رئیس کل دادگستری استان اردبیل گفت: متاسفانه منشاء بسیاری از جرائم زندانهای اردبیل فقر اقتصادی خانوادهها است و این موضوع افزایش آسیبهای را بهدنبال دارد که عواقب جبرانناپذیری را به همراه دارد.
قاضی ناصر عتباتی ظهر امروز در دیدار با مسئولان ارشد استانی اظهار داشت: متاسفانه منشاء بسیاری از جرائم زندانهای اردبیل فقر اقتصادی خانوادهها است و این موضوع افزایش آسیبهای را بهدنبال دارد که عواقب جبرانناپذیری را به همراه دارد.
وی بیان کرد: برطرف کردن مشکلات مالی و معیشتی به عنوان یک چالش بزرگ در جامعه مطرح است که باید در این زمینه در راستای بهبود شرایط اقتصادی برنامهریزی اساسی داشته باشیم و بروز آسیبهای اجتماعی را در جامعه به حداقل برسانیم که این موضوع در حال حاضر به عنوان اولویت اساسی مطرح است.
رئیس کل دادگستری استان اردبیل گفت: متاسفانه جوانان ما امروز عمدتا بهدلیل اعتیاد و فقر اقتصادی در زندانها به سر میبرند که توجه به وضعیت اقتصادی خانوادهها سبب بهبود وضعیت اجتماعی و فرهنگی جامعه نیز میشود و در این زمینه باید اقدامات ریشهای و اساسی انجام دهیم.
عتباتی اظهار کرد: بیکاری به عنوان یکی از مشکلات اساسی استان است که در این زمینه دستگاه قضائی با همکاری دولت درصدد برطرف کردن این مشکلات گام برداشته و در تلاش است تا در این زمینه با تدوین برنامههای اساسی و مدون مشکلات پیش روی جامعه را از میان بردارد.
وی با اشاره به لزوم رفع مشکلات حوزه صنعت و واحدهای تولیدی و صنعتی نیز تصریح کرد: اقدامات اولیه برای راهاندازی شورای حل اختلاف ویژه صنعت انجام یافته و بهزودی شاهد راهاندازی آن خواهیم بود که بدون شک در برطرف کردن مشکلات واحدهای تولیدی استان میتواند مثمرثمر باشد.
مبارزه با فساد و کاهش فقر
رییس قوه قضائیه فقر را محصول بی عدالتیهای اجتماعی دانست و گفت: اگر عدالت در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، پولی و بانکی و تقسیم ظرفیتها برقرار شود، فقر در کشور کاهش می یابد.
حجت الاسلام والمسلمین سید ابراهیم رییسی در نشست با مدیرعامل، اعضای هیات امنا و مدیران ستادی و استانی کمیته امداد امام خمینی (ره)، از زحمات آنان در خدمتگزاری به محرومان و فقرا قدردانی کرد.
رییسی با بیان اینکه کمیته امداد مولود انقلاب اسلامی و فکر بسیار بلندی است که خداوند متعال بر ذهن و قلم امام راحل (ره) جاری کرد، افزود: این کمیته نهادی ارزشمند و از افتخارات نظام اسلامی است که در کارنامه چهل سالهاش ارائه خدمات پرارج به مردم محروم، مستضعف و کسانی که امید توجه در نظام اسلامی را دارند، ملاحظه میشود.
رییس قوه قضاییه با گرامیداشت یاد و خاطره مسئولان پیشین کمیته امداد از این افراد به عنوان چهرههای تابناکی که همه وجودشان را وقف خدمت به نظام و محرومان کردند و مردمی بودن در سیره آنها وجود داشت، یاد کرد.
رئیسی در ادامه با اشاره به مقوله احسان و توجه به محرومان و فقرا در سیره پیامبر اکرم (ص)، حضرت زهرا (س) و امامان معصوم (ع) به بیان روایاتی در این زمینه پرداخت.
وی مدیرعامل کمیته امداد امام خمینی (ره) را از افتخارات قوه قضائیه و فردی با اخلاص و با احساس مسئولیت نسبت به فقرا و مستمندان معرفی کرد و گفت: کمیته امداد در زمره پرخیر و برکتترین مجموعهها برای نظام و مردم بوده و مورد اعتماد مردم است.
سیاست کمیته امداد در توانمندسازی و خودکفایی درست است
رییس قوه قضاییه با اشاره به سرمایه اجتماعی کمیته امداد، اظهارداشت: امروز هرکس و با هر سلیقهای نسبت به مجموعه کمیته امداد اعتماد دارد که بخشی از این اعتماد را بنیانگذاران و هیات موسس این مجموعه که حتی یک ریال و یک صندلی برای خودشان نمیخواستند و به دنبال نهادی کارآمد برای خدمتگزاری به مردم بودند، ایجاد کردند.
رییسی سیاست کمیته امداد در توانمندسازی و خودکفایی مستضعفان را سیاستی درست و موردپسند محرومان عنوان و ابراز امیدواری کرد معاون جوان و صاحب طرح اشتغال و خودکفایی کمیته امداد بتواند با فکر و اندیشه و انگیزه بلندی که دارد، بحث اشتغالزایی را برای جامعه هدف دنبال کند.
رئیس قوه قضاییه یاد آور شد: امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب بارها رهنمود دادهاند و سیاستگذاری کردهاند که عدالت میتواند فقر را در جامعه کاهش دهد.
رییسی افزود: گاهی در یک روستا وقتی یک ظرفیت قرار داده میشود، رشد و پیشرفت آنها از یک فرد متمول و برخوردار بسیار بیشتر است و معلوم میشود که اگر ظرفیت برای تحصیل فرزندان خانوادههای محروم اختصاص داده شود، آنها هم بلد هستند مدارج بالای علمی را طی کنند.
کشور باید بر اساس عدالت، توسعه یافته شود
وی با تاکید بر اینکه کشور باید در ابعاد مختلف و با اصل و اساس عدالت، توسعه یافته شود، گفت: اقدامات کمیته امداد و ارگانهایی که در زمینه آسیب دیدگان اجتماعی فعالیت میکنند یک اقدام ترمیمی است.
رییس دستگاه قضا اظهارداشت: اصل، وجود بنیادهای عدالت در کشور است که باید هرکس با ظرفیتهایی که به صورت عادلانه در جامعه تقسیم میشود، مورد توجه قرار گیرد.
وی اضافه کرد: البته این مهم به اصلاح ساختارهای موجود و ریل گذاری مناسب بستگی دارد و حتما باید صورت گیرد.
رییسی با بیان اینکه مهمترین شعار نظام اسلامی اجرای عدالت است، افزود: اجرای عدالت میتواند هرکسی را به حق خود برساند و ما شاهد کاهش فقر در جامعه باشیم.
رییس قوه قضائیه وجود مجموعهای برای کمک به آسیب دیدگان اجتماعی را امری دانست که ناگزیر باید وجود داشته باشد و منشا برکات هم بوده است ولی در عین حال گفت که این موضوع نباید اصل باشد و اصل عدالت اجتماعی است.
وی یادآور شد: کمیته امداد نهادی است که چتر آن بر سر هرکسی که در ایران اسلامی به نحوی در شرایطی از فقر قرار میگیرد، پهن است.
نقش مشارکت مردم در خدمتگزاری کمیته امداد به محرومان بسیار مهم است
رییسی نقش مشارکت مردم در خدمتگزاری کمیته امداد به محرومان را بسیار مهم توصیف کرد و با اشاره به اجرای طرح اکرام ایتام، گفت: این طرح یکی از اقدامات خوبی است که با مشارکت مردم شکل گرفته و هر کاری در کشور که در آن مشارکت مردم وجود داشته، موفقیت آمیز است.
رییس قوه قضائیه کمیته امداد را الگوی بسیار موفقی برای مشارکت حقیقی مردم در امدادرسانی دانست و گفت: در کاهش و پیشگیری از وقوع جرم و اجرای عدالت اجتماعی نقش مردم برجسته است که البته نباید در قالب استفاده از مردم برای یک میتینگ سیاسی و تشریفات باشد.
وی خاطرنشان کرد: امام خمینی (ره) وقتی دم از مردم میزدند، حقیقتا به مردم اعتماد داشتند که یکی از جلوههای آن کمیته امداد است که نقش مردم در آن واقعی و مشارکت آنان حقیقی است. رئیس قوه قضائیه یادآور شد: این نقش بسیار ارزشمند و اعتماد مردم به کمیته امداد سرمایه بزرگی است که به دلیل خدمت رسانیهای خالصانه و صادقانه موجود در این مجموعه، روز به روز در حال افزایش است.
اعلام آمادگی دستگاه قضا برای پیگیری دعاوی مددجویان کمیته امداد
رییسی پیرامون همکاریهای کمیته امداد و قوه قضائیه در بُعد ارائه کمکهای حقوقی گفت: مددجویانی در کمیته امداد هستند که ممکن است احساس کنید حقی از آنها ضایع شده و پولی برای اخذ وکیل و زبانی برای بیان حق خود ندارند که در این زمینه میتوان سازوکاری ایجاد کرد که کاملا بتوانند به حق خود برسند.
