این روستا هم به عنوان یک اثر بسیار ارزشمند در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و هم شهرت جهانی دارد و تنها روستای صخره ای در جهان است که در حال حاضر در آن سکونت می شود.
توده های هرمی شکلِ نوک تیز کندوان که در سطوح غیرمنظم آنها سوراخ هایی وجود دارد، بر اثر فعل و انفعالات آتشفشانی ایجاد شده اند. این توده ها که مانند سلول های کندوی زنبور عسل هستند و به آنها کران نیز گفته می شود به قرن هفتم هجری و در بعضی موارد حتی به دوران قبل از اسلام مربوط می شود.
اقلیم روستا
روستای کندوان دارای زمستان سرد و طولانی است و به همین دلیل نقش پناهگاهی مناسب در مقابله با سرما و گرما و همچنین حجوم بیگانگان را دارد. اغلب این کرانها دو طبقه و در بعضی موارد سه و حتی چهار طبقه هستند که از داخل با یکدیگر ارتباط ندارند و براساس فرایند پیروی اجباری از طبیعت و فُرم ایجاد شده اند. روستاییان درون این تودهها برای خود خانه ی مسکونی، آغل، انبار و کارگاه ایجاد کرده اند. خانه های عموماً چندطبقه ی روستا به صورت پلکانی با کوچه های باریکی به هم متصل می شوند که شیب تندی دارند.
آمارها نشان می دهد که سالانه حدود ۳۰۰ هزار گردشگر از روستای کندوان دیدن می کنند و به همین دلیل هتل ها و اقامتگاه های زیادی در این روستا و اطراف آن برای این گردشگران ساخته شده است که هتل لاله، یکی از بهترین و زیباترین آنهاست. پیشنهاد می کنیم در صورتیکه به این روستا رفتید، سوغاتی عسل و خشکبار آن را فراموش نکنید.
معماری روستای کندوان
وجه تسمیه روستای کندوان به دلیل خانههایی است که در دل صخرههای بومی قرار دارند و شیوه معماری به کار رفته در ساخت آنها سبک بومی و صخرهای است. در معماری صخرهای مصالح ساختمانی مانند گچ، آهک، خشت و... حضور نداشته و فضای مورد نظر با حکاکی درون سنگ ایجاد میشود. در واقع، این سبک معماری، نمونهای از جدال انسان با طبیعت بر سر تصاحب صخرههای طبیعی است. این روستا به دلیل معماری و بافت خاص خود در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
بر خلاف تصور، این خانههای صخرهای همانند منازل مسکونی عادی دارای بخشهای مختلفی مانند اتاق نشیمن، صندوقخانه، آشپزخانه و حتی مجهز به سیستم لولهکشی آب و برق هستند. قطر دیوارهای این خانههای جالب در حدود ۲ متر بوده و از اینرو، فضای داخل خانه بهطور طبیعی در زمستانها گرم و در تابستانها خنک است.
از نکتههای جالب توجه اینکه ارتفاع بیشتر این تودههای صخرهای در حدود ۴۰ متر بوده و اغلب این کرانها از دو تا چهار طبقه تشکیل شدهاند، ولی به دلیل ساختار صخرهای کران این طبقهها از یکدیگر مستقل بوده و از داخل ارتباطی با یکدیگر ندارند. از اینرو، برای دسترسی به طبقههای بالایی کرانها پلکانهای زیبایی از بدنه خود کران تامین میشود. معمولا طبقه همکف اغلب کرانها بهعنوان اصطبل مورد استفاده قرار گرفته و سایر طبقهها دارای کاربری مسکونی هستند. به دلیل قطر زیاد کرانها، ایجاد نورگیر در طبقههای پایین بسیار دشوار است، به همین دلیل نورگیرها و پنجرهها در طبقههای بالایی قرار دارند.
تاریخ روستای کندوان
در تاریخ این منطقه چنین نقل شده است که ساکنان روستایی به نام حیلهور- واقع در دو کیلومتری غرب کندوان- نخستین گروهی بودهاند که در قرن هفتم هجری برای در امان ماندن از یورش مغولها به دشتی در مقابل کندوان فعلی مهاجرت کرده و به تدریج درون کرانها را برای تامین پناهگاهی برای خود حفاری کردهاند. البته برخی از باستانشناسان قدمت این روستا را به دورههای پیش از اسلام نسبت میدهند.
دیگر مناطق دیدینی کندوان
همچنین روستای کندوان دارای بخشهای مختلفی از جمله مسجد، حمام، مدرسه و آسیاب بوده و کران مسجد یکی از بزرگترین کرانهای روستا است. آبریزهای روستا نیز خارج از کرانها و در کنار معبرها قرار دارند و چند خانواده بهصورت مشترک از یک آبریز استفاده میکنند. بیشتر آبریزها دارای چند محل نشیمن و انباره هستند که موقعیت آن بستگی مستقیم به شیب زمین دارد.چشمههای آب معدنی کندوان نیز یکی از جاذبههای این روستای باستانی محسوب میشود و به دلیل برخورداری از کمترین درصد سختی و سنگینی برای درمان بیماریهای کلیوی بسیار مفید است.
سوغات کندوان
به هنگام بازدید از روستای کندوان و مشاهده کرانها، اولین تصویری که به ذهن خطور میکند، شباهت این صخرهها به کندوهای عسل است؛ این در حالی است که عسل یکی از مهمترین سوغاتهای کندوان است. خشکبار نیز یکی دیگر از سوغات خطه آذربایجان است که برکت آب و هوای مناسب در اکثر مناطق استان محصولات خشکبار با کیفیت عالی عرضه میشوند. در صورت سفر به کندوان در فصل تابستان میتوان از میوههای درختان پربار منطقه مانند زردآلو، آلبالو و... نیز بهرهمند شد.
مقالات خواندنی:
دریاچه زریبار منحصر به فردترین دریاچه آب شیرین جهان
