معاون فناوری و کاربردیسازی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری با اشاره به اینکه تنها استارتآپهای ذاتاً ایرانی توانایی رقابت جهانی را دارند، گفت: «باید دقت کرد که استارتآپهایی که نمونههای مشابه خارجی دارند و از کشورهای دیگر کپیبرداری شدهاند توانایی ورود به بازار جهانی را نخواهند داشت.»
مطالب مرتبط : ظرفیت های بوم گردی که باید متحول شوند
نقش استارت تاپ ها در فناوری بوم گردی
علیرضا قلی نژاد پیربازاری در نشست تشریح خدمات اولین نمایشگاه مجازی ایران با اشاره به اینکه ایرانی سازی برخی از محصولات فناوری خوب است اما نباید این ایرانی سازی عینا در کشور پیاده شود، تصریح کرد: «انتقال روندها و فناوری از سایر کشورها به داخل کشور بسیار نیکو است با این حال نباید این انتقال کپیبرداری صرف باشد زیرا در این صورت توان رقابت با نمونههای مشابه خود در بازار جهانی را از دست میدهد.»
او افزود: «استارت آپهای فعال در حوزههای مختلف باید با نوآوری و شخصی سازی برخی از خدمات با هم اندازههای خود در بازار جهانی رقابت داشته باشند و خدمت یا محصولی را به دنیا عرضه کنند که در کشورهای دیگر این خدمت یا محصول وجود ندارد.»
قلی نژاد پیربازاری با اشاره به اینکه استارت آپها نیازمند برندسازی ایرانی برای خود هستند، گفت: «انحصار طلبی در برخی از حوزهها هم با نوآوری و به روز رسانی محصولات و خدمات همیشه مذموم نیست زیرا باعث پیشرفت خواهد شد. به طور مثال در موزه ملی ایران آثاری وجود دارد که محققان ایران باستان را با وجود تحریمها و مسائل سیاسی و اقتصادی از سراسر جهان به ایران میکشاند تا این آثار را از نزدیک مشاهده و مورد مطالعه قرار دهد.»
معاون فناوری و کاربردیسازی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری ادامه داد: «در حوزه استارتآپها نیز مساله مانند موزه ملی است و باید استارتآپها به سویی حرکت کنند تا ذاتاً محصولی ایرانی را به بازار عرضه کنند اگر چنین شود مطمئنا هر فردی که خواهان محصولات ایرانی است باید به تولیدکننده ایرانی آن مراجعه کند.»
او با تاکید بر اینکه لازم است تا از گذشته تعریفی نو به جامعه امروز ارائه دهیم، اظهار کرد: «به نظر میآید که در برخی از محصولات و خدمات نتوانستهایم خود را متناسب با جامعه امروزی پیش بریم و کماکان در حال تکرار گذشته هستیم اما اینک لازم است تا به سراغ محصولات و خدماتی بریم که در کشور ما دارای سابقه هستند و نیازمند آن هستیم تا قرائت جدید متناسب با قرن ۲۱ ارائه دهیم.»
قلی نژاد پیربازاری همچنین یادآور شد: «در صورتی میتوان موفق بود که محصولات و خدمات ریشه دار و برگرفته از فرهنگ و هنر کهن را برای امروز فراهم کنیم در غیر این صورت اگر جریانی در کشور ریشه چندانی نداشته باشد و غیر خودی محسوب شود مطمئنا در رقابت جهانی کشور مبدا از ما پیشگامتر خواهد بود.»
او در پایان با اشاره به حمایت پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری از کارآفرینان، افزود: «تلاش ما در پژوهشگاه این است تا از جریانهای نو و ریشهدار فناورانه در بازار میراثفرهنگی و گردشگری کشور حمایت کنیم و با ارائه دستاوردهای پژوهشی به آنها در ارتقای پلتفورمها و خدمات این بخش نقش موثری را ایفا کنیم.»
در ادامه این نشست علیرضا بهرامی مدیر عامل هایپر اکسپو با تعریف کارکردهای اولین سامانه هوشمند برگزاری نمایشگاهها در ایران گفت: «نمایشگاهها امروزه به دو صورت فیزیکی و مجازی تقسیمبندی میشوند که باید هر دو همگام با یکدیگر در جامعه کسب و کار به فعالیت بپردازند و هیچ کدام رقیب دیگری محسوب نمیشود.»
