با نزدیک شدن به پرتاب ماهواره ظفر ایران، وزیر ارتباطات ایران، محمد جواد آذری جهرمی با انتشار فیلمی در توییتر آرزوی پرتابی موفقیت آمیز برای این ماهواره کرد. 

وی در توئیتر خود نوشت: " از شکست نمیترسیم، نا امید هم نمیشیم، با دعای شما و توکل بر خدا، #ماهواره_ظفر تا پایان این هفته با سیمرغ ایرانی عازم مدار ۵۳۰ کیلومتری زمین میشه. امیدوارم موفق بشیم و بتونیم یک فصل جدید از ایران رو بسازیم. ممنون میشم جوانهاتون رو دعا کنید که موفق بشن"

مهم ترین کار ماهواره ظفر چیست؟

ماهواره ظفر با سه ماموریت اصلی تصویربرداری، ذخیره و ارسال داده و اندازه‌گیری تشعشعات فضایی در مدت زمان ۳ سال در دو نمونه ظفر ۱ و ظفر ۲ در دانشگاه علم و صنعت ایران ساخته شده است.

ماهواره ظفر در رده ماهواره‌های Low Earth orbit (مدار نزدیک زمین) قرار دارد و با ارتفاع مداری ۵۳۰ کیلومتر، شیب ۵۶ درجه و جرم ۱۱۳ کیلوگرم است. در بخش زمینی این ماهواره شامل ایستگاه تله کامند (سیستم ارسال دستورات از یک نقطه مرکزی برای سایر نقاط راه دور)، تله متری (اندازه‌گیری)، دریافت تصویر، مدیریت محموله ذخیره و ارسال است.

ماهواره ظفر در بخش فضایی، ماهواره ظفر شامل محموله تصویربرداری، محموله ذخیره و ارسال، محموله تحقیقاتی تشعشعات فضایی، زیر سیستم‌های تعیین موقعیت، تعیین و کنترل وضعیت، مدیریت داده و فرمان، انرژی، سازه و مکانیزم و کنترل حرارت است.

از کاربردهای ماهواره ظفر هیدروگرافی است که پایش مرز دریاچه‌ها و بهبود در پایش خطوط ساحلی را ممکن می‌ کند، تعیین مرکز گسترش شهری و پایش رشد مناطق شهری، به روزرسانی نقشه‌های ساختاری در مقیاس ملی نیز کاربردهای شهری و زمین شناسی است که برعهده ماهواره ظفر۱ گذاشته شده است.

هم چنین می‌توان به این نکته اشاره کرد که این ماهواره دارای محموله تصویربرداری پانکروماتیک (سیاه و سفید) با تفکیک مکانی بهتر از ۲۵ متر است، تهیه نقشه یکی از مهم‌ترین کاربردهای این ماهواره است. با استفاده از این کاربرد مهم، تولید و به روز رسانی نقشه‌های کاربری اراضی، پایش توسعه شهری، مرز پهنه‌های کشاورزی، مرز پهنه‌های جنگلی، نقشه‌های پهنه‌بندی دریاچه‌های دائمی و فصلی آن هم در مقیاس ملی انجام می‌شود.

در ماهواره ظفر ۲ علاوه بر این که همه امکانات ماهواره ظفر ۱ را داراست، پایش بستر رودخانه‌ها، شناسایی مناطق تخریب شده بعد از بحران در نواحی شهری در مقیاس منطقه ای و بهبود در سامانه پایش حریق نیز قرار دارد. ماهواره ظفر ۲ دارای محموله تصویربرداری چند طیفی با تفکیک مکانی بهتر از ۱۶ متر است.

پرتاب ۴ ماهواره در سال آینده

رئیس سازمان فضایی ایران با تاکید بر اینکه ما تلاش داریم تا از پرتاب یک ماهواره در سال عبور کنیم، گفت: در صدد هستیم که درسال آینده چهار ماهواره را پرتاب کنیم، ضمن آنکه از طریق ثبت نقاط مداری فرصت‌های اقتصادی را برای بخش خصوصی فراهم کنیم.

دکتر مرتضی براری امروز در دورهمی فضایی نامگذاری روز ملی فضایی را به مناسبت قرارگیری ماهواره امید در فضا دانست و افزود: ماهواره امید یک ماهواره بومی است که بذر امید را در دل متخصصان و دانشمندان ایرانی ایجاد کرد، به گونه‌ای که پس از ۱۱ سال فعالیت در این عرصه شاهد شکل‌گیری کنسرسیوم‌های بخش خصوصی برای ورود به سرمایه‌گذاری منظومه‌های ماهواره‌ای هستیم.

وی با اشاره به تصویب سند توسعه هوا فضا در سال ۹۱ در شورای عالی انقلاب فرهنگی، اظهار کرد: در این سند چهار گام در نظر گرفته شده است که گام اول آن دستیابی به مدار ۲۵۰ کیلومتری بوده است.

براری با تاکید بر اینکه در این مدار توانستیم با استفاده از ماهواره‌بر سیمرغ چهار ماهواره "امید"، "نوید"، "رصد" و "فجر" را در مدار قرار دهیم، خاطرنشان کرد: گام دوم این سند دستیابی به مدار ۵۰۰ کیلومتری است که با استفاده از ماهواره‌برها بتوانیم ماهواره‌هایی تا وزن ۲۵۰ کیلوگرم را در مدار دایروی قرار دهیم.