رییس قوه قضاییه خاطرنشان کرد: کسانی که فقط به دلیل اینکه دستشان به جایی نمیرسد و زبان حقوقی برای استیفای حق خود ندارند، نباید از حقشان بمانند و نسبت به این افراد مسئولیت داریم.
وی از اعلام آمادگی دستگاه قضا برای رسیدگی و پیگیری دعاوی مددجویان کمیته امداد خبر داد و گفت: معاونت حقوقی کمیته امداد کار مددجویانی که پروندههای خانوادگی و مالی و از این دست دارند، در دستگاه قضایی دنبال کند تا مورد رسیدگی قرار گیرد.
وی اضافه کرد: ممکن است اگر این افراد به حق قانونی خود برسند، از پوشش کمیته امداد خارج شوند. به عنوان مثال ممکن است پروندههایی در مورد سهم الارث در برخی مناطق وجود داشته باشد که مشکلات به وجود آمده بین وراث باعث شده برخی از آنها تحت پوشش کمیته امداد قرار گیرند؛ درصورتی که اگر این موضوع حل شود، مشکلات چند خانواده رفع میشود.
رییسی در ادامه بر رسیدگی سریع به دعاوی حقوقی مربوط به کمیته امداد که موضوع آن مردمی و در جهت گره گشایی از زندگی مردم است، اشاره کرد.
تشکیل کارگروه مشترک بین کمیته امداد و قوه قضائیه برای رفع آسیبهای اجتماعی
رییس قوه قضائیه در رابطه با پیشنهاد عضو هیات امنای کمیته امداد مبنی بر اقداماتی در زمینه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی از جمله طلاق، گفت: مسئله آسیبهای اجتماعی را اگر علاج نکنیم، به جرم و جنایت تبدیل میشود.
وی ادامه داد: اگر در مرحله آسیب به اینگونه مسائل توجه شود، حتما درمان خواهد شد؛ ولی وقتی تبدیل به جرم شود، دستگاه قضا باید با آن برخورد کند و به دنبال این اتفاق یک نفر زندانی و خانواده او دچار مشکل میگردد.
رییس قوه قضاییه افزود: نشستی مشترک بین کمیته امداد و معاونتهای اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم و فرهنگی قوه قضاییه برگزار و کارگروهی برای رفع این آسیبها تشکیل شود.
ایجاد مرکز نیکوکاری در قوه قضائیه
رییسی در مورد پیشنهاد ایجاد مرکز نیکوکاری در قوه قضائیه که در نشست مطرح شد، بر ایجاد ظرفیت و سازوکاری که از موضع قضا و کار حقوقی به مسائل ایتام و فقرا و محرومان رسیدگی کند، تاکید کرد.
وی گفت: معاونت حقوقی کمیته امداد با همکاری مرکز امور وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده و معاونتهای پیشگیری از وقوع جرم و فرهنگی نسبت به این موضوع اقدام کنند.
امدادگران باید خود مددجو از محضر مقدس امامان و پیشوایان باشند
رییس قوه قضائیه در بخشی از اظهاراتش افزود: امدادگران ما امروز باید خود مددجو از محضر مقدس امامان و پیشوایان باشند تا مددکار شوند و بتوانند دست دیگران را بگیرند و گشایشی در زندگی مردم صورت گیرد.
وی اخلاص، فکر و تدبیر و کار و تلاش مستمر را از ملزومات گرهگشایی از مشکلات مردم بیان کرد و گفت: شرایطی که امروز دشمن برای کشور ما ایجاد کرده و با آن مواجه هستیم، شرایطی است که یقین داریم به لطف خداوند متعال و به برکت اخلاص مردم و خانوادههای شهدا و ایثارگران از آن با موفقیت عبور خواهیم کرد.
وی اضافه کرد: البته باید در این مسیر تدبیر، تلاش، پشتکار، توجه به توطئههای دشمن و یک حرکت مجاهدانه وجود داشته باشد.
رییس قوه قضاییه خاطرنشان کرد: بعضا این سوال در شرایط سخت اقتصادی مطرح بود که چه باید کرد که در همان شرایط راهبرد مقام معظم رهبری مقاومت بود؛ ولی برخی حرفهای دیگری میزدند و از مذاکره سخن میگفتند؛ اما امروز مردم و همه افراد با سلایق مختلف سیاسی در این نقطه که فقط مقاومت جواب میدهد، وحدت نظر پیدا کردهاند.