او افزود: «در حوزه اقتصاد نمایشگاه نیز باید این نکته را مورد تایید قرار داد که طبق آمار به دست آمده هر شرکتی که در نمایشگاهی یک یورو خرج میکند تا انتهای نمایشگاه دو یورو به او باز میگردد و بعد از مدت چند ماه تا ۸ یورو به ازای آن یک یورو به او بازگشت مییابد.»
بهرامی با اشاره به اینکه طی یک سال گذشته در ایران ۱۰۰ عنوان نمایشگاه با حضور ۱۰۰ هزار شرکت برگزار شده است، تصریح کرد: «نمایشگاه مجازی آنلاین هایپراکسپو ویترینی یکپارچه، ۲۴ ساعته و یکساله برای شرکتهای عضو فراهم میکند تا غرفه خود را در معرض بازدید عموم و کاربران آنلاین قرار دهند.»
مطالب مرتبط : سهم استان های ایران از بوم گردی
زمستان داغ گردشگری
150سال پیش مدیر هتلی در «سنت موریس» سوئیس از میهمانان انگلیسی خود در تابستان دعوت کرد تا برای دیدن مناظر برفی بار دیگر در فصل زمستان به آنجا بیایند. او به میهمانان خود قول داد اگر از دیدن جاذبههای زمستانی آلپ رضایت نداشتند، همه هزینههای سفر را پرداخت کند. البته میهمانان در سفر دوباره خود آنقدر سرگرم تفریحات و طبیعت زمستانی شدند که تا اول فصل بهار در این منطقه اقامت کردند. این اتفاق ساده موجب روند جدید گردشگری زمستانی در سوئیس شد تا آنکه در سال 1970 گردشگری زمستانی برخی مناطق بر گردشگری تابستان پیشی گرفت.
امروزه گردشگری زمستانی در بسیاری از کشورها آنقدر رونق گرفته است که علاوه بر ساخت انواع تاسیسات اقامتی، پذیرایی و تفریحی ازسوی سرمایهگذاران، سالانه هزاران شغل فصلی در مناطق گردشگری ایجاد می شود. به همین دلیل هم برخی از ایرانیان در فصل سرد برای گردش و تفریح راهی کشورهای دیگر می شوند یا به کل دور سفر کردن در فصل سرما را خط می کشند، غافل از اینکه بسیاری از مناطق کوهستانی و سردسیر کشور از جاذبههای منحصربهفردی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی برخوردارند که شاید هنوز عده ای از وجود این جاذبه ها بی خبر باشند. مناطق زاگرس مرکزی شامل استان های چهارمحال و بختیاری، فارس، کهگیلویه و بویراحمد با توجه به برخورداری از ارتفاع بیش از 2هزار متر که فصل ماندگاری برف در برخی از مناطق آنها تا بیش از 8ماه طول میکشد، مطلوبترین زمینه را برای گسترش گردشگری زمستانی فراهم میکنند. براساس برآوردها نواحی کوهستانی، دامنههای برفی و پیستهای اسکی کشور سالانه میزبان حدود 15میلیون گردشگر است. استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی و همدان نیز قابلیتهای زیادی در زمینه گردشگری زمستانی دارند. به عقیده کارشناسان برنامهریزی، توسعه، زیرساختها و حمایت از سرمایهگذاری در حوزه گردشگری زمستانی میتواند در ایجاد فرصتهای شغلی پایدار و افزایش درآمدها نیز سهم به سزایی داشته باشد.
