نویسنده: فرحان مرادی

تیتربرتر: گراک، چت‌بات هوش مصنوعی استارتاپ xAI، قرار است تا پیش از پایان این هفته دردسترس کاربران پریمیوم شبکه‌ی اجتماعی ایکس قرار بگیرد.

چت‌بات Grok از زمان ورود به فاز آزمایشی، صرفاً در دسترس کاربران سرویس پریمیوم پلاس بوده است که ماهانه ۱۶ دلار و سالانه ۱۶۸ دلار هزینه روی دست کاربر می‌گذارد.

از آن‌جایی که سرویس پریمیومِ ایکس ماهانه هشت دلار و سالانه ۸۴ دلار قیمت دارد و افراد بیشتری آن را تهیه کرده‌اند، بدون شک شاهد افزایش کاربران گراک خواهیم بود.

ایلان ماسک حدود دو هفته‌ی پیش مدل زبانی Grok-1 را متن‌باز کرد. مدتی پیش از آن، ماسک سراغ شکایت از OpenAI (رقیب اصلی xAI) رفت و این شرکت را به رهاکردن هدف اولیه و تلاش برای کسب سود متهم کرد. ایلان ماسک یکی از بنیان‌گذاران و حامیان اولیه‌ی OpenAI بود.

چت‌بات گراک با هیاهوی بسیار رونمایی شد، اما از زمان انتشار نتوانسته است به موفقیت‌های چشمگیری دست پیدا کند و همچنان دربرابر سرویس‌هایی مثل ChatGPT و جمنای کم می‌آورد. مزیت بزرگ گراک، دسترسی لحظه‌ای به پست‌های منتشرشده در شبکه‌ی اجتماعی ایکس است.

ایلان ماسک چت‌بات «گراک» را متن‌باز کرد

ایلان ماسک هفته‌ی گذشته گفت که استارتاپ نوپای xAI (رقیب OpenAI) در پی متن‌بازکردن گراک است و حالا نسخه‌ی متن‌باز این چت‌بات هوش مصنوعی در گیت‌هاب قابل دسترس شده است. این کار نه‌تنها روند به‌روزرسانی گراک را دست‌خوش تغییر می‌کند بلکه به توسعه‌دهندگان و پژوهشگران امکان می‌دهد از مدل زبانی استفاده‌شده در گراک برای ساخت سرویس‌های جدید استفاده کنند.

xAI می‌گوید نسخه‌ی متن‌باز گراک شامل طرح پایه‌ی این چت‌بات به‌همراه معماری شبکه‌ی مدل ۳۱۴ میلیارد پارامتری Mixture-of-Experts یا Grok-1 است.

به گفته‌ی xAI، این مدل آخرین بار در اکتبر ۲۰۲۳ (مهر و آبان ۱۴۰۲) به‌روزرسانی دریافت کرده و «برای هیچ کاربرد ویژه‌ای مثل دیالوگ بهینه نشده است.»

ظاهرا نسخه‌ی متن‌باز گراک در قالب مجوز Apache 2.0 منتشر شده است که استفاده‌ی تجاری را امکان‌پذیر می‌کند، اما شامل داده‌های استفاده‌شده برای تعلیم گراک یا دسترسی بلادرنگ به داده‌های شبکه‌ی اجتماعی ایکس نمی‌شود.

xAI در سال ۲۰۲۳ گفته بود مدل زبانی بزرگ گراک در مدت چهار ماه توسعه پیدا کرده است و روی حوزه‌هایی مثل تولید کد، نوشتن متن‌های خلاقانه و پاسخ به سؤال‌ها تمرکز دارد.

ایلان ماسک پس از تصاحب ایکس (توییتر سابق) کد مربوط‌به الگوریتم این شبکه‌ی اجتماعی را به‌صورت عمومی در دسترس قرار داد. ماسک بارها از شرکت‌هایی که مدل‌های هوش مصنوعی خود را متن‌باز نمی‌کنند، انتقاد کرده است. بخشی از انتقادات او، OpenAI را هدف گرفته‌اند؛ شرکتی که خود ایلان ماسک در بنیان‌گذاری‌اش نقش داشت و حالا از آن شکایت کرده است.