فضای کشور به فضای مبارزه با فساد تبدیل شده است
وی درباره روند مبارزه با فساد، یادآور شد: متاسفانه فضای فساد به گونهای بود که میگفتند همه مسئولان دچار فساد شدهاند و دشمن هم از این موضوع سوءاستفاده کرد تا مردم را نسبت به مدیران نظام بی اعتماد کند؛ درحالیکه امروز اگرچه آلودگیهایی هست، اما پایههای نظام و اکثر مدیران عالی و مسئولان دلسوز در کشور انسانهای پاک و دارای صیانت نفس هستند.
رییسی با اشاره به اقدامات صورت گرفته در مبارزه با فساد، گفت: با این اقدامات در حال حاضر فضای کشور به فضای مبارزه با فساد تبدیل شده است و دشمن اگرچه کار خود را میکند، ولی در حال ناامید شدن است و بنا داریم در این زمینه دشمن را کاملا ناامید کنیم.
امروز بنای دستگاه قضایی در جهت اعتمادسازی است
رئیس قوه قضاییه خاطرنشان کرد: امروز بنای دستگاه قضایی در جهت اعتمادسازی است تا نسبت به پروندههایی که دغدغه مردم است، اقدام و رسیدگی صورت گیرد و نتیجه به مردم اعلام شود.
وی تاکید کرد: فضای مبارزه با فساد و اینکه مدیران مصمم هستند با هر فسادی برخورد کنند، کاملا و با اراده همه بخشها در کشور روز به روز پررنگتر میشود.
رییسی مقاومت، مبارزه با فساد، ایستادگی در برابر فتنهها و توطئهها دشمن و حضور مردم و تلاش مجموعههایی همچون کمیته امداد برای رسیدگی به وضعیت اقشار کمدرآمد در جامعه را امیدآفرین دانست.
نهادهای مختلف کشور باید امید را در جامعه افزایش دهند
رییس قوه قضاییه تاکید کرد: مجموعه تلاشهای نهادهای مختلف کشور باید امید را در جامعه افزایش دهد و توطئه دشمن در ایجاد یاس را خنثی کند و روز به روز بر سرمایه اجتماعی و کارآمدی نظام بیفراید تا در عمل واجرا مردم احساس کنند که کارآمدی وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: مسئولان کمیته امداد باید در میدان عمل و در زمینه خودکفایی و اشتغال زایی «ما میتوانیم» را بیش از پیش به منصه ظهور و بروز برسانند.
حل ١٠ هزار پرونده مددجویان کمیته امداد در مراجع قضایی در سال ٩٧
در ابتدای این نشست بختیاری رئیس کمیته امداد امام خمینی (ره) گفت: در سال گذشته ۹۰ هزار خدمت توسط وکلا به مددجویان ارائه شده و۱۰ هزار پرونده در مراجع قضایی حل شده است.
بختیاری در ادامه با اشاره به اینکه مجموعه تحت پوشش کمیته امداد یک میلیون و ۵٣٩ هزار خانوار است، افزود: به اعضای کمیته امداد علاوه بر مستمری ۱۲۰ خدمت دیگر ارائه میشود. ۱۱ برنامه و ۲۹ فعالیت از دیگر اقدامات کمیته امداد برای مددجویان است. البته ۶٣٠هزار نفر هم تنها مستمری میگیرند.
رئیس کمیته امداد امام خمینی (ره) با اشاره به اینکه خوشبختانه کمکهای مردمی رو به افزایش است و سرمایه اجتماعی کمیته امداد که همان اعتماد مردم است، از سطح مناسبی برخوردار است، گفت: ماموریت اصلی این کمیته توانمندسازی مدد جویان است؛ البته این به جز افرادی است که از بیماریهای صعب العلاج یا بیماریهای خاص رنج میبرند و آنها همیشه تحت پوشش کمیته امداد میمانند.
ایجاد ٢٠٠ هزار شغل برای مددجویان کمیته امداد
بختیاری با اشاره به اینکه در سالهای اخیر توانسته ایم شغلهای زیادی برای مددجویان ایجاد کنیم، افزود:در سال گذشته ۱۴۸ هزار شغل ایجاد کردیم و پیش بینی ما این است که امسال ۲۰۰ هزار شغل ایجاد کنیم.
وی افزود: با توانمند سازی مددجویان تحت پوشش حدود ۷۰۰ هزار نفر از پوشش کمیته امداد خارج شدهاند و این توانمندسازی نزدیک به ۲ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان در هزینههای کمیته امداد صرفهجویی ایجاد کرد.
رییس کمیته امداد امام خمینی (ره) با اشاره به سخنان رئیس کل بانک مرکزی که مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) را خوش حسابترین افراد نزد بانکها اعلام کرده است، خاطرنشان کرد:٩٠درصد این افراد تسهیلات ارائه شده را بازگردانده اند.
بختیاری با اشاره به خیّر نیکوکاری که توانسته ١٧ هزار یتیم را تحت پوشش قرار دهد، گفت:۶٠ درصد مدد جویان کمیته را زنان سرپرست خانوار تشکیل میدهند.
رسیدگی به دعاوی حقوقی کمیته امداد و افراد تحت پوشش
حجتالاسلام و المسلمین کازرونی رییس هیات امنای کمیته امداد امام خمینی(ره) نیز در این نشست، با اشاره به سیاست حبس زدایی خواستار رسیدگی به دعاوی حقوقی کمیته امداد و افراد تحت پوشش شد.
حسین انواری عضو هیات امنای کمیته امداد امام خمینی (ره) نیز با بیان اینکه بیشتر مددجویان این کمیته زنان هستند، گفت: پدیدهای که امروز با آن مواجه هستیم، گسترش طلاق در جامعه است و باید راهکارهایی برای حل این معضل بیاییم.
مدیرکل کمیته امداد استان مازندران صدور احکام جایگزین حبس را تاثیرگذار دانست و تقویت این نوع احکام را با رویکرد خدمت عام المنفعه به محرومان خواستار شد.
فشارهای اقتصادی، فقر و گرسنگی عامل نارضایتی مردم در جامعه است
حجت الاسلام و المسلمین سید جواد سلیمانی امام جمعه بافق در جلسه شورای زکات شهرستان بافق با تاکید بر اهمیت رسیدگی به اقشار آسیب پذیر جامعه به شرایط سخت معیشتی برخی از اقشار مردم اشاره کرد و گفت: یه عدهای از مردم تحت فشار هستند و مردم ایران هیچکدام با انقلاب مشکلی ندارند و اگر بعضی از مواقع اعتراضی پیش میآید بخاطر مسائل و فشارهای اقتصادی، فقر و گرسنگی است.
او افزود: در بحث زکات جای کار زیادی همچنان باقی است و باید در روستاهای شهرستان نیز به ویژه روستاهایی که از آمار جمعیتی بالاتری برخوردارند در مناسبتهای خاص نسبت به تبیین امر واجب زکات در بین مردم پرداخته شود.
حجت الاسلام و المسلمین سلیمانی با بیان اینکه مردم ما همواره پشتیبان نظام و انقلاب هستند تصریح کرد: مسئولان ما باید در حد توان خود چالشهای اقتصادی مردم را رفع نمایند و به فکر و شنوای حرف مردم باشند.
امام جمعه بافق در ادامه این جلسه با قدردانی از تلاش همه اعضای شورا در کسب جایگاه برتر جمع آوری زکات شهرستان در سطح استان اظهار داشت: همکاری و تعامل جمعی باعث شده آمار شهرستان چندین برابر سالهای گذشته باشد.
سیدرضا هاشمی پور رییس کمیته امداد امام خمینی (ره) بافق در نشست شورای زکات به بیان گزارشی از اقدامات این شورا پرداخت و گفت: زکات خرما در بافق امسال بیش از چهار و نیم برابر مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است.
سیدرضا هاشمی پور افزود: در زکات مستحبی محصولات کشاورزی و مواد غذایی نیز بیش از دو و نیم برابر افزایش داشته است.
او خاطر نشان کرد: تمامی درآمد ناشی از زکات واجب در راه نیازهای معیشتی مستمندان هر منطقه و زکات مستحبی نیز در زمینههای درمان، ازدواج و... هزینه میشود.
غذای فوق العاده لذیذ در سطل زباله
یک نفر در آن سر شهر از شدت فقر و بدبختی شبها سر گرسنه بر زمین میگذارد و فردی دیگر در این سر شهر از شدت پرخوری دچار بیماریهای مختلفی، چون قند و چربی و... میشود. اینجاست که انسان به حکمت حرام بودن اسراف و مستحب بودن انفاق و اطعام فقرا پی میبرد. اگر افراد سرمایهدار سرمایه خود را به جای اسراف، در جهت توسعه اقتصاد کشور صرف کنند شاهد اسراف نخواهیم بود
امروزه افرادی پیدا میشوند که از بدو تولد مصرفگرا بوده و از ازدواج تا مرگشان در همه چیز اسراف میکنند. این را میتوان از عروسیهای لاکچری که در سطح شهر برگزار میشوند، فهمید. عروسیهای جنجالی با خودروهای آنچنانی و غذاهای سرو شده رؤیایی! خاطرم هست زمان دانشجویی، در تالاری که کار میکردم، مسئول ریختن غذاهای تهیه شده رنگین در سطل زباله بودم! وقتی ژله و کباب و گوشت کباب شده بره و جوجههای لذیذ دستنخورده را در سطل زباله میریختم اشک از چشمانم جاری میشد. هرچه به مسئولمان التماس میکردم که این غذاها دستنخوردهاند و با اینها میتوان چندین و چند فقیر را سیر کرد، پوزخندی تلخ تحویلم میداد و میگفت: «حرف نزن! فقط بریز دور! کلاسش به همینه!»