رکورد داری اردبیل
اردبیل رکورددار ظرفیت گردشگری زمستانی در کشور است. این استان به دلیل اقلیم جغرافیایی در نیمی از سال با بارش برف مواجه است و بهعنوان یکی از سردترین استان های کشور شناخته میشود. این شرایط آب و هوایی فرصتی را فراهم کرده تا گردشگران زیادی برای دیدن جاذبههای طبیعی اردبیل درفصل سرما به این استان سفر کنند. سهراب مددی از کسبه سرعین معتقد است با معرفی درست جاذبههای گردشگری میتوان گردشگران زیادی را در زمستان به این شهر دعوت کرد: جاذبههای گردشگری زمستانی سرعین بیشتر از تابستان است و اگر تبلیغ درستی برای معرفی این جاذبه ها انجام شود، قطعا تعداد گردشگران نیز بیشتر خواهد شد. مددی به پیست اسکی «آلوارس» در دامنه سبلان اشاره میکند و ادامه میدهد: این پیست در 8ماه سال پوشیده از برف است و واقع شدن آن در کنار آبگرمهای معدنی، میتواند علاقهمندان زیادی را جذب کند. ازسوی دیگر شمال استان اردبیل آبوهوای معتدلتری نسبت به مرکز و جنوب استان دارد و مرزی بودن این منطقه میتواند در جذب گردشگر خارجی موثر باشد. نادر فلاحی، مدیرکل میراث فرهنگی استان نیز درباره ایجاد زیرساختهای موردنیاز برای تحقق شعار «زمستان بیدار» در اردبیل، می گوید: برای رونق گردشگری زمستانی مجوز ساخت 3پیست اسکی با سرمایهگذاری بیش از 60میلیارد تومان که تا سال 1400تکمیل میشوند، صادر شده است و با اتمام آنها تعداد پیستهای اسکی در استان به 5مورد خواهد رسید. وی با اشاره به وجود بیش از 100چشمه آبدرمانی در سراسر استان، ادامه میدهد: برای توسعه خدمات آبدرمانی ها چند پزشک برای طی کردن دوره های پزشکی آبدرمانی به ترکیه اعزام شدهاند. مجوز لازم ساخت هتل 5ستاره در شهرستان های اردبیل، نیر، سرعین و مشکینشهر نیز صادر شده است.
توسعه زیرساختها در آذربایجان شرقی
پیست اسکی سهند و کوههای سربهفلک کشیده و برفگیر میانه و قرهچمن از جاذبههای منحصربهفرد این استان است. پیست اسکی سهند در 5سال گذشته به یکی از بهترین مناطق برای ورزشهای زمستانی تبدیل شدهاست. مجموعهای مانند تالاب بین المللی قوری گل، سد امند و تله کابین عون بن علی که از میان دره های برف گیر عبور می کند نیز از دیگر جاذبههای گردشگری زمستانی منطقه است. مجید نعیمی شهروند تبریزی از نبود رستورانهای کافی دراطراف مجموعه تفریحی زمستانی پیام گله میکند و میگوید: نه تنها در اطراف این مجموعه رستوران کافی وجود ندارد بلکه برای استراحت گردشگران هم کمبود اقامتگاه محسوس است. مدیرکل میراثفرهنگی استان دراین زمینه میگوید: افزایش گردشگران در 2پیست اسکی سهند و پیام، مسئولان استانی را برآن داشته تا به فکر افزایش امکانات و همچنین ارتقای ایمنی این 2محل باشند تا گردشگران بیشتری، علاوه بر ورزشهای زمستانی بتوانند از جاذبههای دیگر هم استفاده کنند. مرتضی آبدار ادامه میدهد: ساخت مجموعههای تفریحی و اقامتی آغاز شده و علاوه بر آن، برنامههای متعددی برای گردشگران در تبریز و در کنار مجموعه ائلگلی درنظرگرفته میشود.
مطالب مرتبط : شاخص های توسعه بوم گردی در کشور
بهشت گردشگران زمستانی
سواحل مواج دریاچه ارومیه، دامنههای تفریحی بند و غار سهولان را میتوان 3جاذبه مناسب برای گردشگری زمستانی آذربایجان غربی دانست. همچنین مناطق بکر کوهستانی این منطقه از گذشته جذابیت زیادی برای کوهنوردان داشته است. نقاط مختلف دیدنی دراین استان علاوه بر ارومیه درشهرهایی مانند ماکو، مهاباد، تکاب، چالدران و سردشت وجود دارد اما نکته مشترک همه این نقاط گردشگری پوشیده از برف بودن و آمیخته بودن برف و چشمههای جوشان است. حامد نخجوانی، از شهروندان اورمیهای است که در منطقه بند ارومیه سفرهخانه سنتی دارد.او با بیان اینکه گردشگرانی از کشور ترکیه هم به این دره تفریحی میآیند، میگوید: متاسفانه بیشتر مراکز تفریحی مانند سفرهخانهها برای فصل بهار و تابستان طراحی شدهاند، درحالیکه طبیعت گردشگری زمستانی بند هم بینظیر است و بهرهگیری از این ظرفیتها نیازمند تسهیلات مناسب است.
