تیتربرتر: افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز و کمبود منابع مالی، تولید مسکن را تحت تاثیر قرار داده و سازندگان را با موانع زیادی همراه ساخته است. آن‌طور که بررسی‌ها نشان می‌دهد، طی ماه‌های اخیر بسیاری از انبوه‌سازان با مشکلات تامین مالی مواجه شده و پروژه‌های خود را به حالت تعویق درآورده‌اند.
با این حال، افزایش هزینه‌های ساخت چه میزان بر تولید مسکن اثر گذاشته و بخش خصوصی تا چه اندازه می‌تواند در شرایط فعلی به فعالیت خود ادامه دهد؟ همچنین، با توجه به افزایش قیمت تمام‌شده ساخت، وضعیت متقاضیان مسکن چه خواهد شد؟
بحران تازه در بازار مسکن
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان، در گفت‌وگویی، با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های تولید مسکن اظهار کرد: «امروز یکی از مهم‌ترین موضوعات در حوزه تولید مسکن، تأمین منابع مالی است و این کار نیز به‌راحتی امکان‌پذیر نیست.»
او افزود: «از سوی دیگر، هر روز شاهد افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز هستیم؛ افزایش‌هایی که تحت تاثیر تورم شکل‌گرفته در اقتصاد کشور و نوسانات دلار رخ می‌دهند، و به‌صورت لجام‌گسیخته ادامه پیدا می‌کنند. به نظر می‌رسد متولیان این حوزه باید برای این شرایط چاره‌اندیشی کنند.»
پورحاجت با اشاره به شرایط فعالیت بخش خصوصی در حوزه ساخت‌وساز گفت: «بخش خصوصی امروز در تنگنای مالی قرار دارد و از سوی دیگر، هر روز با افزایش هزینه‌ها مواجه می‌شود. این افزایش هزینه‌ها باعث شده است تنگنای مالی که پیش از این نیز وجود داشت، شرایط دشوارتری برای فعالان این بخش ایجاد کند.»
او در ادامه بیان کرد: «در شرایط فعلی، هزینه‌های تولید به‌شدت افزایش پیدا کرده است. بخش خصوصی با وجود اینکه تمایل دارد بازیگر اصلی اقتصاد کشور باشد، امروز در بلاتکلیفی عمیقی قرار گرفته است. فعالان این بخش برای برنامه‌ریزی و دنبال کردن یک سیاست مشخص در کسب‌وکار خود با سردرگمی کامل مواجه هستند.»
افزایش هزینه‌های ساخت، قیمت تمام‌شده مسکن را بالا می‌برد
دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان با اشاره به دشواری برنامه‌ریزی در شرایط فعلی اقتصاد کشور بیان کرد: «در چنین شرایطی، اگر از ما پرسیده شود که چه باید کرد، پاسخ روشنی نداریم. تا زمانی که ثبات در تمام حوزه‌های اقتصادی ایجاد نشود، به نظر من اتفاق مثبتی نیز رخ نخواهد داد.»
پورحاجت در ادامه با اشاره به تاثیر افزایش هزینه‌های تولید بر بازار مسکن اظهار کرد: «مسکن کالایی کاملا تولیدی است. بنابراین، هنگامی که هزینه‌های ساخت افزایش پیدا می‌کند، قیمت تمام‌شده تولید نیز بالا می‌رود.»
بیشتر بخوانید:
او ادامه داد: «در نهایت، مردم که سالیان سال از خریداران مسکن بوده‌اند، با چالش مواجه می‌شوند. به بیان ساده، با ادامه این وضعیت، مردم با مشکلات بیشتری روبه‌رو خواهند شد.»
۵ عامل رشد قیمت مسکن
دو اقتصاددان ایرانی در یک مقاله علمی، «بازار مسکن تهران از قبل‌از جنگ ۱۲ روزه تا پس‌از جنگ ۴۰ روزه» را بررسی کردند و به یک «تناقض» در آن پاسخ دادند.
دکتر محمدرضا فرزانگان و دکتر حسن قلی‌پور در این مقاله با تحلیل رفتار سمت تقاضا و همچنین روند عرضه آپارتمان در بازار معاملات مسکن تهران طی یکسال گذشته به این معما برخورد کردند؛
«چرا به رغم فروکش تمایل خریداران مسکن و سقوط معاملات، قیمت اسمی فروشنده‌ها در دوره جنگ پرواز کرد؟»
مکث داوطلبانه تقاضا
خریداران مسکن در شرایط نااطمینانی شدید نسبت به آینده، از اقدام برای معامله ملک پرهیز کردند؛ این واکنش در چارچوب نظریه «اختیار واقعی» قابل تحلیل است.
براین اساس هنگام عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیک و ریسک‌های حاد، منطقی‌ترین و ارزشمندترین گزینه «صبر کردن و به تعویق انداختن تصمیم‌های بزرگ اقتصادی» است.
فلج‌شدن سامانه‌های مالی
طی ۲ جنگ اخیر سامانه‌هایی که برای نقل و انتقال ملک مورد نیاز معامله‌گران بود مختل یا تعطیل شد و این بر معاملات مسکن اثر منفی گذاشت.
زیان‌گریزی اسمی فروشندگان مسکن
در شرایط تورم بالا و انتظارات تورمی و همچنین رشد هزینه ساخت، «هزینه جایگزینی ملک» بسیار بالا می‌رود و در نتیجه برخی مالکان از فروش منصرف می‌شوند و آنهایی که حاضر به فروش هستند «کف انتظارات قیمتی خود» را بالا می‌برند.
تغییر ترکیب فایل‌های فروش
با افت فروشنده و کاهش شدید تعداد فایل‌ها در بازار، سطح قیمت پیشنهادی فروشنده‌ها در فایل‌های کم موجود در بازار تحت تاثیر واحدهای لوکس یا مساحت‌بالا قرار می‌گیرد.
چسبندگی قیمت در مسیر کاهشی
فاکتور پنجمی هم در بالاماندن سطح قیمت اسمی فروشنده‌های مسکن تاثیرگذار است و آن «چسبندگی قیمت در مسیر کاهشی» است.
این مقاله با تاکید بر «فرسودگی قدرت خرید در اثر عوامل ترکیبی تحریم، جنگ و سیاست‌های نامناسب اقتصادی» نتیجه‌گیری کرده است:
پرواز قیمت مسکن در دوره جنگ در تهران نشانه «بهبود رفاه و قدرت خرید» نیست بلکه چهره عریان رکود تورمی را نشان می‌دهد.