رئیس سازمان فضایی با تاکید بر اینکه این هدف از سال گذشته آغاز شده است، خاطرنشان کرد: در صدد هستیم تا سال ۱۴۰۰ پرتاب ماهواره‌ها به این مدار تکرار شود تا بتوانیم این مدار را تثبیت کنیم.

به گفته وی، ماهواره "پیام" بر اساس گام دوم این سند بوده است و این ماهواره با استفاده از ماهواره‌بر "سیمرغ" تا مدار ۵۰۰ کیلومتری پرتاب و در مدار تزریق شد، ولی از آنجایی که این ماهواره به سرعت لازم برای قرارگیری در مدار نرسیده بود، به سمت زمین پرتاب شد.

براری یادآور شد: ما در مدت سه دقیقه توانسته‌ایم فعالیت این ماهواره را مورد ارزیابی قرار دهیم.

برنامه داریم که از پرتاب یک ماهواره در سال عبور کنیم

رئیس سازمان فضایی با تاکید بر اینکه ما برنامه داریم که از پرتاب یک ماهواره در سال عبور کنیم، گفت: بر این اساس امیدواریم که در سال آینده شاهد پرتاب چهار ماهواره باشیم. این ماهواره‌ها قرار است با ماهواره‌بر سیمرغ در مدار دایروی ۵۰۰ کیلومتر تزریق شوند.

معاون وزیر ارتباطات، تزریق ماهواره در مدار سنکرون خورشیدی با ماهواره‌بر "سریر" را گام سوم سند توسعه هوا فضا نام برد و یادآور شد: پرتاب این ماهواره‌بر از سال ۱۴۰۰ آغاز می‌شود و تا سال ۱۴۰۲ امیدواریم این مدار برای ایران تثبیت شود.

وی با اشاره به رتبه اول ایران در منطقه در حوزه فناوری‌های فضایی، گفت: در دهه اخیر فضا به حوزه اقتصادی نوظهور تبدیل شده است. به گونه‌ای که اقتصاد فضایی به رشد ۱۳۹ درصدی رسیده است و در مقابل آن رشد اقتصادی کل جهان ۱۹.۴ درصد بوده است.

وی با تاکید بر اینکه این میزان اختلاف رشد اقتصاد فضایی با اقتصاد کل تا دو دهه آینده ادامه می‌یابد، گفت: این اختلاف به دلیل کاربردهای وسیع فناوری‌های فضایی است. چرا که شاهدیم اقتصاد فضایی دارای دو اثر مستقیم و غیر مستقیم است و اکثر کسب و کارها نیز وابسته به داده‌های مکان محور است.

رئیس سازمان فضایی، اولویت این سازمان را مشارکت حداکثری بخش خصوصی در فناوری‌های فضایی دانست و ادامه داد: در حال حاضر ۷۶ درصد برنامه‌های فضایی دنیا توسط بخش خصوصی صورت می‌گیرد، همچنین تاکنون ۲۰۰۰ ماهواره در مدار قرار گرفته است که بخش عظیمی از این ماهواره‌ها توسط یک شرکت بخش خصوصی به مدار تزریق شداند و این شتابی است که بخش خصوصی به عرصه‌های توسعه فضایی می‌دهد.

براری با اشاره به کاربردهای فناوری‌های فضایی در حوزه‌هایی چون مدیریت بلایای طبیعی، محیط زیست، خدمات شهری و هواشناسی، افزود: ما تلاش داریم که کسب و کارها در این حوزه شکل بگیرد و رشد کند. چرا که تثبیت زنجیره اقتصاد فضایی مربوط به شکل‌گیری بازارها است و ما از یک سال گذشته بسترسازی‌های لازم را در این زمینه انجام داده‌ایم.

بهره‌برداری از مرکز داده‌های فضایی تا ۴۵ روز آینده

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به اقدامات انجام شده برای راه‌اندازی مرکز داده‌های فضایی از بهره‌برداری آن تا ۴۵ روز آینده خبر داد و افزود: این مرکز، داده‌های مورد نیاز و سرویس‌های لازم کسب و کارهای بخش خصوصی را از طریق API ارائه خواهد داد.

وی همچنین از اعطای اولین پروانه اپراتور ماهواره‌ای به یک کنسرسیوم خبر داد و افزود: علاوه بر آن ما در حوزه ماهواره‌های سنجشی نیز اقدام کرده‌ایم و پروانه‌های آن از سوی سازمان تنظیم مقررات تدوین شده است و در حال حاضر نیز دو شرکت بخش خصوصی برای فعالیت در عرصه‌های ماهواره سنجشی درخواست‌های خود را ارائه کرده‌اند.

براری با اشاره به ثبت نقاط مداری از سوی ایران، گفت: در حال حاضر در دنیا نقاط مداری از جمله فرصت‌های اقتصادی به شمار می‌روند؛ چرا که برخی از کشورها با ثبت نقاط مداری با مبالغی این نقاط را اجاره داده و یا به فروش می‌رسانند.

وی با بیان اینکه ما سالانه پنج نقطه مداری را به ثبت می‌رسانیم، گفت: انتظار داریم که بخش خصوصی به این عرصه نیز وارد شود.