به گزارش تیتربرتر؛ پرفسور پرویز کردوانی، دارنده نشان درجه یک دانش و چهره ماندگار که به "پدر علم کویرشناسی ایران" شهرت دارند، در سن ۹۰ سالگی دارفانی را وداع گفت.
ماجرای مرگ پرویز کردوانی کویرشناس
پروفسور کردوانی جغرافیدان ایرانی و دارندهٔ مدال ملی و نشان عالی دانش در تاریخ ٢٨ مرداد ١۴٠٠ درگذشت. استاد کردوانی مدت ها بود که به بیماری سرطان مبتلا بود.
بیوگرافی پرویز کردوانی
پروفسور کردوانی در سال ۱۳۱۰ در گرمسار متولد شد، پدرش حسین علی بلوکباشی از ملاکان منطقه بود. پرفسور کردوانی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در گرمسار گذراند و پس از اخذ مدرک دیپلم از مدرسه رازی (فرانسوی) در تهران برای ادامه تحصیل در رشته عمران کویر به آلمان عزیمت کرد.
تحصیلات
پرویز کردوانی تحصیلات ابتدایی را در دبستان داراب ریکان و دوره متوسطه را تا کلاس ۹ در دبیرستان آفتاب گرمسار گذراند. دیپلمش را از دبیرستان رازی تهران (مدرسه فرانسویها) میگیرد. کردوانی پس از پایان تحصیلات متوسطه برای ادامه تحصیل به آلمان میرود و مراتب تحصیلیاش را تا دکترای رشته عمران کویر طی میکند.
- تحصیلات ابتدایی و متوسطه در گرمسار
- اخذ دیپلم متوسطه از مدرسه رازی (فرانسوی) در تهران
- عزیمت به آلمان و ادامه تحصیل در رشته عمران کویر
- دریافت مدرک دکترا ۱۳۴۵
بازگشت
پس از بازگشت به ایران به عنوان اولین عضو هیئت علمی دانشکده جدیدالتأسیس کشاورزی ارومیه استخدام شد. پس از ۲ سال تدریس در این دانشکده در سال ۱۳۴۷ به گروه آموزشی جغرافیای دانشگاه تهران انتقال یافت و در همین سالها است که مطالعه میدانی خود روی مناطق کویری ایران را با جدیت فراوان دنبال کرد.
فعالیتها های پرویز کردوانی
- استخدام در دانشکده کشاورزی ارومیه (رضائیه) ۱۳۴۵
- انتقال به گروه آموزشی جغرافیا در دانشگاه تهران و آغاز تدریس در تهران ۱۳۴۸
- مدیرکل دفتر مطالعات آموزشی دانشگاه تهران ۴۸ تا ۵۴
- بنیانگذار و رئیس مرکز تحقیقات مناطق کویری و بیابانی ایران ۵۴ تا ۵۸
- راهنمایی بیش از ۱۵۰ پایاننامه فوقلیسانس و ۷ رساله دکترا
- مطالعات میدانی در مناطق کویری و بیابانی ایران
- استاد نمونه دانشگاه تهران در ۲ سال ۷۸ و ۸۰
- برنده جایزه «مهرگان علم» بهخاطر تألیف بهترین کتاب سال در زمینه محیطزیست
- عضویت در بنیاد مطالعات آسیایی، شبکه آب خاورمیانه، عضو هیئت امنای صلح سبز، رئیس کمیته بیابانزدایی انجمن متخصصان محیطزیست ایران
- تألیف بیش از ۲۰ جلد کتاب و دهها مقاله علمی به زبانهای فارسی، انگلیسی و آلمانی و سخنرانیهای متعدد در مجامع علمی داخلی و خارجی.
پژوهش و انتشار
کتابهای منتشر شده کردوانی عبارتند از:
- کویر (نمکزار) بزرگ مرکزی ایران و مناطق همجوار آن
- جغرافیای خاکها
- حفاظت خاک
- اکوسیستمهای طبیعی
- اکوسیستمهای آبی
- آبهای شور
- آبهای سطحی و زیرزمینی
- ژئوهیدرولوژی
- مراتع ایران
- مناطق خشک: ویژگیهای اقلیمی، علل خشکی، مسائل آب و غیره
- خشکسالی و راههای مقابله با آن در ایران
- جکدانشنامهای تاریخی و ادبی در حوزه جغرافیای شهری و ریشههای تاریخی شهرها
مطالب مرتبط:
نظریات پرویز کردوانی پدر علم کویرشناس
رد نظریه نقش سایر کشورها بر خشکسالیهای ایران
او عقیده دارد به هیچ وجه هیچ کشوری با هر قدرتی که باشد نمیتواند تغییر در آب و هوای کشورها ایجاد کند. بر طبق نظر وی تنها دورانهای طبیعی مانند عصر یخبندان میتوانند تغییرات آب و هوایی ایجاد کنند. وی با رد تئوری توطئه هارپ امکان تغییر آب و هوای کره زمین توسط انسان را رد میکند.
کردوانی در مصاحبههای تلویزیونی و مطبوعاتی خود نظرات جنجالی و بحثبرانگیز زیادی مطرح نمودهاست. از جمله این ادعاها میتوان به معرفی کویر لوت به عنوان گرمترین نقطه کره زمین، حتمی بودن مرگ تهران و مانند فرزندی معتاد بودن تهران، خشکاندن دریاچه ارومیه، پنهان کردن بیابانها زیر خاک رس اشاره کرد.
معرفی کویر لوت به عنوان گرمترین نقطه کره زمین
یکی از ادعاهای وی اصرار بر این است که بیابان لوت شهداد ایران گرمترین نقطه کره زمین است. ستونی که در آن زمان رئیس مؤسسه جغرافیای دانشگاه تهران بود کردوانی را در تحقیقات میدانی بیابان لوت همراهی کرد.
طرح پیشنهادی برای حل مشکل گرد و غبار در ایران
کردوانی برای حل مسئله گرد و غبار در ایران و تثبیت خاک بیابانها، پاشیدن ریگ را به جای مالچ پیشنهاد میکند:
مشکل مالچ آن است که بو دارد، زمین را سیاه میکند، ضریب حرارتی را بالا میبرد و تمام منطقه را گرمتر میکند، حتی گیاهان را ممکن است بکشد و موجودات زنده را از بین ببرد. وقتی مالچ پاشیده شد، نمیتوان روی آن رفتوآمد کرد. هزینه مالچ بالا است و به تکنولوژی پیشرفته نیاز دارد. تازه بر فرض که مالچ پاشیدیم، پنج سال بعد اثری از آن نیست.
پیشنهاد من آن است که باید از طبیعت درس بگیریم. از یزد تا بافق و از نایین تا انارک، دشتهایی هست که ریگی است و شدیدترین باد و باران نمیتواند در آن فرسایشی ایجاد کند. این بیابانها را طبیعت با پاشیدن ریگ تثبیت کردهاست.
از مزایای ریگ آن است که ارزان به دست میآید و در همه جا هست. باید در بیابانهایی که خاک آنها در حال کنده شدن و فرسایش است، ریگ بریزیم. میتوان سالی صد تا دویست هکتار را ریگپاشی کرد و در این صورت خاک تثبیت میشود. هشت تا ده سانت ریگ میریزیم و میتوان روی آن رفتوآمد هم کرد، چه انسان چه ماشین میتوانند روی آن حرکت کنند و اصلاً بهتر است روی آن غلتک هم برود. این کار یک بار برای همیشه انجام میشود. حتی میتوان آنجا درختکاری هم کرد و نیمکت هم گذاشت و برای گردهماییهای بزرگ از آنها استفاده کرد. پاشیدن ریگ هم بسیار آسان است.
طرح خشک کردن دریاچه ارومیه
پرویز کردوانی دربارهٔ خشک شدن این دریاچه میگوید «همین که میگویند اگر این دریاچه خشک بشود، علاوه بر کشاورزی، روستاها و شهرها هم از بین میروند؛ یا این که از بس کشاورزی را توسعه دادهاند، دریاچه خشک شدهاست، غلط است. گویا که آب از دریاچه برداشتهاند و زراعت را گسترش دادهاند.» وی از مخالفان احیای دریاچه ارومیه است و معتقد است دریاچه ارومیه بیمار است و مداوا نمیشود بایستی از آن دل کند و به جایش پارک انرژی، گیاهی، حیوانی درست کنیم. وی وجود چاههای بسیار زیاد در پیرامون دریاچه را یکی از علل کم شدن آب دریاچه برمیشمرد. وی بر این عقیده است که در اطراف دریاچه ارومیه فقط ۴ هزار چاه باید وجود داشته باشد نه ۲۴ هزار.
عضویت در بنیاد مطالعات آسیای شبکه آب خاورمیانه، عضو هیات امنای صلح سبز، رئیس کمیته بیابانزدایی انجمن متخصصان محیط زیست ایران و بیش از ۲۰ کتاب دانشگاهی و دهها مقاله علمی به زبان های فارسی، انگلیسی و آلمانی ثمرات عمر گرانبهای ایشان بود. علاوه بر سخنرانی های متعدد در جوامع علمی بین المللی، بارها از تلاشهای این چهره ماندگار در ایران و دیگر کشورها تجلیل به عمل آمد و مجسمه ایشان در زادگاهش گرمسار و تفرجگاهی به نام پرویز کردوانی در جاده گرمسار، تجلیلی به پاس یک عمر تلاش بی دریغ پدر علم کویر شناسی ایران است.
فقدان این چهره ارزشمند علمی که در تمام دوران زندگی پر ثمرش، قلبش برای آبادانی ایران و پیشرفت های علمی می تپید ضایعه ای جبران ناپذیر است.
آنچه دیگران میخوانند:
نویسنده: علیرضا یوسفی
غیر علمی انجام شده تو کشور کردند، دوباره در این هیبت طهور پیدا کنه.. /2
«کل نفس ذائقه الموت» /2