به گزارش تیتربرتر؛ «شیخ صباح احمد جابر صباح»، امیر کویت، در سن 91 سالگی پس از 14 سال حکومت و پس از سال‌ها بیماری درگذشت.
امیر کویت از مدتی پیش به دلیل بیماری و وخامت حال تحت درمان بود و برای معالجه به آمریکا سفر کرده بود روز گذشته تلویزیون دولتی کویت اعلام کرد که شیخ صباح احمد جابر الصباح، امیر کویت در سن ۹۱ سالگی درگذشت.
بی بی سی، اندکی پیش از اعلام رسمی این خبر تلویزیون کویت برنامه‌های معمول خود را قطع کرد و پخش قرآن را آغاز کرد.
سپس شیخ علی جراح الصباح، وزیر امور در پیامی تلویزیونی اعلام کرد "در نهایت تاثر و تاسف ما عزادار در گذشت شیخ صباح احمد جابر صباح، امیر کشور کویت هستیم. "
نقش امیر کویت در منطقه
پس از 14 سال حکومت «شیخ صباح احمد جابر صباح»، امیر کویت، در 91سالگی و پس از سال‌ها بیماری درگذشت. او که سال‌ها پیش از آنکه به‌اتفاق آرا به‌عنوان امیر کویت برگزیده شود، عملا حاکم این کشور بود، چندی پیش برای درمان به آمریکا سفر کرد، ولی مسئولان حکومتی اعلام کردند وضعیت جسمانی او پایدار است؛ اما روز گذشته به‌ناگاه تلویزیون این کشور برنامه معمول خود را قطع و خبر درگذشت او را رسما اعلام کرد. در این پیام تلویزیونی، «شیخ علی جراح الصباح»، وزیر امور دربار، در پیامی تلویزیونی گفت «در نهایت تأثر و تأسف، ما عزادار درگذشت شیخ صباح احمد جابر صباح، امیر کشور کویت هستیم».
شیخ صباح ۱۴ سال امیر کویت و پیش از آن چند دهه وزیر خارجه بود. او به‌عنوان چهره‌ای شناخته می‌شد که به سیاست خارجی این کشور حاشیه خلیج فارس شکل داد. شیخ صباح روابط نزدیکی با سران کشورهای دیگر برقرار کرد و در کاهش تنش‌های کویت با ایران نقشی مؤثر داشت. تابستان ۱۹۹۰ که صدام به کویت حمله کرد، این شیخ صباح بود که برای مداخله نظامی قدرت‌های جهان لابی کرد.
همچنین در سال‌های نقش‌آفرینی شیخ صباح در سیاست کویت، این امیرنشین به یکی از متحدان اصلی کشورهای غربی در منطقه بدل شد؛ تا جایی که در سال ۲۰۰۳ میلادی به نیروهای آمریکایی اجازه داد از خاک کویت برای حمله به عراق استفاده کنند.
کویت حدود 10 درصد منابع نفت جهان را در اختیار دارد و به‌همین‌دلیل نقش شیخ صباح به‌عنوان رئیس شورای عالی نفت کویت، بسیار مهم بوده است؛ ازهمین‌رو پس از آنکه برای نخستین‌بار رسانه‌ها از وخامت حال او خبر دادند، گمانه‌زنی‌ها درباره آینده این کشور نفت‌خیز افزایش یافته است.
ولیعهد ۸۴ ساله امیر جدید کویت
طبق قانون اساسی کویت، امارت در خاندان آل‌صباح موروثی است و حکومت کویت مرکب از قوای سه‌گانه مقننه، قضائیه و مجریه است که از یکدیگر تفکیک شده‌اند و یک شورای مشورتی، امیر کویت را در امور مملکتی یاری می‌کند.
فعالیت‌های حکومت نیز طبق قانون اساسی از سوی مجلس امت کویت کنترل می‌شود. انتخاب امیر در کویت تابع سه قانون تعیین‌شده در قانون اساسی این کشور است. قانون اساسی کویت تنها قانون میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس است که به پارلمان اختیار می‌دهد با دو‌سوم آرا، امیر یا ولیعهد او را تعیین کنند. سلامتی جسمی و موافقت خانواده سلطنتی، دو شرط اصلی برای کسب مقام امیری در کویت است و در صورت بروز اختلاف بر سر این موارد، مجلس شورای ملی اختلاف را طبق قانون اساسی حل می‌کند.
در جریان آخرین تغییر قدرت در کویت که به‌دنبال مرگ امیر پیشین این کشور، «شیخ جابر احمد صباح»، در ۲۰۰۶ اتفاق افتاد، جانشین او در مجموع ۹ روز بر کشور حکومت کرد و بسیاری از رسانه‌های دنیا از وقایع پس از آن به‌عنوان کودتای سلطنتی یاد کردند؛ مهم‌ترین اتفاق، سرپیچی از سنت‌های تاریخی بود که براساس آن قدرت تا آن زمان به نوبت بین شاخه‌های خاندان آل‌صباح -احمد و سالم- دست‌به‌دست می‌شد؛ اما چند ساعت بعد از اعلام مرگ امیر کویت، همان‌طور‌که انتظار می‌رفت، برادر ناتنی او، «شیخ نواف احمد الجابر صباح»، ولیعهد این کشور، به‌عنوان امیر این کویت انتخاب شد.
مطالب مرتبط:
شیخ نواف الاحمد الصباح ولیعهد ۸۴ساله کویت، فرزند ششم شیخ الاحمد الجابر الصباح دهمین امیر کویت است که مناصبی مانند وزیر کشور، وزیر دفاع، وزیر امور اجتماعی و معاون اول نخست‌وزیر را داشت.
پیش از این نیز کارشناسان مسائل کویت، او را به‌عنوان جدی‌ترین گزینه برای جانشینی شیخ الصباح مطرح کرده بودند، هرچند برخی به‌قدرت‌رسیدن او را در هاله‌ای از ابهام می‌دانستند و بر این باور بودند که ولیعهد از وضعیت جسمی مناسبی برخوردار نیست و علاوه بر کهولت سن بارها برای درمان و انجام عمل جراحی در داخل و خارج کشور بستری شده است.
تعیین النواف خلاف گمانه‌زنی کارشناسانی انجام شد که مدعی شده بودند تعیین امیر و ولیعهد جدید کویت به‌سادگی و فوری انجام نشود و ممکن است این انتخاب چند هفته فضای سیاسی کشور را تحت تأثیر قرار دهد؛ اما پیش از این برخی گفته بودند شیخ صباح در جلسه‌ای از اعضای خاندان سلطنتی خواسته است شیخ نواف را برای انجام امور کشور در آینده کمک کنند و کسی هم در این جلسه به این موضوع اعتراض نکرده است.
شیخ نواف کیست؟
شیخ نواف ۸۳ ساله است که از ۱۴ سال قبل ولیعهد این کشور بوده است. شیخ صباح پس از اینکه امیر کویت شد شیخ نواف را به ولایتعهدی خود در هفتم فوریه سال ۲۰۰۶ برگزید و وی در برابر شیخ صباح و پارلمان در بیستم فوریه همان سال، سوگند یاد کرد. وی متولد ۲۵ ژوئن ۱۹۳۷ در فریج الشیوخ در شهر کویت است. وی ۴ پسر به نامهای احمد، فیصل، عبدالله و سالم و یک دختر دارد.
وی در مدت قریب به ۶۰ سال سمت های مختلفی از جمله وزارت کشور و دفاع را برعهده داشته است. وی کار سیاسی خود را با استانداری در سال ۱۹۶۲ شروع کرد و به مدت ۱۶ سال استاندار حولی بود و سپس در سال ۱۹۷۸ وزیر کشور و سال ۱۹۸۸ وزیر دفاع کویت شد. وی پس از آزادسازی کویت از ارتش صدام، به عنوان وزیر امور اجتماعی و کار در آوریل سال ۱۹۹۱ انتخاب شد و سپس معاون رئیس گارد ملی در سال ۱۹۹۴ شد و مجددا در سال ۲۰۰۳ وزیر کشور کویت شد و در سال ۲۰۰۶ هم ولیعهد کویت بود و امروز ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰ هم به عنوان امیر کویت انتخاب شد.
واکنش‌ها به درگذشت امیر کویت
پس از اعلام رسمی این خبر از سوی دیوان امیری کویت، مقامات و رهبران کشورهای عربی و اسلامی به ارسال پیام تسلیت پرداخته و برخی از آن‌ها نیز عزای عمومی اعلام کردند.
در این راستا،دیوان پادشاهی اردن در پیامی، امیر فقید کویت را رهبری «حکیم» و «برادری بزرگ» توصیف کرد و از اعلام عزای عمومی به مدت ۴۰ روز در اردن خبر داد.
«تمیم بن حمد آل ثانی» امیر کشور قطر نیز در پیامی، صباح الاحمد جابر الصباح را فردی «میانه‌رو» و «رهبری بزرگ» دانست و اعلام کرد که قطر با درگذشت وی در غم و اندوه فراوانی وارد شده است. پیام گرم امیر قطر از این نظر که صباح الاحمد، بارها برای میانجیگری میان دوحه و ریاض تلاش کرده و همواره به دنبال حل بحران بوده، می‌تواند معنادار باشد.
