تیتربرتر: معاونان وزرای امور خارجه ایران و سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) در شرایطی در ترکیه گردهم آمدند که این دور از مذاکرات، آنهم پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه علیه ایران و حمله آمریکا و رژیمصهیونیستی به زیرساختهای هستهای جمهوریاسلامی، از اهمیت ویژهای برخوردار بود.
در چنین شرایطی کارشناسان، مذاکرات روز جمعه در استانبول را گام مهمی در مسیر «حفظ دیپلماسی» ارزیابی میکنند؛ مذاکراتی که «رفع تحریمها»، «برنامه هستهای ایران» و «مکانیسم ماشه» محورهای اصلی آن را تشکیل میدهند. این در حالی است که تهران طی روزهای اخیر با تأکید بر مواضع قاطع خود و انتقاد از اروپا بهدلیل حمایت از حملات اخیر رژیمصهیونیستی به ایران، با موضع شفاف هستهای و مطالبه رفع تحریمی وارد دور تازهای از مذاکرات با تروئیکای اروپایی شدهاست.
مذاکرات استانبول، نخستین گفتوگوی ایران و تروئیکای اروپایی پس از جنگ تحمیلی ۱۲ رژیمصهیونیستی علیه ایران بود که طی آن درباره ۳ محور اصلی بحث و تبادلنظر شدهاست.
۱.رفع تحریمها
طرف ایرانی در روزها و هفتههای اخیر بارها تأکید کردهاست که که رفع تحریمهای بینالمللی، بهویژه تحریمهای اعمالشده توسط اتحادیه اروپا، از اولویتهای اصلی مذاکرات است.
۲.برنامه هستهای ایران
وضعیت فعالیتهای هستهای ایران از دیگر محورهای مذاکرات استانبول بودهاست؛ در شرایط کنونی بهنظر میرسد طرفهای اروپایی بیش از هر چیز خواهان ازسرگیری همکاریهای ایران با اژانس و بازرسان این نهاد و همچنین ارائه گزارشی درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران هستند.
۳.مکانیسم ماشه
بهنظر میرسد یکی از موضوعهای حساس مذاکرات استانبول، موضوع اسنپبک بودهاست. در هفتههای اخیر شاهد تهدید تروئیکای اروپایی به فعالسازی مکانیسم ماشه بودهایم؛ اقدامی که میتواند تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را بازگرداند. این درحالی است که ایران این تهدید را فاقد مبنای حقوقی و اخلاقی میداند و بارها هشدار داد که چنین اقدامی، روابط دوطرف را بیش از پیش تیره و تار خواهد کرد.
نکته ویژه: براساس ادعای برخی منابع غربی و منطقهای، طرف اروپایی پیشنهاد تمدید ۶ ماهه مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه را درصورت همکاری دیپلماتیک ایران مطرح کردهاست.
مواضع ایران تغییری نمیکند
پیش از برگزاری دور نخست از دیدارها میان دیپلماتهای ایرانی و سه کشور آلمان و فرانسه و بریتانیا، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران بیان این که مذاکرات با سه کشور اروپایی چیز جدیدی نیست گفت که سه کشور اروپایی هنوز بخشی از به اصطلاح مذاکرات هستهای به تعبیری هستند و به تعبیری شاید نیستند.
بیشتر بدانید:
عراقچی: دنیا بداند ما از حقوق هستهای مردم ایران دفاع خواهیم کرد
او که لحنی گلایهآمیز داشت، تاکید کرد ایران از کشورهای غربی خواسته است به حق ایران در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای به شمول غنیسازی احترام بگذارند. عراقچی گفت مواضع جمهوری اسلامی هیچ تغییری نکرده و ایران، همچنان محکم و استوار از حقوق مردم ایران در انرژی صلح آمیز هستهای به طور خاص موضوع غنیسازی در مذاکرات دفاع خواهد کرد.
«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کرده بود که «رفع تحریمها و مباحث مربوط به برنامه هستهای صلحآمیز ایران»، محور این گفتوگوها خواهد بود.
گفتگویی جدی و صریح با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی
کاظم غریب آبادی بعد از پایان مذاکرات ایران و اروپا در استانبول با انتشار یک پیام در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: دکتر تخت روانچی و من گفتگویی جدی، صریح و مفصل با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی/اتحادیه اروپا داشتیم. آخرین تحولات مربوط به لغو تحریمها و موضوع هستهای مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ضمن انتقاد جدی از مواضع آنها در مورد جنگ تجاوزکارانه اخیر علیه مردم ما، مواضع اصولی خود، از جمله در مورد مکانیسم موسوم به اسنپ بک را توضیح دادیم. هر دو طرف با ایدههای مشخصی به جلسه آمدند که جنبههای مختلف آن مورد بررسی قرار گرفت. توافق شد که رایزنیها در این مورد ادامه یابد.