زمستانهای دیدنی همدان
همدان از شهرهای غربی کشور است که بهدلیل مجاورت با کوهستان، آب و هوایی سرد دارد. به همین علت اغلب سفردوستان میدانند که زمستانهای این استان دیدنی است. بسیاری معتقدند همدان به دلیل داشتن ظرفیتی مانند کوهستان الوند و نزدیکترین پیست اسکی به مرکز شهر در کشور، میتواند قطب گردشگری زمستانی در کشور باشد. معاون گردشگری ادارهکل میراث فرهنگی همدان دراین باره میگوید: این استان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، از دیرباز درحوزه گردشگری زمستانی مورد توجه بوده و تا امسال 8دوره جشنواره زمستانی دراین استان برگزار شده است.علی خاکسار میافزاید: همه تلاش ما باید استفاده از این ظرفیتها باشد، چراکه نیمه دوم سال در کشور ما درحوزه گردشگری شاهد وضعیت نیمه راکدی هستیم، اما با اجرای برنامههای مناسب در این فصل میتوان به خروج از این رکود کمک کرد.
کوهرنگ؛ قطب گردشگری زمستانی
بارش های اخیر در چهارمحالوبختیاری باعث رونق گردشگری زمستانی و ورزشهای زمستانی در این استان شده است. جاذبه های گردشگری زمستانی این استان با توجه به قرار گرفتن در زاگرس مرکزی و دارا بودن جاذبه های طبیعی، ارتفاعات برف گیر و طبیعت بکر و خارق العاده، اقامتگاه های بوم گردی و جشنواره های زمستانی، پیست های اسکی (چلگرد،بارده، شیخ شبان) و قابلیت ورزشهای زمستانی به عنوان یکی از قطبهای گردشگری زمستانی مرکز و جنوب کشور و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مطرح است. بارش برف قابل توجه در شهرستان کوهرنگ، این منطقه را به یکی از زیباترین مناطق گردشگری زمستانی کشور تبدیل کرده است. شهرستان کوهرنگ به دلیل چشمه سارهای متعدد چون چشمه دیمه، چشمه سرداب، چشمه مروارید، چشمه آب معدنی کوهرنگ و دیدنی های طبیعی همچون تونل کوهرنگ، آبشار شیخ علی خان، پیست اسکی و .... شهرت بسیاری دارد.
تفریحگاهی برای پایتخت نشینان
با بارش اولین برف در ارتفاعات البرز، بسیاری از البرزنشینان و حتی مسافران زمستانی راهی دامنههای البرز میشوند. مردم برای داشتن لحظاتی شاد، خود را به جاده چالوس، طالقان و هرجایی که نشان از برف باشد، میرسانند. 2 پیست «دیزین» و «خور» مقصد گردشکری زمستانی البرز است که البته کمتوجهی مسئولان به این 2پیست موجب تعطیلی پیست خور و ایجاد مشکلاتی در پیست دیزین شده است، با این همه هنوز هم پایتختنشینان و استانهای همجوار برای گذراندن یک روز زمستانی شاد دیزین را انتخاب می کنند. علی عمران سولقانی، رئیس هیات اسکی البرز دراین زمینه میگوید: اگر به پیست اسکی خور اهمیت داده شود ازاین پیست به جای یک ماه، میتوان به مدت 3ماه استفاده کرد.
نگین گردشگری غرب کشور
کرمانشاه ازنظر کارشناسان حوزه گردشگری نگین غرب کشور به شمار میرود و استانی چهارفصل است. شهرهایی مانند قصر شیرین و سرپل ذهاب گرم و خشک هستند و شهرهایی مانند پاوه و سنقر سردسیر بوده، بهطوریکه در زمستان برف سنگینی در این شهرستانها میبارد. آب و هوای کرمانشاه نیز معتدل و کوهستانی است. علیرضا مرادی بیستونی، کارشناس حوزه گردشگری به برخی ظرفیت های ورزشهای زمستانی در کرمانشاه اشاره میکند و می گوید: یکی از مهمترین این ظرفیتها وجود سایتهای پروازی ویس قرنی، دالاهو، شالان، سیاه کمر، سراب نیلوفر و... برای پارگلایدر است که در طول زمستان ترمال هوایی مناسبی برای این رشته دارند. وی آب گرم هرسین را از دیگر ظرفیتهای مهم گردشگری زمستانی استان عنوان کرده و می گوید: وجود آبشارهای یخ زده در استان از جمله آبشار پریشان روستای چرمله علیا شهرستان سنقر و معرفی آب و هوای معتدل شهرستانهای غربی استان از دیگر راههای جذب گردشگر در فصل زمستان برای استان است.
مطالب مرتبط : حمایت از زیرساخت های بوم گردی
افزایش بیش از چهار برابری بومگردی در کشور
علیاصغر مونسان که به استان بوشهر سفر کرده، در بندر بوالخیر شهرستان تنگستان پس از بهرهبرداری همزمان از ۱۹ طرح گردشگری در این استان در گفتوگو با خبرنگار صداوسیما گفت: طرحهای بومگردی هم جلوی مهاجرت از روستاها را گرفته و هم موجب مهاجرت معکوس به روستاها شده است.
