به گزارش تیتربرتر؛ بازار سرمایه را شاید بتوان حساس ترین بازار مالی نامید، زیرا بیشتر اتفاقات رخ داده در حوزه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی می تواند بر این بازار تاثیر بگذارد و متغیرهای این بازار را دستخوش تغییر و تحول کند.
برخی بر این باورند که بازار سرمایه کشور ما در مقابل مسائل سیاسی، عکس العمل چندانی نشان نمی دهد و به عبارت دیگر نسبت به این مسائل واکسینه شده است، اما نباید فراموش کرد که بورس دماسنج اقتصاد کشور است و در برابر کوچک ترین تغییرات عکس العمل نشان می دهد.
در حال حاضر حوزه سیاسی شاهد چهار موضوع مهم است که عبارتند از: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، انتخابات ریاست جمهوری 1400 و تحولات منطقه ای، بحث حوادث پیرامونی مذاکره با آمریکا و پرونده هسته ای، این موارد می تواند در مجموع یا هر کدام به تنهایی بر بازار سرمایه کشور تاثیر بگذارد.
پیش بینی بورس تا انتخابات ریاست جمهوری
شهاب موسوی، مدرس و تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به نوسانات اخیر در بورس گفت: نوسانات سیاسی میتواند به وضعیت اقتصادی و بازار سرمایه نیز دامن بزند. بنابراین سرمایهگذاران باید اطلاعات دقیق از این موضوع داشته باشد.
بازار سهام این روزها این نگرانی را برای سهامداران دارد که در آینده چه مسیری را طی میکند؟ آیا همچنان شاهد نوسانات جدی خواهد بود؟ سهامداران برای نتیجه بهتر باید چه کنند؟
شهاب موسوی مدرس بازار سرمایه با تأکید بر نوسانات سیاسی در کشور و جهان گفت: تا زمانی که تکلیف انتخابات ریاست جمهوری آمریکا روشن شود همچنان فضای نامطمئنی به لحاظ روانی و سیاسی در کشور وجود دارد. سرمایهگذاران این ریسک را درک کنند و ابزار اختیار معامله را بفهمند. همچنین هیچ وقت در یک حوزه سرمایهگذاری نکنند. وقتی ماشین خود را بیمه میکنید، در واقع محاسبات شما این است ک ممکن است هر اتفاقی بیفتد. در بازار سرمایه نیز ابزار اختیار یک بیمه است.
این مدرس بازار سرمایه در ادامه گفت: به نظرم در پهنه سیاسی کشور دچار نوسانات جدی در ماههای آینده خواهیم بود. این نوسانات سیاسی میتواند به وضعیت اقتصادی و بازار سرمایه نیز دامن بزند. سرمایهگذاران باید اطلاعات دقیق از این موضوع داشته باشد.
وی درباره روند صعودی یا نزولی بودن بازار سهام تا پایان سال گفت: ممکنترین سناریوی بازار سرمایه، رند شدن است که به روند خنثی برسد. اصلاحی که در بازار سرمایه اتفاق افتاد شیب زیادی داشت و سودهایی که در بازار کسب شد، به نوعی بازگردانده شد.
مطالب مرتبط:
موسوی افزود: طی یکی دو ماه آینده بعید است که جریان پرشیب صعودی یا نزولی داشته باشیم. همچنین انتظار دارم تا انتخابات 1400 ایران، در بورس یک رشد موج پنجی را خواهیم داشت. به نظرم از بهمن ماه شاهد تحرکات جدی در صنایع، شرکتها و شاخص کل بورس خواهیم بود. به همین دلیل پیشنهادم به سرمایهگذاران این است که بازار را رها نکنند.
این مدرس بازار سرمایه گفت: سهامداران سرمایه خود را به دست شرکتهای سرمایهگذاری بسپارند یا هم از مشاوران و متخصصان این حوزه کمک بگیرند. سعی کنند در این زمینه یاد بگیرند تا نتیجه بهتری از این بازار داشته باشند.
