به گزارش تیتربرتر؛ دلار این روز‌ها گویا خیال آرام گرفتن ندارد و با یه تازی در حال رکوردشکنی است و در معاملات بازار آزاد با ورود به کانال ۲۵ هزار تومانی شوک اقتصادی بزرگی را وارد کرد، این درحالیست که تاکنون  بانک مرکزی نیز در بازار ارزی دخالتی نکرده است، با این اوصاف معلوم نیست که ارز تا چه بازه‌ای بالا خواهد رفت.

برنامه مدیریت بازار ارز

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس می‌گوید: برآورد ما این است با توجه به هماهنگی شکل‌گرفته میان قوای مقننه، مجریه و قضاییه، در روز‌های آینده خبر‌های خوبی درباره مدیریت بازار ارز خواهیم داشت.

پورابراهیمی اظهار کرد: کارگروه مشترکی با حضور نمایندگان قوای مقننه، قضائیه و با محوریت دولت، از روز سه‌شنبه کار خود را برای ساماندهی بازار ارز آغاز کرده است.

وی افزود: پیشنهاد‌هایی در بخش ساماندهی و مدیریت بازار ارز و نحوه تسویه حساب ارزی صادرکنندگان و تعیین تکلیف ثبت سفارش‌ها و چگونگی دسترسی به منابع ارزی خارج از کشور مطرح شد و مجموعه‌ای از اقدامات لازم برای بهبود عملکرد بازار و کاهش التهابات ارزی در دستور کار قرار گرفت.

دلایل افزایش نرخ ارز

علی قنبری کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه افزایش این روز‌ها نرخ ارز معلوم عوامل بسیاری است، گفت: از گذشته این نظریه وجود داشته که دولت‌ها بدشان نمی‌آید که نرخ دلار افزایش پیدا کند، حال با این افزایش سه اتفاق مهم رخ داده، اول اینکه دولت با دلار بالای ۲۰ هزار تومان بدهی خود با پیمانکاران را تسویه کرده که این امری مهم برای دولت قلمداد می‌شود، از سوی دیگر دولت همچنین بدهکاری خود با سازمان تامین اجتماعی را هم از طریق درآمد‌هایی که از طریق بورس به دست آمده و همچنین از راه افزایش نرخ دلار پرداخت کرده است.

وی افزود: برای همین است که سازمان تامین اجتماعی طرح همسان‌سازی حقوق بازنشستگان را کلید زده است، سوم هم اینکه دولت می‌تواند تا حدود زیادی کسری بودجه خود را از طریق رشد بهای دلار نیز جبران نماید، حال با توجه به این نتایج قابل درک است که چرا بانک مرکزی به مانند نیمه اول سال ۹۸ دخالت جدی در بازار ارز انجام نمی‌دهد، چرا که آن زمان نیز تحریم‌ها و کمبود منابع ارزی نیز وجود داشته، اما به دلیل اینکه تخمین زده می‌شود، کسری بودجه دولت در سالجاری به بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کند، بنابراین می‌توان گفت، این افزایش نرخ ارز برای دولت زیاد هم بد نشده است.

قنبری ادامه داد: تنها در این شرایط مردم هستند که باید بار افزایش نرخ ارز را به دوش بکشند، از سوی دیگر افزایش نرخ ارز به مانند دومینو باعث خواهد شد که سایر کالا‌ها و خدمات نیز با افزایش مواجه شوند، بنابراین در چنین وضعیتی انتظارات تورمی نیز بیشتر خواهد شد، این در حالیست که علاوه بر این مسائل، کرونا نیز باعث شده ارز با صعود همراه شود، چرا که از یک طرف تقاضا برای آن زیاد شده، اما در مقابل آن عرضه به میزان کافی صورت نمی‌گیرد.

این استاد دانشگاه اظهارداشت: در اسفندماه و سه ماه بهار با توجه به شیوع ویروس کرونا بسیاری از مرز‌های کشور بسته بود و به همین خاطر صادرات غیر نفتی با کاهش بسیار زیادی همراه شود، همین مسئله موجبات آن را فراهم آورد تا دلار به صورت اسکناس در بازار با کمبود روبرو شود که این عامل به افزایش نرخ ارز دامن زد، از سوی دیگر با توجه به اینکه دوباره کرونا با یک موج دیگر همراه شده است، باید دید که آیا روند صادرات غیر نفتی می‌تواند به مانند سال ۹۸ شود یا اینکه وضعیت بهار تکرار خواهد شد.

تاثیر تحریم‌ ها بر افزایش نرخ ارز

وی با تاکید بر اینکه تحریم‌ها نیز بر روی وضعیت آشفته بازار ارز بسیار تاثیر گذاشته است، یادآور شد: زمانیکه آمریکا و ترامپ از برجام خارج شدند و بعد از آن نیز تحریم‌های یکجانبه و ظالمانه را علیه ایران وضع کردند، ارز نیز با تلاطم همراه شد، در این رابطه دو نکته مهم وجود دارد، اول اینکه با تحریم نفت، درآمد‌های حاصله از فروش نفت بسیار کاهش یاقت و بدین ترتیب درآمد‌های ارزی کشور نیز با افت فاحشی مواجه شد، از سوی دیگر با تحریم‌های بانکی که وضع شد، عملا نقل و انقال پولی و بانکی با سخت‌های فراوانی صورت گرفت، اما تیر خلاص در این رابطه قرار گرفتن، ایران در لیست سیاه FATF بود که دیگر راه هرگونه نقل و انتقال پول را به طور کامل مسدود کرد.