این روزها به خاطر همین اسراف و تجملات و چشم و همچشمیهاست که سن ازدواج بالا رفته و طلاق هم در حال افزایش است! دخل و خرج مردم با هم سازگاری ندارد. زن و شوهر کارمندند، اما باز هم توان اداره زندگی و تأمین نیازهای مالی را ندارند و رفتوآمدها کم شده است.
مردم مصرفگرا شدهاند و به دنبال زیادی مال و ثروت هستند نه برکت! و این همه، گواه آن است که روح تجملپرستی و اشرافیگری حاکم شده و انگار همه چیزمان در محاصره اسراف و مصرفگرایی است.
فراتر از نیاز واقعیمان طلب میکنیم
اسراف در فرهنگ لغت به معنای تجاوز و زیادهروی در هر امری است. از همین معنای لغوی اسراف میتوان پی برد که اسراف نه تنها به مصرف بیش از حد مواد غذایی و پوشاک مربوط میشود، بلکه بر طبق برخی روایات، هرگونه زیادهروی حتی در کارهای مباح، از قبیل خوابیدن، حرف زدن، بیداری، تفریح و حتی عبادت و... نیز اسراف است. همچنین زیادهخواهی در مال، قدرت و مقام و... از مصادیق دیگر اسراف است. ماحصل آن هم باعث شده تا زندگیها سخت شود، چون فراتر از نیاز واقعیمان طلب میکنیم. نیازهای کاذبی که زندگی انسانها را به مردابی در ظاهر زیبا فرا میخواند. توقعات بیجا، جرئت ازدواج را از جوانان گرفته است. خانواده دختر، به جای تحقیق از اخلاق و امانتداری داماد، در جستوجوی مدرک تحصیلی و ماشین و خانه او و دارایی پدرش هستند! بهانهگیریهای گوناگون و مداوم زن از شوهرش، نشان از تسلیم شدن در برابر تجمل و اشرافیت دارد و خانواده را به طلاق سوق میدهد.
رهبر فرزانه انقلاب میفرمایند: «از اول ازدواج زندگی را ساده و متوسط و نه بیش از اندازه نیاز پیش ببرید. ملاحظه انصاف را بکنید، ببینید دیگران چطوریاند. خیلی بین خود و دیگران فاصله درست نکنید.»
وقتی سهم حیاتی دیگران را دور میریزیم
دین مبین اسلام همواره اسراف را مورد مذمت قرار داده و از نگاه دین، ائمه و معصومین (ع) اسراف یکی از ویژگیهای زشت اخلاقی است. اسراف یکی از بدترین عادتهایی است که متأسفانه امروزه گریبانگیر زندگی بسیاری از ما شده است. اسراف به خودی خود رفتار بدی است. هم به دلیل آنکه منابع بقا و رشد و بالندگی ما را به هدر میدهد و هم به آن دلیل که روح انسانی مان را در معرض تباهی قرار میدهد، اما همین رفتار بد وقتی در زمینه وسیعی از فقر و محرومیت انسانهای پرشماری در سراسر کره زمین ارزیابی شود، رفتار بسیاربسیار بدتری خواهد بود. بهخصوص وقتی ما از منابع مشترک حیات بشری (آب و خاک و مواد غذایی و...) بسیار بیشتر از نیازمان استفاده میکنیم و سهم حیاتی دیگران را با خیالی آسوده دور میریزیم. شدت انزجار دین از این صفت را میتوان با رجوع به برخی روایات کشف کرد؛ چراکه در شماری از روایات از اسرافکار، تحت عنوان دوست شیطان، دشمن خدا و همنشین دوزخیان نام برده شده است. تا جایی که قرآن کریم یکی از خصوصیات بارز فرعون را اسرافکار بودن او برمیشمرد.
حتی دور انداختن هسته خرما نیز اسراف است
روزی امام علی (ع) و حسن بصری در کنار شط فرات بودند و حسن ظرفی را پر از آب کرد و مقداری از آن را نوشید، سپس مابقی را بر زمین ریخت. امام در این حین به او فرمودند: «در این کار اسراف کردی، زیرا آب را بر زمین ریختی و بر روی آب نریختی!» پیامبر اکرم (ص) در این باب نشانههای فرد مسرف را چهار چیز میدانند: اول آنکه به کارهای باطل مینازد، آنچه را فراخور حالش نیست میخورد، در انجام کارهای خیر بیرغبت است و هرکس را که به او سودی نرساند، انکار میکند.
