به گزارش تیتر برتر-ملیسا معمار، کارشناس فرهنگی: زبان و ادبیات فارسی، شریان حیاتی هویت ملی و حافظه‌ی تاریخی ایرانیان است. ادبیات کلاسیک ما، از فردوسی و مولانا تا حافظ و سعدی، نه تنها گنجینه‌ای از آرایه‌های ادبی، بلکه مخزنی از حکمت، اخلاق، عرفان و جهان‌بینی ایرانی است. امروزه، در عصر سلطه رسانه‌های دیجیتال و کاهش میانگین مطالعه، نادیده گرفتن این میراث گران‌بها، نه یک انتخاب ساده، بلکه مسیری به سوی «فقر فرهنگی» و «ازخودبیگانگی» است.

ضرورت پیوند با ریشه‌ها
لزوم آشنایی کودکان و نوجوانان با بزرگان ادب فارسی در این است که آنان در سنینی هستند که زیربنای نظام ارزشی و ساختار فکری‌شان شکل می‌گیرد. شعر فارسی به دلیل موزون بودن و تصویرسازی‌های غنی، بهترین ابزار برای پرورش «هوش کلامی»، «خلاقیت» و «تفکر انتقادی» است.
اگر این نسل با بزرگان ادب خود پیوند نخورند، اولین آسیب، گسست هویتی است. کودکی که با شاهنامه بیگانه باشد، پیوند عاطفی‌اش با تاریخ اساطیری و اخلاقی سرزمینش سست می‌شود. دومین آسیب، تنزل سواد عاطفی و زبانی است. ادبیات کلاسیک، دایره واژگانی را گسترش می‌دهد و به فرد کمک می‌کند احساسات پیچیده خود را به ظرافت بیان کند. عدم حضور این ادبیات در زندگی کودک، منجر به سطحی‌گرایی در بیان و در نهایت در اندیشه می‌شود.

راهکارهای عملی و نوین آشناسازی
برای انتقال این میراث نباید از روش‌های سنتیِ خشک و حفظ‌محور استفاده کرد. روش‌های نوین باید بر «تجربه زیسته» متمرکز باشند:
۱. استفاده از رویکرد چندرسانه‌ای: تبدیل اشعار به پادکست، موسیقی‌های مدرن، انیمیشن و بازی‌های ویدئویی. قصه‌های شاهنامه در قالب انیمیشن‌های باکیفیت، بسیار تأثیرگذارتر از خواندن متون سنگین برای یک نوجوان است.
۲. قصه-درمانی و بازآفرینی: دعوت از کودکان برای بازنویسی داستان‌های مثنوی به زبان امروزی. وقتی نوجوان خود را جای یکی از شخصیت‌های نظامی یا سعدی قرار می‌دهد، آن اثر برای او «زنده» می‌شود.
۳. تئاتر و نمایش خلاق: تبدیل کردنِ حکایت‌های گلستان سعدی به نمایشنامه‌های کلاسی، قدرت درک متن و هم‌ذات‌پنداری را دوچندان می‌کند.

تأثیرات شگرف بر کودکان و نوجوانان
آشنایی با بزرگان ادب فارسی، بر رشد شناختی و عاطفی کودک تأثیرات شگرفی دارد:
-پرورش تفکر انتقادی: حکایت‌های ادبیات فارسی همواره در پیِ به چالش کشیدنِ یک باور یا رفتار هستند.
-تقویت همدلی: داستان‌های ادبیات فارسی به کودک می‌آموزند که چگونه از دریچه چشم دیگران به جهان بنگرد.
-ارتقای مهارت زبانی: زبان شعر، زبانی فشرده و غنی است که به کودک می‌آموزد چگونه با حداقل کلمات، عمیق‌ترین مفاهیم را انتقال دهد.

تأثیر بر آینده شعر و ادب فارسی
این سرمایه‌گذاری فرهنگی، آینده ادبیات کشور را تضمین می‌کند. اگر نسل جدید با میراث کهن مأنوس شود، «شاعران و نویسندگان آینده» از دل همین آشنایی بیرون می‌آیند. فردی که با غنای زبان حافظ و حماسه فردوسی بزرگ شده باشد، در آینده نه تنها حافظ این گنجینه خواهد بود، بلکه توانایی خلق آثار جدید با پشتوانه‌ای مستحکم را خواهد داشت. این امر مانع از زوال زبان فارسی در برابر تهاجم واژگان بیگانه شده و به زبان فارسی قدرتِ «پویایی» و «انعطاف‌پذیری» در برابر تغییرات جهانی را می‌بخشد.

پاسداشت زبان فارسی، پاسداشت هستی فرهنگی ما در جهان معاصر است
آشنا کردن کودکان با ادب فارسی، یک مأموریت ملی است. این کار نباید محدود به کتاب های درسی باشد، بلکه باید به بطن خانواده و فضای سرگرمی نفوذ کند. اگر ما امروز بذر این آشنایی را نکاریم، فردا با نسلی روبرو خواهیم بود که در خانه خود غریب است و توانایی تحلیل و عمق‌بخشی به مفاهیم انسانی را از دست داده است. پاسداشت زبان فارسی، یعنی پاسداشت هستی فرهنگی ما در جهان معاصر.
ملیسا(مریم) معمار-کارشناس فرهنگی