این نخستین باری نیست که یک شرکت، مدل هوش مصنوعی خود را متن‌باز می‌کند. تعداد زیادی مدل بنیادی هوش مصنوعیِ تماما متن‌باز نظیر Mistral و Falcon هم‌اکنون قابل دسترس هستند، بااین‌حال پراستفاده‌ترین مدل‌ها یا کاملا بسته هستند یا به‌صورت محدود در دسترس قرار می‌گیرند.

متا تحقیقات پشت مدل Llama 2 را به رایگان ارائه می‌دهد اما مشتریانی که دارای ۷۰۰ میلیون کاربر روزانه هستند، باید برای دسترسی به Llama 2 هزینه بپردازند. متا توسعه‌ی Llama 2 را برای افراد متفرقه امکان‌پذیر نکرده است.

کاربران برای دسترسی به چت‌بات گراک باید اشتراک پولی شبکه‌ی اجتماعی ایکس را تهیه کنند. هدف از ساخت گراک، ارائه‌ی چت‌باتی است که محدودیت‌های کمتری دارد و جایگزینی به‌روزتر برای ChatGPT با جمنای محسوب می‌شود؛ بااین‌حال بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که گراک دربرابر رقبایش کم می‌آورد.

رقابت چت‌بات ایلان ماسک با ChatGPT

استارتاپ xAI که توسط ایلان ماسک برای رقابت با OpenAI بنیان‌گذاری شده است، از جدیدترین مدل زبانی بزرگ خود با نام Grok-1.5 پرده‌برداری کرد. این استارتاپ در بیانیه‌ای مطبوعاتی می‌نویسد که Grok-1.5 در روزهای آینده به زیربنای چت‌بات گراک در شبکه‌ی اجتماعی ایکس تبدیل می‌شود.

ظاهراً Grok-1.5 به‌روزرسانی بزرگی محسوب می‌شود و تغییرات قابل توجهی نسبت‌ به مدل زبانی Grok-1 تجربه کرده است.

xAI می‌گوید که گراک ۱٫۵ «استدلال بهبودیافته» دارد، خصوصاً در پردازش‌های مربوط‌ به کدنویسی و مسائل ریاضی. امتیاز این مدل نسبت‌ به گراک ۱ در بنچمارک محبوب MATH دو برابر بیشتر شده است. تفاوت امتیاز گراک ۱٫۵ و گراک ۱ در بنچمارک HumanEval (تولید کد با زبان‌های برنامه‌نویسی و حل مسائل) به حدود ۱۰ درصد می‌رسد.

تفسیر بنچمارک‌های ریاضی و کدنویسی گراک ۱٫۵ با هدف فهمیدن بهبودهای این مدل زبانی در استفاد‌ه‌ی روزمره، کار دشواری است. کارشناسان می‌گویند بنچمارک‌های هوش مصنوعی فعلاً نمی‌توانند شبیه‌سازی درستی از شرایط واقعی ارائه دهند.

بر اساس گفته‌ی xAI، مدل زبانی بزرگ گراک ۱٫۵ دارای Context Window متشکل‌ از ۱۲۸٬۰۰۰ توکن است و به همین دلیل می‌تواند سندهای بسیار بزرگ را بفهمد و آن‌ها را پردازش کند. به‌لطف بزرگ‌تر شدن Context Window، گراک به‌زودی می‌تواند متن‌های طولانی‌تری را درک کند.

یکی از تفاوت‌های مهم گراک با سایر چت‌بات‌ها، پاسخ‌دادن به پرسش‌هایی درباره‌ی موضوعات حساس نظیر تئوری‌های توطئه است. فعلاً مشخص نیست که گراک ۱٫۵ چه تفاوت‌هایی در این زمینه‌ها رقم می‌زند.