دولت سهام دولتی خودروسازان را واگذار میکند. این خلاصه خبری است که سعید باستانی عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس اعلام کرد. به گفته وی این موضوع در کمیسیون اقتصادی دولت نیز به تصویب رسیده است. البته بارها خبر خصوصیسازی خودروسازان مطرح شده و هر بار به نحوی به سرانجام نرسیده است، اما گویا اینبار موضوع جدیتر به نظر میرسد.
کارشناسان بازار سرمایه معتقد هستند که وضعیت خودروسازان وخیمتر از آن است که بازار سرمایه آن را نجات دهد. در بورس نیز سهام خودروسازان افت و خیز زیادی را تجربه میکند و با وجود زیان سنگین دو خودروساز بزرگ و معوقاتی که تحویل داده نشده، امیدی به بهبود قیمت سهام آنها نیست.
باغانی کارشناس بازار سرمایه اعتقاد دارد حتی با واگذاری سهام دولتی خودروسازان باز هم دخالت مدیران دولتی وجود خواهد داشت. او میگوید در صنایع دیگر که خصوصی شدهاند، مدیران همچنان از سوی دولتیها انتخاب میشود و تغییرات چندانی صورت نگرفته است.
پرونده واگذاری سهام دولتی خودروسازان در جریان است
پرونده واگذاری سهام دولتی خودروسازان بار دیگر به جریان افتاده و این احتمال وجود دارد که ایرانخودرو و سایپا از زیر سایه دولتیها خارج شوند. به گفته سعید باستانی عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، با تصویب نهایی واگذاری حدود ۱۷ درصد سهام دولت در سایپا و حدود ۱۴ درصد سهام دولت در ایرانخودرو در هیات دولت، این پرونده به زودی عملیاتی خواهد شد. سعید باستانی میگوید که اوایل هفته گذشته کمیسیون اقتصادی دولت موضوع واگذاری سهام دولتی خودروسازان در کمیسیون اقتصادی دولت تصویب شده و سهام خودروسازان و چند صنایع دیگر به صورت کامل واگذار خواهد شد.
در این میان یکی از مسئولان در شرکت خودروسازی که نخواست نامش فاش شود اظهار داشته که بیشتر تولید خودرو در کشور توسط سایپا و ایرانخودرو انجام میشود و این بازار انحصاری است. حال اگر تمام سهام خودروسازان به بخش خصوصی واگذار شود، کنترل قیمتها از دست دولت خارج میشود. وی در ادامه میگوید: سهم دولت در هر یک از خودروسازان بزرگ کشور زیر ۲۰ درصد است، اما همین سهام اندک باعث دخالت دولتیها در تمام امور خودروسازان شده است. در واقع و روی کاغذ خودروسازان خصوصی هستند، اما به علت همین سهام اندک، دولت مدیران ایرانخودرو و سایپا را تعیین میکند.
افزایش ۷.۵ برابری زیان انباشته سایپا
باید دید خودروسازان در بازار سرمایه چه عملکردی داشتهاند و آیا میتوانند با جذب سرمایه از این شرایط خارج شوند؟ بر اساس صورت مالی حسابرسی نشده ۱۲ ماهه سال ۹۷، زیان انباشته خودروسازی سایپا در پایان سال ۹۷ نزدیک به هزار میلیارد تومان بوده که نسبت به زیان انباشته نیمه اول سال ۹۷ حدود ۵۰ درصد کاهش داشته است. همچنین بررسیها نشان میدهد که سال ۹۱ زیان انباشته خودروسازی سایپا فقط ۳۴۹ میلیارد تومان بوده که در سال ۹۲ این زیان انباشته به ۸۰۵ میلیارد تومان رسیده است. پس طبق این آمار زیان انباشته خودروسازی سایپا طی سالهای ۹۲ تا ۹۷ حدود ۷.۵ برابر افزایش یافته است.
سایپاییها از رشد ارزش شاخص بینصیب ماندند
با افزایش نرخ تورم سهام برخی شرکتها سه تا چهار برابر افزایش یافته، اما مخصوصنشینها از این افزایش سهام بی بهره بودند. بر اساس آمارها نماد خساپا که متعلق به خودروسازی سایپا است در ۸ ماهه گذشته افت و خیز فراوانی را تجربه کرده است. قیمت هر سهم سایپا در ابتدای مهرماه روی ۱۰۹۰ ریال بوده و در ۵ آبانماه همان سال به کمترین حالت خود در ۸ ماهه گذشته رسید و عدد ۱۰۳۶ را برای خود ثبت کرده است. البته این افت زیاد طول نکشید و آنان پاییز را با قیمت ۱۲۵۹ به پایان رساندند.
سایپا در دیماه بالاترین رکورد خود در نیمه دوم سال را ثبت کرد و هر سهم با قیمت ۱۴۳۶ ریال خرید و فروش شد. بعد از آن شاخص این شرکت دوباره افت کرد و سال را با قیمت هر سهم ۱۰۹۴ ریال به پایان رساندند. البته با رشد ارزش شاخص بازار سرمایه، قیمت سهام سایپا هم افزایش یافت و به ۱۵۴۸ ریال رسید. در آخرین آمار نیز سهم خودروسازی سایپا در ۳۱ اردیبهشت ۱۲۴۰ ریال معامله شده است.
باغانی کارشناس بازار سرمایه درباره این افت و خیز سهام خودروییها میگوید: خودروسازان نتوانستند مانند شرکتهای دیگر شاخص خود را افزایش دهد. آنان به دلیل حجم بالای معوقات و با وجود افزایش قیمت در بهمن سال گذشته، هنوز بخش زیادی از تولیدات خود را با قیمتهای قبلی عرضه میکنند و این موضوع باعث شده که شاخص آنان در بورس رشد چندانی نداشته باشد.
رشد به دلیل افزایش نرخ تورم
خودروسازی ایرانخودرو در یکسال گذشته شاهد افت و خیز فراوانی بود. با نگاهی به گزارشهای بورس نشان میدهد که هر سهم ایرانخودرو در سال ۹۷ را با قیمت ۲۷۳۰ ریال آغاز کرده و در آخرین روز کاری سال ۹۷ قیمت ۲۸۸۴ ریال قیمت خورد. سهام ایرانخودرو در ۹ مهر سال گذشته رکود زد و به قیمت ۲۹۳۶ ریال رسید. همزمان با رکوردشکنیهای شاخص بورس، سهام ایرانخودرو در ۱۵ اردیبهشت رکورد ۵۰۴۲ را به نام خود ثبت کرد. از نیمه اردیبهشت به بعد سهم ایرانخودرو روند نزولی به خود گرفت و در ۳۱ اردیبهشت به ۴۲۸۳ ریال رسید. به گفته باغانی کارشناس بازار سرمایه، رشد حدود ۱۴۴۴ ریالی قیمت هر سهم ایرانخودرو به علت افزایش نرخ تورم بوده و هیچ رونق اقتصادی در کار نبوده است.
واگذاری ۱۷ هزار میلیارد ریال از دارایی ایران خودرو
گروه صنعتی ایرانخودرو برای اینکه بتواند از ضرر مالی خود کم کند، فروش سهام شرکتهای زیانده و کمبازده را در دستور کار خود قرار داده است. بر اساس آمارها گروه صنعتی ایرانخودرو از سال ۹۲ تا پایان سال ۹۷ سهام شرکتهای زیانده و کمبازده را به ارزش ۱۰ هزار و ۹۴۲ میلیارد ریال به فروش رسانده و بر اساس دستور وزیر صنعت و معدن این روند ادامه خواهد داشت. فروش املاک و مستغلات مازاد از جمله سیاستهای ایرانخودرو در افزایش بازدهی داراییها و تزریق منابع مالی حاصله به خطوط تولید بوده است. گروه صنعتی ایرانخودرو توانسته از سال ۹۲ تا ۹۷ بیش از ۷ هزار میلیارد ریال از طریق فروش املاک و مستغلات جذب سرمایه در گردش خود کند.
حال باید دید آیا اینبار دولت از صنعت خودرو کنار میکشد یا باز هم سایه سنگین سیاستهای دولتی بر روی فعالیت خودروسازان سایه خواهد انداخت؟ البته طبق قانون دولت میتواند ۲۰ درصد سهم خود در خودروسازان را داشته باشد، اما ظاهرا دولت قصد دارد همین سهم اندک را در آینده نزدیک واگذار کند.
