تیتربرتر؛ بازار آهن دوباره در نقطه‌ای قرار گرفته که یک سؤال بیشتر از بقیه ذهن خریداران را درگیر کرده است: قیمت آهن در ماه‌های آینده چه مسیری خواهد داشت؟ آیا کاهش قیمت میلگرد در روزهای اینده امکان دارد؟
دلار از مرز ۲۲۵ هزار تومان عبور کرده و نگرانی درباره ادامه این روند صعودی بیشتر شده است. هم‌زمان، افزایش فشار تحریمی آمریکا، محدودیت‌های تجاری و ریسک‌های مربوط به حمل‌ونقل دریایی، چشم‌انداز اقتصاد ایران را پیچیده‌تر کرده است. اما در طرف دیگر بازار، خبری از رونق جدی نیست.
تورم بالا رفته، نقدینگی فعال در بازار کاهش پیدا کرده و ساخت‌وساز همچنان با محدودیت مالی روبه‌روست. بنابراین بازار آهن با یک تناقض جدی مواجه است؛ هزینه‌ها در حال افزایش است، اما توان خرید نه‌تنها همراه آن رشد نکرده، بلکه ضعیف‌تر هم شده است.
در چنین شرایطی، پیشبینی بازار آهن و مقاطع فولادی دیگر فقط به نمودار قیمت دلار وابسته نیست. باید هم‌زمان رفتار ارز، هزینه تجارت، تورم و قدرت خرید را کنار هم گذاشت.
دلار ۲۲۵ هزار تومانی؛ نقطه شروع یک موج جدید؟
عبور دلار از ۲۲۵ هزار تومان برای بازار آهن فقط یک اتفاق ارزی نیست.
وقتی نرخ ارز بالا می‌رود، هزینه بسیاری از نهاده‌های تولید، حمل‌ونقل، تجهیزات و مواد مصرفی افزایش پیدا می‌کند. حتی محصولی که در داخل تولید می‌شود، از قیمت ارز تأثیر می‌گیرد؛ زیرا فروشنده باید هزینه جایگزینی کالا را در نظر بگیرد.
فرض کنید یک خریدار برای پروژه خود ۲۰ تن آهن نیاز دارد. اگر قیمت هر کیلو فقط ۳ هزار تومان افزایش پیدا کند، هزینه خرید او ۶۰ میلیون تومان بیشتر می‌شود. برای خریدهای بزرگتر، این اختلاف بسیار بزرگتر می‌شود.
به همین دلیل، ادامه رشد دلار می‌تواند یکی از مهم‌ترین محرک‌های افزایش قیمت روز آهن‌آلات در ماه‌های آینده باشد.
البته یک نکته مهم وجود دارد: رشد قیمت الزاماً به معنای رونق معاملات نیست. ممکن است قیمت‌ها بالا بروند، اما خریدار به دلیل کمبود نقدینگی از بازار عقب بماند.
تحریم و محاصره دریایی؛ هزینه‌ای که به بازار آهن می‌رسد
تشدید تحریم‌های آمریکا و محدود شدن مسیرهای تجارت خارجی، یک اثر مستقیم و یک اثر غیرمستقیم بر بازار آهن دارد.
اثر مستقیم، افزایش هزینه مبادلات، انتقال پول، بیمه، حمل‌ونقل و صادرات است. اثر غیرمستقیم نیز از مسیر کاهش دسترسی به ارز و افزایش ریسک تجارت وارد بازار می‌شود.
در صورت ادامه محدودیت‌های دریایی، هزینه جابه‌جایی کالا و ریسک تجارت می‌تواند بیشتر شود. برای صنعت فولاد، این مسئله فقط به صادرات مربوط نیست؛ تجهیزات، قطعات و برخی مواد موردنیاز زنجیره تولید نیز ممکن است با هزینه بیشتری تأمین شوند.
