همشهری، بازار جهانی نفت طی۲ روز گذشته، بسیار پرنوسان بوده است؛ کارشناسان معتقدند، مهمترین عامل این نوسان، انتشار اخبار درباره احتمال بازگشایی تنگه هرمز و واکنش سریع معاملهگران به تحولات ژئوپلیتیکی منطقه بوده است.
حمیدرضا شکوهی، تحلیلگر بازار انرژی، در گفتوگو با برنامه پارک وی تلویزیون همشهری اظهار کرد: مهمترین دلیل کاهش قیمت در ساعات گذشته انتشار اخباری درباره احتمال توافق برای بازگشایی تنگه هرمز بود. هرچند این اخبار از سوی ایران تأیید نشده، اما بازار جهانی نفت نسبت به هر خبر مرتبط با این گذرگاه راهبردی بسیار حساس است و به سرعت به آن واکنش نشان میدهد.
وی با بیان اینکه برای ارزیابی آثار میانمدت این تحولات باید منتظر ماند، افزود: در شرایط فعلی هر خبر مثبت یا منفی درباره تنگه هرمز میتواند بر قیمت نفت اثرگذار باشد، زیرا معاملهگران این منطقه را یکی از مهمترین گلوگاههای انتقال انرژی در جهان میدانند. این تحلیلگر بازار انرژی در عین حال تأکید کرد که اثرگذاری اظهارنظرهای سیاسی، بهویژه سخنان دونالد ترامپ درباره جنگ و بازار نفت، نسبت به گذشته کاهش یافته است.
به گفته وی، در گذشته اعلام احتمال حمله نظامی یا تعویق آن از سوی ترامپ میتوانست قیمت نفت را به شدت افزایش یا کاهش دهد، اما اکنون بازار دیگر مانند گذشته به این اظهارات اتکا نمیکند و وزن بیشتری برای واقعیتهای میدانی و اخبار عملیاتی قائل است.
شکوهی درباره چشمانداز قیمت نفت در صورت تشدید تنش میان تهران و واشنگتن نیز گفت: بدون تردید افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی میتواند قیمت نفت را بار دیگر صعودی کند، اما نباید انتظار جهشهای بسیار بزرگ را داشت.
وی توضیح داد: در ابتدای بحران، همزمان با بسته شدن تنگه هرمز، قیمت نفت تا حدود ۱۲۶ دلار در هر بشکه نیز افزایش یافت، اما اکنون بازار نسبت به گذشته انعطافپذیرتر شده است. کشورهای تولیدکننده و مصرفکننده نفت طی ماههای اخیر تلاش کردهاند مسیرهای جایگزین و راهکارهایی برای کاهش آثار اختلال در عرضه پیدا کنند؛ بنابراین حتی در صورت افزایش تنشها، احتمال تکرار جهشهای شدید گذشته کمتر است؛ مگر اینکه جنگی گستردهتر در منطقه شکل بگیرد.
این کارشناس بازار انرژی با اشاره به درخواست اخیر دونالد ترامپ از شرکتهای نفتی برای کاهش قیمت گفت: ساختار بازار نفت به گونهای نیست که با دستورهای سیاسی بتوان قیمتها را کنترل کرد. وی افزود: شرکتهای بزرگ نفتی، بهویژه در آمریکا، خصوصی هستند و بر اساس منافع اقتصادی خود تصمیم میگیرند. از سوی دیگر، افزایش قیمتهای ماههای اخیر سود قابل توجهی را نصیب شرکتهای بزرگ نفتی در آمریکا، اروپا و کشورهای تولیدکننده کرده است؛ بنابراین انگیزه چندانی برای کاهش قیمتها وجود ندارد.
به اعتقاد شکوهی، درخواستهای ترامپ بیش از آنکه اثر عملی بر بازار داشته باشد، جنبه سیاسی دارد و بعید است بتواند روند قیمت نفت را به طور محسوسی تغییر دهد.
شکوهی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر افزایش تنش میان روسیه و اوکراین بر بازار نفت نیز اظهار کرد: در شرایط فعلی، این جنگ به اندازه تحولات تنگه هرمز بر قیمت نفت اثرگذار نیست.
وی تصریح کرد: تنها در صورتی که حملات به پالایشگاههای روسیه تشدید شود یا حملونقل نفتکشها با اختلال جدی مواجه شود، ممکن است بازار واکنش قابل توجهی نشان دهد. در غیر این صورت، با توجه به طولانی شدن جنگ روسیه و اوکراین، بازار تا حد زیادی خود را با این شرایط تطبیق داده و انتظار نمیرود این تنشها به تنهایی موجب جهش قابل توجه قیمت نفت شوند.