وی افزود: آنهایی که امروز پس از چند سال پیروز شدند در واقع نتیجه سالها مشاوره و یادگرفتن و صبر کردن خود را گرفتند. بنابراین باید در این بازار منطقی و اصولی پیش رفت.
بررسی تأثیر تحولات سیاسی بر روند بورس
بررسیها از روند شاخص کل سهام از سال ۹۲ تاکنون نشان میدهد بورس تهران پس از هر رشد پرشتابی، شاهد دورهای کاهشی بوده است. اما نکته قابلتوجه، تایید رفتار گروهی سهامداران در هر دو دوره صعود و سقوط شاخص سهام بوده است. این رفتار با رشد حداکثر سهام بورسی در دورههای صعودی و عکس این وضعیت در دورههای کاهشی بازار قابلاثبات است. بهطور کل از ابتدای سال ۹۲ تاکنون ۹ دوره صعود پرشتاب و ۹ دوره نزول پرمقدار ثبت شده که در تمام این دورهها رفتار تودهوار به وضوح قابلمشاهده است.
سال ۹۲ و توافق موقت ژنو
در بازه زمانی ۱۸ شهریورماه تا ۲۷ مهرماه سال ۹۲، یعنی درست زمانی که توافق موقت ژنو روی برنامه هستهای ایران در دستور کار قرار داشت، شاخص کل بورس تهران شاهد جهش ۴۵/ ۳۰درصدی بود. در این دوره بیش از ۸۳ درصد صنایع بورسی در مسیر رشد قرار گرفتند. پس از آن اما در ۱۵دی ماه ۹۲ شاهد قرار گرفتن شاخص سهام در مسیر نزولی بودیم. شرایطی که تا ۷ بهمن ماه این سال ادامه پیدا کرد و اصلاحی حدود ۱۰ درصدی در کارنامه این بازار ثبت شد. در این دوره نیز غلبه رفتار گروهی در میان سهامداران سبب شد تا حدود ۸۳درصد از صنایع بورسی با افت شاخص خود مواجه شوند.
سه دوره خوشبینانه با مذاکرات هستهای
بورس تهران در سالهای ۹۳ تا ۹۴ تحتتاثیر مذاکرات هستهای ایران نوسانات زیادی را تجربه کرد. در اولین دوره ۱۹ مهرماه سال ۹۳ تا ۲۰ آبان ماه این سال، رشدی ۷ درصدی در کارنامه این بازار ثبت شد. اواخر سال ۹۳ تا اواسط فروردین ماه ۹۴ نیز شاخص کل بورس تهران رشدی ۱۴ درصدی را تجربه کرد. دوره سوم رشد بورس با خوشبینی به مذاکرات هستهای اما رشد حدود ۷ درصدی شاخص سهام در بازه ۱۰ تیر ۹۴ تا ۲۲ تیرماه این سال بود. در تمامی این دورهها نیز شاهد حرکت تودهای معاملهگران و رشد غریببهاتفاق صنایع بورسی بودیم. پس از هر سه دوره افزایشی شاخص سهام اما فضایی اصلاحی بر بازار حاکم شد. در این دورههای کاهشی نیز غلبه رفتار گروهی بر تحلیل و عقلانیت سبب شد تا بیش از ۸۰ درصد صنایع بورسی در مسیر افت شاخص قرار گیرند.
برجام و رشد شاخص
برنامه جامع اقدام مشترک تحتعنوان برجام در اواخر تیرماه ۹۴ منعقد شد. با اجرایی شدن برجام در مهرماه سال ۹۴ اما شاخص سهام در مسیر صعودی قرار گرفت و افزایش حدود ۳۳درصدی را تجربه کرد. در این بازه زمانی، ۹۲ درصد از صنایع بورسی در مدار رشد قرار گرفتند. پس از فروکش هیجانات مثبت اما در اواسط فروردین ۹۵ تا اواخر خردادماه این سال، کاهش ۱۱درصدی بر نماگر بورس تهران تحمیل شد. در این دوره نیز شاهد کاهش حداکثر صنایع بورسی (۷۴ درصد) بودیم.
نوسان دلاری شاخص سهام
در ۱۱ شهریور سال ۹۷ اما رشد نرخ دلار از محدوده ۱۱ هزار تومان به کانال ۱۸ هزار تومانی، در کنار برخی عوامل بنیادی سبب شد تا شاخص سهام بار دیگر در مسیر صعودی قرار گیرد. رفتهرفته اما این رشد، شکلی هیجانی به خود گرفت و با دنبالهروی سهامداران از موجهای مثبت، این رشد تمامی سهام و صنایع بورسی را در برگرفت. شرایطی که به رشد ۴۶درصدی نماگر اصلی بازار سهام انجامید و ۱۰۰ درصد صنایع بورسی را منتفع کرد. در دهمین روز مهرماه این سال به دنبال کاهش یکباره نرخ دلار به محدوده ۱۳ هزار تومان اما این نماگر در مسیر کاهشی قرار گرفت. این روند تا ۲۸ بهمنماه به درازا کشید و شاخص سهام حتی به فاز خرسی فرو رفت و افت بیش از ۲۰ درصدی را ثبت کرد.
در این بازه زمانی بار دیگر سهامدارانی که پیش از این بدون تحلیل وارد گردونه معاملات شده بودند، با هراس از ریزش بیشتر قیمتها سراسیمه در نقش فروشنده ظاهر شدند تا بیش از ۸۴ درصد از گروههای بورسی شاهد کاهش قیمت سهام زیرمجموعه خود باشند.
خطای رفتاری سهامداران بورس در بازار
یکی از الگوهای ثابتی که چه در دورههای صعودی و چه در زمان افت قیمتها گریبانگیر بازار سهام میشود، رفتار گروهی سرمایهگذاران بدون توجه به مولفههای اثرگذار است. الگویی که البته در بیشتر بازارهای نوظهور و در حال توسعه دیده میشود. این خطای رفتاری سبب فاصلهگرفتن قیمتها از ارزش بنیادی آنها شده و بسته به شرایط بازار، تشکیل حباب یا فرارسرمایه را به دنبال دارد. بررسیها از رفتار بورسبازان در هفت سال گذشته نشان میدهد در بازههایی که شاخص کل بورس تهران رشد یا افت پرشتابی را تجربه کرده، شاهد رفتار تودهای معاملهگران بودهایم بهطوری که در دورههای صعودی شاخص سهام، اکثر صنایع بورسی در مسیر رشد شاخص قرار گرفته و در دورههای کاهشی عکس این وضعیت را مشاهده میکنیم.
هجوم نقدینگی سرگردان به بازار سهام از اواخر سال ۹۸ شکلی جدی به خود گرفت و ارزش دادوستد روزانه سهام که پیشتر به زحمت سطوح ۵۰۰ میلیارد تومانی را تجربه میکرد، حتی به ۳۰هزار میلیارد تومان نیز در سال ۹۹ رسید. در این بازه زمانی دورههای صعودی طولانیمدت در بازار سهام ثبت شد و نماگر سهام نیز رشدهای سه رقمی را تجربه میکرد. نکته قابلتوجه اما رشد ۱۰۰درصدی صنایع بورسی در این دورههای صعودی بود.
هر چند در برهههایی نیز شاهد اصلاح قیمت سهام بودیم که البته در این زمان نیز رفتار گروهی البته در مسیر عکس قابل مشاهده بود. کمعمق بودن بازار سهام، سهام شناور پایین شرکتهای سهامی، بیتوجهی مقام ناظر به لزوم انجام عرضههای اولیه بزرگ و جذاب، قوانین دست و پاگیر خودساختهای همچون دامنه نوسان و حجم مبنا، کمبود سواد مالی میان صاحبان نقدینگی حاضر در گردونه معاملات سهام ، تلاش برای کسب سود حداکثری در کوتاهترین زمان ممکن به سبب بالا بودن تب تورمی در کشور و غلبه ریسکهای سیستماتیک بر عوامل غیرسیستماتیک همگی از دلایل عمده این خطای رفتاری در میان سرمایهگذاران است.
گردآورنده: الهام خلیلی خو
آنچه دیگران میخوانند:
