با درگذشت جوره هاشمی، شاعر نامور کودک و نوجوان، ادبیات تاجیکستان یکی از چهره‌های شناخته‌شده خود در حوزه شعر کودک را از دست داد؛ شاعری که سال‌ها کوشید با واژه‌های ساده و صمیمی، پنجره‌ای به جهان خیال کودکان بگشاید.
زیبا علیخانی، پژوهشگر ادبیات کودک: جوره هاشمی، شاعر نامور کودک و نوجوان تاجیکستان، در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ آبان‌ماه سال جاری) دیده از جهان فروبست؛ اما صدایش در کوچه‌های کودکی ماند. شاعری که سال‌ها با واژه‌های ساده و صمیمی، پنجره‌ای به جهان خیال کودکان گشود و ادبیات کودک تاجیکستان را با طنز، بازی و مهربانی پیوند داد.
او در نهم ژانویه ۱۹۴۸ در شهر کان بادام به دنیا آمد. سال‌ها در نشریات معارف، در شهر دوشنبه، مدیر بخش ادبیات کودکان بود و با مجله‌ها و نشریه‌های کودکان همکاری داشت. جوره هاشمی تنها برای بچه‌ها می‌نوشت؛ با همان نگاه روشن و کودکانه‌ای که در شعرهایش زنده است.
گل‌نظر کلدی، شاعر تاجیکستان، درباره کتاب «بچه‌ها و کوچه‌ها» ی او نوشته است:
«بچگی ایام بی‌غبار عمر انسان است و هرکس می‌خواهد که باری به آن دوران برگردد... من چرا بچه می‌شوم؟ سبب آن است که شعرهای بابای شما، جوره هاشمی، مرا وادار می‌سازد که بچه شوم... واقعاً بابا، جوره هاشمی، تمام عمر برای شما ایجاد کرده است.»
هاشمی در دنیای کودکان سیر می‌کرد؛ صدای کوکو را می‌شنید، با گنجشک‌ها به مدرسه می‌رفت، با برف سخن می‌گفت و با حروف الفبا بازی می‌کرد. او در کتاب «چرا شمالک وزید؟» گونه‌ای تازه به نام «چِگِلَک» را به ادبیات کودک تاجیکستان شناساند؛ شعری بازی‌گون و وارونه که ذهن کودک را به کشف و دقت وا می‌دارد. نمونه‌ای از چگلک‌های او:
با چشمکم شنیدم / با گوشکم بدیدم / آیا درست کردم؟ / یا نادرست کردم؟
با پای خط نوشتم، / با دست ره بگشتم. / آیا درست کردم؟ / یا نادرست کردم؟
گفتم به گربه‌ام: کِشت! / گفتم به مرغکم: پِشت! / آیا درست کردم؟ / یا نادرست کردم؟
خواندم دو مادر از یاد، / شد شعرکم زمن شاد. / آیا درست کردم؟ / یا نادرست کردم؟
در «موسیقی خاموشی» نیز با عناصر طبیعت و وزن‌های شاد، پلی میان شعر و کودکان ساخت. از او آثاری چون «سایبان صدرنگه»، «آفتابک»، «خط امانی»، «من به کجا می‌دوم؟»، «از یک‌یک تا لک‌لک»، «کُلچه چرا شیرین است؟»، «چرا شمالک وزید؟»، «بچه‌ها و کوچه‌ها» و «موسیقی خاموشی» به یادگار مانده است. کتاب «بچه‌ها و کوچه‌ها»، مجموعه‌ای از ۱۵۶ شعر در ۱۵۹ صفحه، در سال ۲۰۱۲ برندهٔ جایزهٔ دولتی ابوعبدالله رودکی شد. این کتاب در سال ۱۴۰۱ در انتشارات مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان به فارسی برگردانده شد و جزو فهرست کتاب‌های «لاک‌پشت پرنده» نیز قرار گرفت. او در سال ۲۰۲۲ نیز عنوان «شاعر مردمی تاجیکستان» را دریافت کرد. وزارت فرهنگ تاجیکستان در پیام تسلیت خود نوشت:
«استاد جوره هاشمی با طبع بلند شاعری، سخن صمیمی و آثار پربار خود، سهمی ارزشمند در رشد ادبیات معاصر تاجیک، به‌ویژه ادبیات کودکان و نوجوانان، ایفا کرده است.»
با درگذشت او ادبیات تاجیکستان یکی از چهره‌های شناخته‌شدهٔ خود در حوزهٔ شعر کودک را از دست داد؛ شاعری که سال‌ها کوشید با واژه‌های ساده و صمیمی، پنجره‌ای به جهان خیال کودکان بگشاید. یادش گرامی باد. و چه زیبا خود سروده بود:
ای دوست‌رویکانم
یاران پاک‌جانم
بهر شما نوشتم
من شعر و داستانم
بی یادتان نبودم
چون بوده هم توانم؟
زیرا اگرچه پیرم
کودک بود روانم
شاید که آفریدند
از بهر کودکانم
باشد که چون دو حرفی
در یادتان بمانم
۲۴۲۲۴۳