او با بیان این که ایران از ظرفیت اکوتوریسم بالایی برخوردار است، افزود: توجه به این حوزه از مهمترین هدفهای دولت دوازدهم است و گردشگران خارجی و داخلی از آن استقبال بسیار خوبی داشتهاند؛ زیرا ایران دارای کویر، جنگل، دریا، کوهستان است و همزمان هوای گرم و سرد در کشور وجود دارد.
مونسان با اشاره به اینکه تا پیش از این بیشتر به گردشگری تاریخی و فرهنگی توجه شده بود، اضافه کرد: اکوتوریسم و بومگردی با سرعت در حال رشد است و موضوع جدیدی به نام «بوتیک هتلها» نیز در حال معرفی و پیشرفت است. در این حوزه بناهای تاریخی که ظرفیت تبدیل به هتل را دارند پس از مرمت و تجهیز بهدست بخش خصوصی در اختیار گردشگران قرار میگیرند و چون این بناها دارای قدمت تاریخی و معماری زیبای ایرانی هستند حتی از هتلهای پنج ستاره دنیا هم زیباتر هستند.
او ادامه داد: این طرح در تهران از یک سال پیش با ۳ بنا راهاندازی شد و دهها هتل بوتیک در تهران و برخی شهرهای دیگر در حال راهاندازی است. هدف از اجرای این طرح، بهرهگیری از سرمایهگذاری بخش خصوصی برای مرمت این بناهای تاریخی و رونق کسبوکار در فضایی جدید است.
وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری درباره سند توسعه گردشگری کشور هم گفت: این سند چندیست آماده شده و در کمیسیونهای دولت در حال بررسی است که امیدواریم تا پیش از پایان امسال در دولت مطرح و تصویب شود. این سند راهنمای مسیر گردشگری برای کشور است.
علیاصغر مونسان ادامه داد: با همکاری سازمان جهانی گردشگری در حال مهیای «اکشنپلن» گردشگری کشور هستیم؛کارشناسان این نهاد و یونسکو هماکنون در ایران هستند و کمک خواهندکرد تا دقیقاً طرحهای گردشگری ما مشخص شود.
او ابراز امیدواری کرد که تا ۲۲ بهمن امسال برند ملی گردشگری رونمایی شود.
وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همچنین گفت که سازمان جهانی گردشگری، ایران را از نظر رشد گردشگری در سال ۲۰۱۹ بهعنوان کشور دوم در دنیا معرفی کرده است.
مونسان بدون اشاره به آمار گردشگران افزود: امید داشتیم امسال به عدد ۱۰ میلیون گردشگر برسیم که با توجه به اتفاقاتی که در کشور افتاد به حوزه گردشگری هم آسیب وارد شد. ما امیدواریم بتوانیم این کاهش را جبران کنیم و رشد گردشگری ما تدوام داشته باشد.
وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با اشاره به سفر خود به کشور چین هم گفت: چین با ۱۵۰ میلیون گردشگر خروجی رتبه اول در دنیا را داراست و با توجه به مناسبات خوب میان ایران و چین، باید روی این بازار متمرکز شد. عدد گردشگرپذیری الانِ ایران از چین عدد بسیار کمی است که باید در گام اول به یک میلیون گردشگر و پس از آن به دو میلیون گردشگر ورودی چینی در سال برسیم.
علیاصغر مونسان افزود: در سفری که به چین داشتم در حاشیه اجلاس کشورهای تمدن در این کشور با صاحبان شماری از آژانسهای گردشگری ایرانی و چینی نشستی برای این افزایش گردشگر ورودی از چین داشتیم.
او درباره سفر به عمان هم گفت: کشور عمان در گردشگری سلامت بسیار دارای اهمیت است و گردشگران عمانی افزون بر زیارت، برای تفریح و حوزه سلامت هم به ایران میآیند که با اقداماتی که انجام شده تا سه برابر افزایش گردشگر از عمان به کشور داشتهایم.
مونسان با اشاره به رفتوآمد کشتیهای کروز به عمان گفت: مسئولان عمانی وعد دادهاند که مقصد این کشتیهای کروز پس از مسقط بهسمت بندرعباس و در آینده به دیگر بنادر کشور مانند بوشهر هم انجام شود.