«محمد عبدالسلام» سخنگوی جنبش انصارالله و رئیس هیدت مذاکره کننده یمن، نیز در پیامی، ضمن تقدیر از مواضع امیر فقید کویت، او را فردی دانست که برای خاموشی آتش جنگ در یمن بسیار تلاش کرد. او با تسلیت به مردم کویت، گفت: «در روز درگذشت امیر کویت، مواضع وی در حمایت از گفت‌وگوهای صلح را فراموش نمی‌کنیم. در تمامی دیدارها با او، دوستی و محبت او به یمن آشکار بود.»
«اسماعیل رضوان» از رهبران جنبش حماس نیز در گفت‌وگو با وبگاه الشهاب، گفت که کویت همواره از مسأله فلسطین در بُعد سیاسی و ارسال کمک‌های بشردوستانه حمایت کرده است. او تأکید کرد که به خاطر این سیاست‌ها و همچنین مخالفت کویت با سازش، جنبش حماس اعتماد بالایی به این کشور دارد.
«محمد بن زاید» ولیعهد ابوظبی نیز در پیامی، تلاش‌های امیر فقید کویت برای توسعه همکاری و حل اختلافات میان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را یادآور شد و درگذشت او را تسلیت گفت.
«حمدان بن محمد آل مکتوم» ولیعهد دبی هم، «صباح الاحمد» را رهبری «استثنایی» توصیف کرد و گفت که او دارای ارزش‌های انسانی والایی بود.
«میشل عون» رئیس‌جمهور لبنان و «سعد الحریری» رئیس جریان المستقبل این کشور نیز به طور جداگانه پیام تسلیت برای دولت کویت فرستاده‌اند.
در مصر نیز «عبدالفتاح السیسی» رئیس‌جمهور و «شوقی علام» مفتی این کشور و «احمد الطیب» رئیس دانشگاه الازهر، درگذشت صباح الاحمد را تسلیت گفتند. السیسی در پیام خود، امیر کویت را فردی دانست که برای حل اختلافات و توسعه ثبات و امنیت منطقه تلاش می‌کرد. او همچنین از سه روز عزای عمومی در مصر خبر داد.
سازمان همکاری اسلامی نیز که مقر آن در جده و تحت کنترل دولت سعودی قرار دارد، امیر کویت را فردی دارای حکمت و مواضع اعتدال‌محور دانست و در بیانیه خود، از مواضع سیاسی وی تقدیر کرد.
«برهم صالح» رئیس‌جمهور عراق نیز از جمله رهبرانی بود که در ساعات اولیه اعلام خبر، با ارسال پیام تسلیت به دولت کویت، «صباح الاحمد جابر الصباح» را فردی دانست که دغدغه ثبات و توسعه منطقه را داشت. پس از او «مصطفی الکاظمی» نخست‌وزیر عراق نیز پیام تسلیت ارسال کرد و گفت که امیر قطر در تثبیت عراق جدید سهیم بود.
«حمد بن عیسی آل خلیفه» پادشاه بحرین نیز در پیام خود، صباح الاحمد را فردی تأثیرگذار در حل اختلافات منطقه دانست.
«سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه و «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی اما در مقایسه با دیگر رهبران عربی، با تأخیر به درگذشت امیر کویت واکنش نشان دادند و با ارسال پیامی، این واقعه را به مردم این کشور تسلیت گفتند.
پس از عربستان سعودی، دبیرخانه شورای همکاری خلیج فارس نیز، در پیامی، جایگاه امیر فقید کویت را در میان کشورهای عربی ستود و او را دارای حکمت و دوستی نسبت به مردم منطقه دانست.
پس از «صباح الاحمد جابر الصباح»، برادر ناتنی وی «نواف الاحمد جابر الصباح» به جای وی بر کشور کویت حکمرانی خواهد کرد.
واکنش ظریف به درگذشت امیر کویت
وزیر امور خارجه کشورمان در توییتی به مناسبت درگذشت امیر کویت گفت: تصویری از اعتدال و میانه روی را برای کویت و منطقه ترسیم نموده بود.
محمد جواد ظریف در توییتی به زبان عربی نوشت: خبر درگذشت مرحوم شیخ صباح احمد جابر الصباح، امیر کویت، که تصویری از اعتدال و میانه روی را برای کویت و منطقه ترسیم نموده بود، قلب ما را به درد آورد.
از خداوند متعال خواهانیم ایشان را قرین رحمت قرار داده و دولت کویت و مردم آن را در سایه دولت جدید از امنیت، ثبات، پیشرفت و شکوفایی برخوردار گرداند.
گردآورنده: الهام خلیلی خو
آنچه دیگران می خوانند:
