به گزارش تیتربرتر از ایرنا، برداشت محصول شالی از ۲ هفته پیش در مناطق مختلف مازندران به خصوص در حوزه آبریز هراز در سطح ۱۱۰ هزار هکتار شروع شده است و از آن جایی که برداشت کاملا مکانیزه شده است، شالیهای برداشت شده در کمتر از ۴۸ ساعت پس از خشک شدن تبدیل به برنج سفید و آماده عرضه می شود.
درو مکانیزه شالی از ۱۵ سال گذشته با افزایش دستگاه های کمباین مخصوص درو، طبق سازمان جهاد کشاورزی مازندران اکنون به صد درصد رسیده است یعنی در این روش زمان و هزینه ها نسبت به برداشت سنتی به حداقل رسید، اما بر خلاف برداشت سنتی به یکباره صدها هزار تن شالی برای تبدیل به برنج سفید وارد شالیکوبی ها شده و برنج نو آماده عرضه می شود.
برنج نو برخلاف بیشتر محصولات باغی از فرصت نوبرانه و قیمت بالای آن برخوردار نیست و حتی برخی از تحلیل گران اقتصادی معتقدند کاهش قیمت در روزهای برداشت محصول جدید امری طبیعی است. در حال حاضر بازار محصول برنج نو مازندران دچار رکود است و از آن جایی که تازگی هر محصول کشاورزی برای مصرف کنندگان یک معیار مهم ارزشگذاری محسوب می شود، آنها ترجیح می دهند نیازشان را با کمی صبر و تامل از محصول جدید تامین کنند. موضوعی که شالیکوبی داران و کشاورزان هم با این تحلیلی موافقند و می گویند پایین آمدن ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت برنج نو در هر کیلو گرم نسبت به برنج سال گذشته امری طبیعی است، پیش بینی مصرف کنندگان برنج های داخلی این است که با عرضه زیاد قیمت ها نیز شکسته خواهد شد.
بازار برنج این روزها با وجود کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت نسبت به یک ماه گذشته در رکود انتظاری قرار گرفته و خرید و فروش در شالیکوبی ها و مراکز عمده صفر است؛ وضعیتی که برخی تحلیلگران از آن به عنوان رکود انتظاری یاد می کنند و برخی دیگر هم آن را با نگاه بدبینانه ترفند و دسیسه دالالان می بینند.
مازندران حدود یکهزار واحد شالیکوبی فعال دارد که به عنوان محل عرضه و تقاضا و بازار عمده فروشی برنج سفید محسوب می شود.
طبق بررسی های صورت گرفته هر کیلوگرم برنج طارم محلی در شالیکوبی های مازندران در زمان برداشت شلتوک یعنی اواسط مرداد ماه سال گذشته با قیمت ۲ میلیون تا ۲ میلیون ۱۵۰ هزار ریال خرید و فروش شد و از اوایل اسفند ماه سال گذشته تا سه هفته پیش به چهار میلیون ریال هم رسید.
بر اساس آمار رسمی جهاد کشاورزی مازندران امسال حدود ۲۳۵ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان زیر کشت برنج رفته است که ۸۰ درصد آن از ارقام کیفی طارم هاشمی و محلی است. برنج نو مازندران با ارقام کیفی طارم هاشمی و محلی که از ۱۴ روز گذشته وارد بازار عمده فروشی در شالیکوبی های استان شده است، با وجود این که گفته شده قیمت این ارقام در هر کیلو گرم تا سه میلیون و ۷۰۰ هزار ریال کاهش یافته است، اما خرید و فروشی صورت نمی گیرد، یعنی در این وضعیت کشاورز به عنوان فروشنده و صاحبان شالیکوبی ها که بیشترشان خریدار برنج از کشاورزان خرده پا هستند، عکس العملی نشان ندادند.
بررسی ها از تجربه مقاومت شالیکاران نسبت به قیمت در بازار عمده فروشی برنج نشان می دهد که بیشتر آنان به دلیل نیاز به نقدینگی حاضرند تا محصولشان را با قمیت توافقی عرضه کنند، اما این نکته هم وجود دارد که طی یک دهه گذشته بیشتر کشاورزان خرده پا که حداکثر با کسر آذوقه سالانه خود کمتر از یک و نیم تا یک تن برنج سفید برای فروش دارند، محصولشان را به دوستان، اقوام و آشنایان خود می فروشند.
یکی از دلایل اصلی که مصرف کنندگان به سمت خرید مستقیم برنج از سوی دوستان و فامیلان و یا مراجعه مستقیم به کشاورزانی که در فضای مجازی محصولشان را برای فروش عرضه می کنند، گرفتن برنج بدون تخلیط شده است. از آن جایی که واردات برنج خارجی و توزیع آن در استان های شمالی هم به وفور وجود دارد، و از طرفی همچنان برنج کیفی ازندران برند سازی نشده است خطر تخلیط و سوء استفاده دلالان در این روش تجارت بسیار جدی است.
منفعت بالای این تجارت متقلبانه در کنار عدم توازن در برخورد قانونی با منفعت طلبان در این بخش باعث شده که همساله با ورود برنج محلی به بازار فروش، کار این تاجران که بنا به گفته مسوولان نظارتی و حتی بازرگانی سرنخ آن در دست تجارنماهای غیربومی است، رونق بیشتری می گیرد و دایره منافع حدود ۳۰۰ هزار کشاورز درگیر کاشت، داشت و برداشت این محصول راهبری مازندران تنگ تر شود.
از آن جایی که امسال شالیکاران شمال هزینه سنگینی را برای تولید برنج متقبل شدند، انتظار دارند تا قیمت محصولشان هم متناسب با هزینه ها و همراه با سود متعارف باشد، شالیکاران می گویند، اگر قیمت برنج جدید امسال با توجه به هزینه های سنگینی که بابت دستمزد و نهاده های کشاورزی انجام شده است، کمتر چهار میلیون ریال باشد، به صرفه نخواهد بود و در واقع اجحاف در حق تولید کنندگان است.
بررسی ها از اظهارات کشاورزان نشان می دهد که آنان توقع ندارند قیمت برنج نو به همین میزان رقم بخورد اما امیدوار به واقعی شدن قیمت برنج طبق هزینه های تولید و سود منطقی هستند.
نکته قابلتوجه در هزینه و فایده برنجکاری در شمال کشور این است که معیشت و درآمد اصلی کشاورزان به تولید محصول برنج است، محصولی که طبق اعلام رسمی کارشناسان جهاد کشاورزی تا ۴۰درصد درآمد آن باید بابت هزینه تولید کم شود و مابقی برای امرار معاش یکساله آنان است.