بنابراین اگر فشار خارجی ادامه پیدا کند، احتمال افزایش کف قیمتی محصولات فولادی بیشتر می‌شود. اما هم‌زمان، فشار اقتصادی می‌تواند تقاضای داخلی را هم ضعیف‌تر کند.
همین تضاد، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار آهن در ماه‌های پیش‌رو خواهد بود.
تورم بالا، اما بازار آهن کم‌رمق
در نگاه اول، تورم باید به افزایش قیمت آهن منجر شود. اما داستان بازار کمی پیچیده‌تر است. تورم هزینه اجرای پروژه ساختمانی را بالا می‌برد. پیمانکار باید برای همان میزان میلگرد، تیرآهن و سایر مصالح، سرمایه بیشتری اختصاص دهد. در نتیجه سرمایه موردنیاز پروژه افزایش پیدا می‌کند.
اگر نقدینگی سازنده یا پیمانکار هم‌زمان افزایش پیدا نکند، بخشی از پروژه‌ها کند یا متوقف می‌شوند. تقاضای آهن کاهش پیدا می‌کند و بازار وارد وضعیت رکود تورمی می‌شود.
یعنی کالا گران‌تر می‌شود، اما خریداری که توان پرداخت داشته باشد کمتر می‌شود.
این وضعیت می‌تواند باعث شود در ماه‌های آینده شاهد بازاری باشیم که قیمت‌ها در آن مستعد افزایش‌اند، اما حجم معاملات همچنان پایین است. بنابراین باید بتوان تشخیص داد که آیا بازار آهن وارد رکود شده است؟
قیمت آهن گران می شود؟
اگر دلار بالای ۲۲۵ هزار تومان باقی بماند و فشارهای خارجی و محدودیت‌های تجاری تشدید شود، احتمال افزایش اسمی قیمت میلگرد، تیرآهن و انواع ورق مانند قیمت ورق رنگی بالاتر از کاهش آن است. اما این به معنی یک رشد خطی و بدون اصلاح نیست.
بازار ممکن است پس از چند روز افزایش، وارد دوره‌ای از ثبات یا حتی اصلاح شود. کاهش تقاضا، عرضه کارخانه‌ها و رفتار خریداران می‌تواند سرعت رشد را محدود کند.
بنابراین برای ماه‌های آینده، روند صعودی همراه با نوسان را می‌توان یکی از سناریوهای جدی بازار دانست.
سه پیشبینی برای بازار آهن در ماه‌های آینده
1. پیشبینی اول؛ ادامه رشد دلار
اگر دلار از محدوده ۲۲۵ هزار تومان بالاتر برود و فشارهای خارجی ادامه پیدا کند، بازار آهن احتمالاً واکنش افزایشی نشان می‌دهد.
در این شرایط، فروشندگان تمایل کمتری به فروش ارزان خواهند داشت و قیمت جایگزینی کالا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
رفتار مناسب خریدار: اگر مصرف آهن قطعی و نزدیک است، بهتر است خرید به‌صورت مرحله‌ای انجام شود و تمام نیاز پروژه به آینده نامعلوم موکول نشود.
2. پیشبینی دوم؛ تثبیت دلار در محدوده‌های بالا
در این حالت، بازار پس از جهش ارزی وارد دوره‌ای از نوسان می‌شود. قیمت آهن ممکن است در یک محدوده رفت‌وبرگشت داشته باشد و فرصت‌هایی برای خرید ایجاد شود.
رفتار مناسب خریدار: خرید پله‌ای، مقایسه قیمت چند فروشنده و مذاکره برای تخفیف یا شرایط پرداخت می‌تواند منطقی‌تر از خرید هیجانی باشد.
3. پیشبینی سوم؛ کاهش دلار و افت ریسک سیاسی
اگر تحولات سیاسی باعث کاهش ریسک اقتصادی و افت نرخ ارز شود، بازار آهن می‌تواند وارد فاز اصلاحی شود. در این شرایط، خریداران احتمالاً برای مدتی دست نگه می‌دارند و فروشندگان نیز برای حفظ معاملات، انعطاف بیشتری نشان می‌دهند.
رفتار مناسب خریدار: در صورت نبود نیاز فوری، بهتر است قبل از خرید عمده، چند روز روند بازار و ثبات نرخ ارز بررسی شود.
چطور زمان خرید آهن را بهتر تشخیص دهیم؟
یک نسخه واحد برای همه خریداران وجود ندارد.
اگر پروژه کمتر از یک ماه دیگر به آهن نیاز دارد، ریسک صبر کردن برای کاهش قیمت ممکن است بالا باشد. در چنین شرایطی خرید مرحله‌ای می‌تواند ریسک جهش ناگهانی قیمت را کاهش دهد.
اگر بین یک تا سه ماه برای خرید زمان دارید، تقسیم سفارش به چند مرحله منطقی‌تر است.
اما اگر هنوز پروژه وارد مرحله اجرا نشده، خرید سنگین فقط با هدف کسب سود از افزایش احتمالی قیمت می‌تواند سرمایه را برای مدت طولانی درگیر کند.
در این شرایط، بررسی مستمر قیمت روز آهن و وضعیت نقدینگی پروژه، از پیش‌بینی‌های هیجانی مهم‌تر است.
چه چیزی می‌تواند مسیر بازار آهن را تغییر دهد؟
هیچ‌کدام از سناریوهای بازار قطعی نیستند. چند عامل می‌تواند معادله را تغییر دهد:
· کاهش پایدار دلار: می‌تواند بخشی از فشار افزایشی بر قیمت آهن را کاهش دهد.
· کاهش تنش‌های سیاسی: باز شدن مسیرهای تجاری و کاهش ریسک مبادلات، اثر کاهشی بر بازار خواهد داشت.
· جهش دوباره دلار: مهم‌ترین ریسک برای افزایش قیمت آهن در ماه‌های آینده است.
· تشدید تحریم و محدودیت دریایی: هزینه حمل، تأمین و تجارت را افزایش می‌دهد.
· افزایش هزینه انرژی: می‌تواند هزینه تولید فولاد و در نتیجه قیمت محصولات را بالا ببرد.
· رونق ساخت‌وساز: افزایش تقاضای واقعی می‌تواند روند صعودی قیمت‌ها را تقویت کند.
بنابراین برای پیش بینی قیمت تیرآهن ، میلگرد و سایر مقاطع باید دلار، سیاست خارجی، هزینه تولید، نقدینگی و تقاضای واقعی را در کنار هم بررسی کرد.
در ماه های آینده بازار آهن به کدام سمت می‌رود؟
در مجموع، اگر دلار بالای ۲۲۵ هزار تومان باقی بماند یا مسیر صعودی خود را ادامه دهد، فشار افزایشی بر قیمت آهن همچنان بالا خواهد بود. تشدید تحریم‌ها و محدودیت‌های دریایی نیز می‌تواند هزینه تجارت و تأمین را افزایش دهد.
در طرف مقابل، تورم و کاهش نقدینگی اجازه نمی‌دهد تقاضا با همان سرعت رشد قیمت‌ها افزایش پیدا کند. به همین دلیل، محتمل‌ترین تصویر برای چند ماه آینده بازاری است با قیمت‌های بالا، نوسان قابل توجه و خریدار محتاط.
در چنین شرایطی، برنده لزوماً کسی نیست که ارزان‌ترین قیمت را پیدا می‌کند؛ کسی است که زمان خرید، حجم خرید و نقدینگی پروژه را درست مدیریت می‌کند. برای خریدار آهن، سؤال اصلی دیگر فقط این نیست که «قیمت بالا می‌رود یا پایین می‌آید؟» سؤال مهم‌تر این است:
اگر امروز نخرم، ریسک افزایش قیمت بیشتر است یا اگر بخرم، ریسک خواب سرمایه؟
پاسخ همین سؤال می‌تواند بهترین زمان خرید را برای هر پروژه مشخص کند.