با حدیثی از امام صادق (ع) درمییابیم که برخی افراد در جامعه امروز ما از اسرافکارترین افرادند. مگر نخواندهایم که ایشان میفرمایند: «کمترین اندازه اسراف، دور ریختن تهمانده ظرف (غذا و آب) و تبدیل لباس بیرون به لباس خانه و دمدستی و دور انداختن هسته خرما است.» در جایی دیگر که متأسفانه در وصف برخی افراد در جامعه کنونی ماست نیز از این امام بزرگوار آمده است: «اسرافکننده سه نشانه دارد؛ آنچه در شأنش نیست خریداری میکند، آنچه در شأنش نیست میپوشد و آنچه در شأنش نیست میخورد.» این حدیث مصداق بارزی است از فرهنگ مصرفگرایی غربی که این روزها در حال ریشه دواندن در جامعه اسلامی ماست. اینکه خداوند این همه تأکید بر این مطلب دارد به این خاطر است که خوردن مال حرام با سعادت و کمال انسانی سازگاری ندارد و باعث هلاکت انسان خواهد شد و در نسل انسان نیز اثر نامطلوبی خواهد داشت.
جهل و نادانی عامل مصرفگرایی است
انسان باید توجه داشته باشد غذایی را که میخورد نه تنها در زندگی خودش اثرگذار است، بلکه در نسلش نیز اثر خواهد داشت و سرنوشت جنینی که در شکم مادر است را به سمت خوشبختی یا بدبختی خواهد کشاند. بنابراین مشاهده میکنیم که بزرگان از علمای ما چقدر مراقبه داشتند و از لقمه حرام دوری میکردند، تا هم خودشان سرنوشت خوبی داشته باشند و هم نسل بعد از خودشان دچار ناهنجاری و وضع نامطلوبی نشوند. آنچه بر مصرفگرایی مؤثر است، عوامل مختلفی است، چون جهل و نادانی. امام علی (ع) در این خصوص میفرمایند: «نادان شناخته نشود، مگر در کارها، زیادهروی یا کوتاهی کند.»
مصرفگرایی جامعه را از پا درمیآورد
عامل بسیار حائز اهمیت دیگر غفلت و بیتوجهی مسئولان و کارگزاران به رسالتهای انسانی است و این موضوع هشدار رهبر معظم انقلاب را موجب شده است. ایشان میفرمایند: «اسراف فقط در زمینه فردی نیست، در سطح ملی هم اسراف میشود.» تا جایی که معظمله سال ۸۸ را سال حرکت مردم و مسئولان به سوی اصلاح الگوی مصرف نامیدند تا به ملت بگویند که این روش مصرف صحیح نیست و باید اصلاح شود. رهبر فرزانه انقلاب مصرفگرایی را عامل شکاف طبقاتی و بلای بزرگ جامعه دانستهاند و بخشهای مختلف دولتی، تبلیغی و فرهنگی را به فرهنگسازی روحیه قناعت و صرفهجویی در جامعه دعوت میکنند و در این باره میفرمایند: «مصرفگرایی برای جامعه بلای بزرگی است. اسراف، روزبهروز شکافهای طبقاتی و شکاف بین فقیر و غنی را بیشتر و عمیقتر میکند. یکی از چیزهایی که لازم است مردم برای خود وظیفه بدانند، اجتناب از اسراف است. دستگاههای مسئول بخشهای مختلف دولتی بهخصوص دستگاههای تبلیغاتی و فرهنگی بهویژه صداوسیما باید وظیفه خود بدانند مردم را به سمت قناعت و اکتفا دعوت کنند. مصرفگرایی جامعه را از پای درمیآورد. جامعهای که مصرف آن از تولیدش بیشتر است در میدانهای مختلف شکست خواهد خورد. ما باید عادت کنیم مصرف خود را تعدیل و کم کنیم و از زیادیها بزنیم.»
عدم تناسب روحیه مصرفزدگی با سبک زندگی ایرانی
یکی از عواملی که موجب اسراف زیاد میشود، ثروت بیحساب و کتاب است؛ چراکه خانوادهای که سرمایهاش به اندازه نیاز اوست، بیشتر حواسش را جمع میکند بهاندازه خرج کند تا برای مخارج اصلی خود دچار اخلال نشود، اما افراد سرمایهدار با این گمان که سرمایهشان بیشتر از مخارج است چه خرجهای اضافی که نمیکنند تا به احترام و منزلت دست پیدا کنند!
رسیدگی به مشکلات اصلی به جای مراسمهای تشریفاتی
اسراف پیامدهای گوناگون دنیوی و اخروی دارد. از پیامدها و تبعات دنیوی آن میتوان به ابتلا به بیماریهای گوناگون اشاره کرد. واقعاً جالب است. یک نفر در آن سر
شهر از شدت فقر و بدبختی شبها سر گرسنه بر زمین میگذارد و فردی دیگر در این سر شهر از شدت پرخوری دچار بیماریهای مختلفی، چون قند و چربی و... میشود. اینجاست که انسان به حکمت حرام بودن اسراف و مستحب بودن انفاق و اطعام فقرا پی میبرد. بهتر است بدانیم پیامدهای اخروی اسراف چیزی نیست جز خشم و کیفر الهی.
از طرفی اگر افراد سرمایهدار سرمایه خود را به جای اسراف، در جهت توسعه اقتصاد کشور صرف کنند و دولت به ایشان تضمین دهد که از سود کافی در این میان برخوردار خواهند شد شاهد اسراف نخواهیم بود. در همین راستا مسئولان نیز بیتالمال را صرف کارهای ضروری کنند و چه خوب است که به جای مراسمهای تشریفاتی و غیرضروری به مشکلات و دغدغههای اصلی جامعه پرداخته شود.
آدمها در زندگی ماشینی، زندگی را دور میزنند
ساختمانها تا فلک رفتهاند. انسانها پر پرواز درآوردهاند. اما غمها بزرگتر و گرفتاری بیشتر شده است. انگار خوشبختی را سدی احاطه کرده که هیچکس جرئت شکست آن را ندارد. به جای در هم کوبیدن سد، اطراف آن را ریختوپاش میکنند. تجملات و بریز و بپاشها را افزایش میدهند و معنویات را کاهش. در دنیای ماشینی امروز این سخاوت است که روزبهروز کم میشود و تجملگرایی بیشتر. آدمهای این زندگی ماشینی، زندگی را دور میزنند و وقتی بر بلندترین قلهها نفوذ میکنند، از بالا به پایین خیره شده و خود را فاتح قله میدانند، غافل از اینکه خداوندی که تمام این نعمات را به ما عطا فرموده، هیچگاه آن را به رخ ما نمیکشد و همه آن را تمام و کمال به انسانها واگذار کرده است. بهراستی چرخ روزگار عجب بالا و پایین دارد. یکی در گذر زمان به افقها دست پیدا میکند و دیگری تن به بردگی میدهد!
انسان ذاتاً زیباییطلب و کمالجو بوده و با توجه به این خصلت است که به سوی زیباییها جذب میشود. البته در رفاه و آسایش زندگی کردن هر فردی از زمره نیازمندیهای انسانی است، اما تجملات غیر از آسایش و در رفاه بودن است. در هر جامعهای افرادی هستند که روح مصرفگرایی در آنها دمیده شده که این خود از عوامل غیرضروری در زندگی محسوب میشود.
آگاهی دادن بهترین ابزار مقابله با اسراف است
انسان موجودی اجتماعی است و گفتار و رفتار او در جامعه اثرگذار است. پس باید بداند که اسراف، تجملات، چشم و همچشمی، ریختوپاش و حتی ارتزاق از حرام و کسب ناسالم و مسموم، نه تنها آثار فردی را به دنبال دارد، بلکه آثار اجتماعی آن بهمراتب بیشتر خواهد بود و نهایتاً هم دامنگیر خودش خواهد شد. بنابراین هرکدام از ما بر اساس وظیفه انسانی که داریم و با الگو قرار دادن ائمه اطهار (ع) باید در جهت آگاهسازی جامعه از این آلودگیها، کمر همت ببندیم و با سلاح زبان و قلم، بگوییم و بنویسیم.
برای ترک عادت بد اسراف در زندگی، لازم است ابتدا وجدان اخلاقیمان را به اندازه کافی فعال کنیم. افزایش اطلاعات و آگاهی درباره وضعیت منابع حیاتی کشور و هزینههای تأمین آن، همچنین شرح فقر و محرومیت همنوعانمان در نقاط دیگر جهان، میتواند یاریگر ما در این راه باشد. علاوه بر این، باید عزم و اراده جدی برای ترک این عادت در ما به وجود آید. افزایش خودآگاهی و توانایی اندیشیدن درباره رفتارها و عادتهای زندگی روزمره نیز تأثیر بسزایی در راه مبارزه با این ویژگی رفتاری و سایر عادتهای بد خواهد داشت.