قنبری با اشاره به اینکه بازار‌های سرمایه‌ای در کشور از هم تاثیر مستقیم می‌پذیرند، تصریح کرد: زمانیکه شما بورس را بسیار مورد توجه قرار می‌دهید و مردم را تشویق به حضور در آن می‌کنید، مشخص است که در سایر بازار‌ها نیز قیمت‌ها افزایش خواهد یافت، باید به این نکته توجه کرد که بورس بازاری سود برای سود است، به بیان دیگر سرمایه گذاری که پول خود را در بورس قرار داده، هدف نهایی او، کسب سود است، او بالاخره پول خود را از بورس بیرون می‌کشد و می‌رود در بازار دیگری این پول را وارد می‌کند، بنابراین قطعا بازار‌های دیگر نیز با افزایش قیمت روبرو خواهند شد، در صورتیکه دلار و بورس به روند صعودی خود ادامه بدهند.

این کارشناس مسائل اقتصادی با بیان اینکه دولت برای ساماندهی بازار ارز نیاز به منابع کافی ارزی دارد، اذعان داشت: اما با توجه فعلا شرایط بسیار خاص و ویژه است، این امکان وجود ندارد که دولت بتواند به بازار ارز تزریق کند، بنابراین تا وقتی چنین شرایطی حاکم باشد، ارز نیز این صعود خود را ادامه خواهد داد.

احتمال کاهش قیمت دلار چقدر است؟

اگر روند بازدهی سکه و دلار در سه هفته اخیر را بررسی کنیم، تغییراتی به چشم خواهد آمد که تا حدی تغییر رفتار معامله‌گران را نمایش می‌دهد. در هفته‌ای که گذشت تمایل سکه‌بازان برای خرید نسبت به قبل کاهش پیدا کرده بود و احتیاط بیشتری در معاملات خود می‌کردند، حال آنکه به نظر می‌رسد در بازار دلار تغییر معناداری صورت نگرفته بود، چرا که این ارز بازدهی‌های نزدیک به هم را در سه هفته اخیر ثبت کرده بود. در مقابل، سکه که در هفته‌های دوم و سوم تیرماه رشد بالای ۱۳ و نزدیک ۱۰ درصد را ثبت کرده بود، در هفته گذشته رشد خود را به محدوده ۵ درصدی رساند.

چهار دلیل در بازار عنوان می‌شد که چرا بازدهی سکه امامی کاهش پیدا کرده است؛ عده‌ای عنوان می‌کردند، پس از رشدهای شدید هفته گذشته بازار نیاز به یک اصلاح قیمتی داشت و معامله‌گران از بخشی از خریدهای خود سودگیری می‌کردند. دسته‌ای باور داشتند، بازار به نقطه مقاومتی حساسی رسیده است و همین مساله احتیاط سکه‌بازان را بالا برده بود.

در این میان، شماری نیز به روند طلا در بازارهای جهانی اشاره می‌کردند که در هفته گذشته صعود قوی را از خود نشان نداد و در محدوده هزار و ۸۰۰ دلار عمدتا نوسانات رفت و برگشتی داشت. گروهی نیز معتقد بودند، بازار عدم تعادل خود را به مرور زمان جبران می‌کند و طبیعی می‌دانستند پس از آنکه در هفته‌های گذشته، سکه بیش از دلار رشد کرده بود، کم کم این روند تغییر کند.

اگر دیدگاه دسته آخر درست باشد، می‌توان انتظار رشد بیشتر دلار در مقایسه با سکه را در هفته جاری داشت. این در حالی است که دسته اول که اصلاح قیمتی را عامل کاهش رشد سکه می‌دانستند، معتقدند این فلز گرانبها با خروج از احتیاط، بار دیگر طلایه‌دار  بازار ارز و طلا خواهد شد. در مقابل گروه‌های افزایشی، البته نگاه‌های کاهشی نیز در بازار وجود دارد. مهم‌ترین نگاه کاهشی را دسته‌ای از معامله‌گران فنی دارند که معتقدند سکه و دلار به قله‌های قیمتی مهمی رسیده‌اند و در صورت فشار عرضه بازارساز با نزول قیمت مواجه خواهند شد. از نگاه آنها، در هفته گذشته بازدهی سکه به شکل قابل‌توجهی نسبت به قبل کاهش پیدا کرد و همین مساله را سیگنالی از افت تقاضا و احتمال افت قیمت در هفته جاری می‌دانستند.

در مورد قیمت دلار نیز آنها باور دارند، بازارساز قصد دارد از قیمت‌های بالا فروش شدید خود را آغاز کند و برای مدتی نوسان‌گیران را در معرض ضرر قرار دهد که توان آنها را برای نوسان‌گیری کاهش دهد. در صورتی که قیمت در انواع بازارها تا حدی کاهشی شود، احتمال آن وجود دارد که طرح‌های بانک مرکزی برای جذب ریال نیز موفقیت بیشتری را کسب کنند. در واقع وقتی افراد احساس کنند کسب سود در بازارهای موازی پرریسک واقعا خطر زیادی دارد، بار دیگر به سود امن بانک‌ها بازخواهند گشت که دوباره توسط سیاست‌گذار تا حدی بالا رفته است.

گردآورنده: مینا رستمی