ماه نسخه با کیفیت فیلم سینمایی «خرس» به کارگردانی خسرو معصومی و تهیه کنندگی جواد نوروزبیگی در اکانت «شکوفا فیلم» در یوتیوب منتشر شد تا یک فیلم دیگر به لیست بلند بالای فیلم‌های قاچاق شده اضافه شود.
«خرس» با بازی پرویز پرستویی، مریلا زارعی و فرهاد اصلانی سال 90 ساخته شد و برای اولین بار در سی امین جشنواره ملی فیلم فجر به نمایش در آمد که سیمرغ بهترین بازیگر مرد برای فرهاد اصلانی و سیمرغ بهترین صداگذاری برای محمدرضا دلپاک را به همراه داشت.
با این وجود نمایش آن در جشنواره فیلم فجر شروع حاشیه‌های این فیلم بود و برداشت‌های صورت گرفته از داستان آن باعث شد هیچ‌گاه اجازه اکران آن صادر نشود و در چند مرحله رفع توقیف فیلم‌های توقیفی هم هیچ خبری از فیلم خسرو معصومی نباشد.
واکنش عوامل فیلم خرس به انتشار غیرقانونی
حال با قاچاق شدن فیلم، جواد نوروزبیگی تهیه کننده «خرس» گفت: آقای باباییان به عنوان پخش کننده نسخه با کیفیت فیلم «خرس» را در اختیار داشته‌اند و در یک اقدام غیر حرفه‌ای آن را در یوتیوب منتشر نموده‌اند. تا به الان نزدیک به ۲۰ هزار نفر فیلم را در این بستر تماشا کرده‌اند و ایشان پول قابل توجهی از این بازدید به دست آورده‌اند.
وی تاکید کرد: به همراه بنیاد سینمایی فارابی شکایت‌مان را از این فرد تنظیم کردیم و قطعا پیگیر آن خواهیم بود.
مطالب مرتبط:
پیش از این خسرو معصومی در سالگرد ۹ سالگی توقیف فیلمش به صبا گفته بود: من درخواست کرده ام فیلم رفع توقیف شود تا بتوانم آن را در سینماها اکران کنم. مساله این است با وجود اینکه این روزها اکران آنلاین در کشور رواج پیدا کرده، من این شیوه نمایش فیلم را برای «خرس» مناسب نمی‌دانم و آنچه می‌خواهم فقط اکران عمومی در سینماهاست.
واکنش بنیاد فارابی به انتشار غیرقانونی فیلم خرس
در همین ارتباط بنیاد سینمایی فارابی نیز با انتشار بیانیه‌ای خبر داد با عرضه و انتشار غیرقانونی نسخه اصلی فیلم و ابعاد حقوقی این اقدام، پیگیری‌های و گام‌های حقوقی لازم نظیر طرح شکایت در «ستاد صیانت از آثار سینمایی و سمعی و بصری» و مراجع قضایی و اخذ مشورت از کارشناسان و متخصصان حوزه حقوق بین‌الملل را در دست اقدام دارد.
بنابر گزارش روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی، نسخه فارسی بدون زیرنویس فیلم سینمایی «خرس» به‌کارگردانی خسرو معصومی که از ۹ سال پیش نتوانسته پروانه نمایش دریافت کند، در روزهای اخیر به‌طور غیرقانونی در کانالی با نام «شکوفا فیلم» در یوتیوب در دسترس قرار گرفته است.
بر اساس این خبر، بنیاد سینمایی فارابی از لحظه اطلاع از عرضه غیر قانونی فیلم سینمایی خرس در یوتیوب، ضمن بررسی ابعاد موضوع جهت استیفای حقوق معنوی و مادی فیلم، پیگیری لازم را به عمل آورد.
در پی این بررسی‌ها، اطلاعاتی که حاصل شده است این است که فیلم سینمایی خرس (نسخه فارسی بدون زیرنویس) از سوی کانالی با نام «شکوفا فیلم» به طور غیرقانونی بر روی یوتیوب بارگذاری شده است و طی دو روز گذشته (۸ و ۹ شهریور) تاکنون بیش از ۱۹ هزار بیننده داشته است.
بنیاد سینمایی فارابی به عنوان مالک فیلم، در اولین اقدام ضمن ارسال ایمیل رسمی به یوتیوب ، خواستار توقف نمایش و حذف فیلم خرس در این پلتفرم جهانی شد. بنیاد فارابی تلاش دارد تا با ارائه اسناد حقوقی مرتبط به فیلم، هر چه سریع‌تر از پخش و نمایش غیرقانونی فیلم جلوگیری شود.
با عرضه و انتشار غیر قانونی نسخه اصلی فیلم و ابعاد حقوقی این اقدام، پیگیری‌های و گام‌های حقوقی لازم نظیر طرح شکایت در «ستاد صیانت از آثار سینمایی و سمعی و بصری» و مراجع قضایی و اخذ مشورت از کارشناسان و متخصصان حوزه حقوق بین‌الملل، در دست اقدام است.
گفتنی است حقوق کامل فیلم سینمایی «خرس» را موسسه رسانه‌های تصویری سابق ، در اختیار داشته که پس از انحلال موسسه مذکور و ادغام آن، در سال ۹٨ کلیه دارایی‌های آن موسسه به بنیاد سینمایی فارابی منتقل شده است.
داستان فیلم خرس
این فیلم داستان مرد رزمنده‌ای است که پس از سالها اسارت در هنگام بازگشت به منزل با ازدواج همسرش روبه رو می‌شود.
نقد و بررسی فیلم «خرس»
نمی دانم شما فیلم آمریکایی، با بازی جرج کلونی را تماشا کرده اید یا خیر. «خرس» شاید از لحاظ موضوع شباهتی به «آمریکایی» نداشته باشد اما ساختار و بخصوص ضرباهنگ فیلم «خرس» مرا بسیار به یاد فیلم «آمریکایی» انداخت. بسیاری از منتقدان عاشق فیلم «آمریکایی» شدند و بسیاری نیز به آن تاختند. حتی آن فیلم در پایگاه IMDB نیز نتوانست امتیازی بهتر از 6.5 کسب کند. اما هنوز عده ای دوستدار سینه چاک «آمریکایی» بودند. تا جایی که راجر ایبرت و چند منتقد دیگر آن را در میان 10 فیلم برتر سال 2010 قرار دادند. این قضیه، درباره فیلم خرس نیز صدق می کند.
راستش من جزو آن تعداد هستم که واقعا از فیلم خرس خوشم آمد. این نکته برای من بسیار عجیب بود. از بس هنگام خروج از درب سینماهای ایران، احساس سرخوردگی و بیهودگی کرده ام که این مساله برای من به نوعی عادت تبدیل شده بود. این مورد به هیچ عنوان درباره فیلم خرس صدق نمی کند. شاید قریب به اتفاق تماشاگران، چه عده ای از این فیلم خوششان آمده و چه عده ای بدشان آمده، لا اقل قبول داشته باشند که این فیلم، فیلمی متفاوت از چهارچوب کلی حال حاضر سینمای ایران بود.
«خرس» با تصویری از قبر یک دختر بچه شروع می شود و به ما می گوید “در سال 1369، دختر بچه ای 5 ساله، توسط پدری بیرحم به قتل می رسد”. و فیلم با بازگشت به زمان گذشته شروع می شود. داستان «خرس» حول سه نفر می گردد. نورالدین (با بازی پرویز پرستویی) ، سالها پس از پایان جنگ تحمیلی و تحمل اسارت، در حالی که همه فکر می کردند به شهادت رسیده است، به خانه باز می گردد اما متوجه حقیقتی تلخ می شود.
همسرش گلی (با بازی مریلا زارعی) با این گمان که نورالدین به شهادت رسیده، با مردی به نام افرا (با بازی فرهاد اصلانی) ازدواج کرده است و اکنون صاحب یک پسر و یک دختر بچه می باشد. نورالدین هنوز عاشق همسر خود، گلی می باشد و می خواهد هر طور که شده گلی را دوباره بدست بیاورد. گلی نیز هر چند از نظر رفتاری، کاملا به همسرش افرا وفادار است، اما از لحاظ فکری، هنوز عاشق همسر سابق خود می باشد. افرا هم مردی پرخاشگر اما با قلبی مهربان است که به دلیل رفتار نامناسب خود، عشق گلی نسبت به خود را سالهاست که از دست داده است. با دیدن این اوضاع، افرا که قلبا عاشق همسر خود می باشد، سعی در حفظ زندگی زناشویی خود به هر قیمتی دارد، چه با رفتاری پرخاشگرانه و خشن و چه با عذرخواهی و التماس به همسرش!
اشتباه نکنید. شاید ساختار داستانی فیلم کمی تکراری به نظر بیاید اما شیوه پرداخت به این داستان، کاملا نو و متفاوت با آن چیزی است که شما تصور می کنید. در این فیلم شخصیت منفی وجود ندارد. شخصیت مثبت هم وجود ندارد. آن چه که هست، سه انسان معمولی هستند که در موقعیت های مختلف، با توجه به شخصیت خود، واکنش های متفاوت از خود بروز می دهند و همین واکنش ها، باعث کنش های متقابل آنها نسبت به یکدیگر می شود. سه شخصیتی که هر کدام، مانند هر انسانی دیگر، از جهاتی دوست داشتنی و قابل درک و از جهاتی پلید و غیر قابل درک می باشند.
راستش آنچه که مرا بیش از هر چیز به فیلم «خرس» علاقمند کرد نحوه شخصیت پردازی سه شخصیت اصلی داستان می باشد. برای درک بهتر آنچه که منظور من است، بیایید لحظه ای به رفتارهای خود نگاه بیاندازیم. احتمالا رفتارها و افکار ما در برابر دیگران، اگر نه همیشه، اما تقریبا در اکثر اوقات از نظر “خودمان” درست و منطقی می باشد. حالا اگر این “خودمان” ها (!) جمع شوند، یک جامعه تشکیل می شود. اعضای این جامعه، همواره پیش خود فکر می کنند که منطقی ترین رفتار در قبال دیگران همواره از آن آنهاست و اگر اشتباهی هم صورت می پذیرد، آن اشتباه از جانب “دیگران” است. جالب آنکه “دیگران” هم همین فکر را درباره بقیه می کنند! این فیلم، همین موضوع را در یک جامعه سه نفره به نمایش می گذارد، اما با این تفاوت که ما به عنوان “دانای مطلق” می توانیم رفتار های دیگران و سوء تفاهم های پیش آمده را دیده و درباره شان قضاوت کنیم. اما مراقب باشید. قضاوت صحیح هم کار بسیار دشواری است!
نورالدین پس از سالها دوری بازگشته و از آنجا که به دلیل اسارت، خود را مسئول تبعات این دوری نمی بیند، انتظار دارد حداقل دوباره همسر خود را داشته باشد. همین خود حق پنداری است که به نورالدین اجازه می دهد در زندگی زناشویی دو نفر دیگر وارد شود و همسرش را طلب کند. این در حالیست که شوهر کنونی زن، حداقل در این باره کاملا بی گناه است و با این رفتار (یا بهتر بگویم خودخواهی) ظلم بزرگی به او می شود. اما این شوهر هم اساسا از لحاظ روان شناسی، شناخت دقیقی از جنس زن ندارد، و همین عامل باعث می شود تلاش های بیشتر برای جلب توجه زن به سوی خود، نه منجر به علاقه زن، بلکه باعث تنفر بیشتر زن نسبت به خود شود. زن هم اساسا موجودی آسیب پذیر و البته در موارد بسیاری خودخواه می باشد. او علاقه چندانی به شوهر خود ندارد و با بی توجهی نسبت به شوهر خود، باعث ایجاد عصبانیت و در نتیجه رفتارهای پرخاشگرانه بیشتر مرد می شود.
اجرای نقش بازیگران، در مجموع خوب می باشد. پرویز پرستویی در حد و اندازه های نقش خود در حد “خوب” ظاهر می شود. شاید نوع نقش در نظر گرفته شده در فیلمنامه برای شخصیت نورالدین باشد، که اجازه خودنمایی بیشتر را به پرستویی نمی دهد. بازی خانم مریلا زارعی در حد متوسط (و نه بد) است. شخصیت درون گرای گلی در فیلم، این اجازه را به خانم زارعی می داد تا با یک اجرای بهتر، جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره را از آن خود کند اما بازی او از حد متوسط فراتر نمی رود. بازیگر دیگر فیلم، فرهاد اصلانی است که حقیقتا بهترین بازی را (مانند همیشه) از خود ارائه داده است. هر چند که نقش وی (یک شخصیت صرفا برون گرا) دارای آن پیچیدیگی های شخصیتی نمی باشد که بتوان آن را یک نقش به اصطلاح سخت به شمار آورد.
اما نکات دیگری نیز هستند که «خرس» را تبدیل به یک فیلم ارزشمند می کند. فیلمبرداری عالی است. فیلمی با موضوع مورد اشاره در بالا، احتمالا در اولین گمان، اثری پر دیالوگ به نظر می آید که اکثر آن در فضای بسته می گذرد. اما همان طور که اشاره کردم،«خرس» فیلمی متفاوت از چهارچوب کنونی سینمای ایران می باشد. یکی از همین تفاوت ها آن است که علی رقم موضوع فیلم، «خرس» اثری به نسبت کم دیالوگ است که تصویر برداری بسیار زیبا و نماهای از دور آن و صدا گذاری های عالی و بجا (مانند صدای خنده دختر در نقاط مختلف فیلم) خود نقش دیالوگ را بازی می کند و همین سکوت باعث می شود فرصت بیشتری برای بیننده برای فکر کردن (و نه گوش کردن) در حین تماشای آن وجود داشته باشد .
من «خرس» را جدا از تمامی مسائل فنی، به این دلیل دوست دارم که مرا به فکر واداشت. شاید آخرین فیلم ایرانی که باعث شد بعد از تماشایش، به آن «فکر» هم بکنم فیلم «جدایی نادر از سیمین بود». راستش، من فیلم «داگویل» را هم از برخی جهات شبیه به فیلم «خرس» می بینم که به دلیل آنکه قسمت های حساس داستان لو نرود، از بازگو کردن آن جهات خود داری می کنم. همان طور که اشاره کردم، اولین جمله فیلم که همزمان با نمایش قبر یک دختر بچه است این می باشد: “در سال 1369، دختر بچه ای 5 ساله، توسط پدری بیرحم به قتل می رسد” . اما این جمله باید تغییر یابد به: ” در سال 1369، پدری مهربان و شوهری پرخاشگر، به دلیل فشارهای روانی ناشی از خودبینی های مردی میانسال و ضربه های مکرر عاطفی همسر خودخواهش، بی رحم شده و دختر 5 ساله ای را به قتل می رساند”.
گردآورنده: الهام خلیلی خو
آنچه دیگران می خوانند:
