در سفر رئیس جمهور ایران به ژاپن از تحریم ها تا آمریکا و شب یلدا بسیار می توان سفر پر از ماجراجویی تلقی کرد حال باید دید سفر روحانی به ژاپن چه چیزی را سوغاتی برای مردم ایران آورده است.

حسن روحانی روز جمعه وارد توکیو شد و مورد استقبال آبه قرار گرفت. رئیس جمهور کشورمان پس از حضور در کاخ نخست وزیری به گفتگو با آبه پشت درهای بسته نشست و همزمان با در جریان بودن این گفتگو  معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رییس جمهور در توییتی بر اهمیت مذاکرات خصوصی روحانی - آبه تاکید کرد. این سفر برای مقامات دو کشور از اهمیت زیادی برخوردار بود. آبه و روحانی در سال های اخیر به دفعات با یکدیگر ملاقات داشته اند و روابط دو کشور شایعه های زیادی قبل از رسیدن روحانی به توکیو مطرح بود. بسیاری از ناظران در مورد این سفر گمانه زنی های زیادی داشتند و آن را مرتبط با اختلافات میان ایران و ایالات متحده دانستند.

مطالب مرتبط : دلایل اصلی سفر روحانی به ژاپن

در دیدار رئیس جمهور و آبه چه گذشت؟

خبرگزاری رسمی ژاپن کیودو اعلام کرد که سران ژاپن و ایران در مذاکرات عصر جمعه خود در توکیو در مورد برجام و اختلاف تهران و واشنگتن در مورد این قرارداد بین‌المللی بحث و رایزنی کردند. خب کیودو نوشت حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران در ابتدای این دیدار به شینزو آبه گفته است توافق هسته ای یک توافق بسیار مهم برای ایران است به همین دلیل ما به شدت، خروج یک طرفه و غیرمنطقی آمریکا از این توافق را محکوم می کنیم.

خود روحانی هم پس از دیدار با نخست وزیر ژاپن در حساب توییتری خود نوشت: در راستای منافع ملی خود از هیچ‌گونه مذاکره و توافقی، روی‌گردان نیستیم. سپس برای شام روحانی و شینزو آبه بر سر میز یلدایی ژاپنی ها نشستند که محمد جواد ظریف وزیرخارجه کشورمان آن را در توئیتر خود شرح داد و نوشت:«نشست پرمحتوا، دوستانه و صریح رئیس‌جمهور روحانی و آبه شینزو نخست‌وزیر ژاپن: تقویت بیشتر همکاری دوجانبه، منطقه‌ای و جهانی. همچنین از میزبانان ژاپنی برای این که یلدا را با ما جشن گرفتند، قدردان هستیم.»

روحانی در دیدار با آبه شینزو به سر وقت موضوع اختلافات با آمریکا رفت و گفت:«خروج یک جانبه آمریکا از تفاهم نامه های بین المللی مثل برجام، امنیت و صلح در جهان را تهدید می کند. تحریمهای آمریکا نوعی تروریسم اقتصادی تلقی می شود و کشورهایی که در راه مقابله با تروریسم فعالیت می کنند باید با این کار آمریکا نیز مقابله کنند. ایران همه تلاش خود را برای حفظ برجام در چارچوب تامین منافع خود انجام داده و خواهد داد و از طرف های دیگر در برجام نیز می خواهیم به تعهدات خودشان عمل کنند.»

مطالب مرتبط : شعرخوانی جنجالی زنجانی علیه روحانی و قطع برنامه +فیلم

روحانی از توکیو به آمریکایی ها چه پیامی داد؟

حسن روحانی همچنین در جمع شماری از مدیران ارشد بخش های سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی ژاپن در توکیو اعلام کرد که درهای ایران به روی دولت و شرکتهای ژاپنی برای مشارکت و سرمایه گذاری در پروژه های بزرگ اقتصادی باز است و ایران و ژاپن به عنوان دو دوست قدیمی، نباید اجازه دهند که کشور ثالثی در روابط دوستانه آنها اخلال ایجاد کند. او آنجا هم پیام هایی را برای طرف آمریکایی فرستاد و گفت:«بی تردید تحریمهای غیرقانونی آمریکا نمی تواند بلندمدت ادامه پیدا کند و آمریکایی ها ناچارند روزی این راه بدون خاصیت و پر از ضرر را رها کنند. طی این سالها ایران ثابت کرده که با منطق و گفت و گو منافع خود را تامین می کند و همیشه معتقد بوده که با منطق مذاکره و افق برد – برد می توان به توافقات موثر و پایدار رسید.»

پیش از اینکه حسن روحانی راهی توکیو شود، این سفر مخالفان و موافقانی در داخل کشور داشت. به ویژه آنکه برخی رسانه های ژاپنی از استقبال ایالات متحده به میانجیگری احتمالی ژاپن و سفر روحانی سخن گفته بودند. از جمله این عکس العمل ها  انتشار شایعه استعفای رئیس جمهوری از مقام خود آن‌هم در آستانه سفر به توکیو بود که به گمانه برخی کارشناسان نمی‌تواند بیرون از دایره تنگ‌نظری‌های ناشی از رقابت‌های کشدار و ملال‌آور جریان‌های رقیب باشد. به نظر می رسید که اعلام رسمی شایعه استعفاء آن هم در این هنگام، معنا و مفهوم ویژه داشته باشد. ماهیت دیدار رئیس جمهوری با نخست وزیر ژاپن و گفت‌وگوهایی که بنابر گزارش منابع خبری ژاپن به پیشنهاد «حسن روحانی» انجام شد، چرایی انتشار این شایعه را روشن می‌کند. 

خرداد ماه امسال نخست وزیر ژاپن به همراه پیامی از سوی ترامپ راهی تهران شد تا میانجی شده و از تنش ها میان دو کشور کم کند. تهران در آن زمان از میانجیگری او چندان خوشش نیامد اما حتی بعد از این سفر نافرجام هم نام آبه شینزو به عنوان یکی از میانجیگران در کنار فرانسه و عمان باقی ماند.

برای ایران ژاپن فرصتی استثناست. دو کشور در نود سال گذشته از روابط خوبی با یکدیگر بهره برده اند و هرچند بستگی اقتصادی زیادی مانند آنچه ایران و ژاپن با یکدیگر دارند، وجود ندارد اما احترام متقابل و پیشینه دوستی دو کشور در این راه به کمک خواهد آمد. بدبینی های که در داخل کشور به اروپائی ها و شخص مکرون وجود دارد در مورد آبه شینزو با مشی آرام و منعطفش صدق نمی کند. در کنار اینها ژاپن رابطه نزدیک و خوبی هم با ایالات متحده دارد و حرف آبه شینزو برای امریکایی ها برش خواهد داشت. تهران هر چند که اعلام کرده موضوع گفتگو با آمریکا را در سفر به توکیو در دستور کار ندارد، اما هنوز هم نمی توان سفر روحانی به ژاپن را در راستای یک سفر معمول و دیدار دوجانبه در نظر گرفت.

مطالب مرتبط : سیگنال هایی که حسن روحانی می فرستد

واکنش ها نسبت به سفر روحانی به ژاپن

یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اهمیت سفر رئیس جمهوری به ژاپن گفت: گفت‌وگوهای مقامات تهران و توکیو در این سفر و حمایت نخست وزیر ژاپن از طرح صلح هرمز، گامی موثر برای کاهش فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها، کاهش تنش‌ها در منطقه و همچنین گره‌گشایی دیپلماتیک خواهد بود.

مجید انصاری در گفت‌وگویی با بیان اینکه تلاش آقای روحانی و دستگاه دیپلماسی کشور برای مقابله با یکجانبه‌گرایی آمریکا و تحریم ظالمانه قابل تقدیر است گفت: با توجه به خروج یکجانبه آمریکا از برجام و بدعهدی این کشور در عمل به توافقنامه جهانی، ایران باید از این فرصت برای تنویر افکار عمومی و در جهت پیشبرد منافع ملی کشور استفاده کند.

او سفر رئیس جمهوری به ژاپن را در راستای این مساله عنوان کرد و افزود: دستگاه دیپلماسی باید از هر فرصتی برای گفتگو با جامعه جهانی استفاده کند.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به تلاش آمریکا برای منزوی کردن ایران گفت: در این شرایط تبادلات دو جانبه ایران با کشورهای مختلف از موضع قدرت خواهد بود و از دولت درخواست دارم تا این رویه چه با کشورهای عضو اتحادیه اروپا و چه با چین و روسیه ادامه داشته باشد.

انصاری با ابراز امیدواری نسبت به دستاوردهای سفر رئییس جمهوری به ژاپن اظهار کرد: در حال حاضر تحریم‌های آمریکا که نوعی تروریسم اقتصادی است کشور را با چالش های زیادی رو به رو کرده است و امیداواریم با توجه به حمایت ژاپن از برجام، این دیدارها به کاهش فشارهای اقتصادی منجر شود.

او با بیان اینکه تحریم‌ها جان مردم را نشانه گرفته است به محدودیت واردات دارو اشاره و تصریح کرد: این مشکلات قابل انکار نیست و بر این اساس تلاش رئیس جمهوری کشورمان برای رفع چالش های ناشی از تحریم ها قابل تقدیر است.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به تلاش برخی رسانه های مخالف دولت گفت: درخواستم از جریانات سیاسی و مخالفان دولت این است در شرایط حساس منافع ملی را بر رقابت جناحی ترجیح دهند و در شرایطی که امیداوری برای کاهش تنش های دیپلماتیک افزایش پیدا می کند با متشنج کردن فضای کشور اقدامات دولت را از بین نبرند؛ چرا که خواسته یا ناخواسته گل به خودی می زنند.

انصاری با بیان اینکه سفر رئیس جمهوری به ژاپن اهمیت زیادی برای کشورمان دارد افزود: امیدواریم این سفر زمینه ساز توسعه همکاری های دوجانبه در زمینه های مختلف باشد و با توجه به حوادث اخیر کشور و همچنین انتخابات پیش رو باید تلاش کنیم تا نتایج مثبت این اقدامات برای افزایش امیدواری مردم حفظ شود.

توضیحات عراقچی درباره مذاکرات روحانی و آبه

با ذکر این نکته که در نودمین سالگرد روابط سیاسی ایران و ژاپن هستیم، خاطرنشان کرد: سال بسیار فعالی در روابط دو کشور بوده است. رئیس جمهور ایران و نخست وزیر ژاپن در سال جاری سه بار در تهران، نیویورک و توکیو با یکدیگر ملاقات کردند.

معاون سیاسی وزیر خارجه ایران با بیان اینکه ژاپن از دوستان قدیم و شرکای تجاری مهم ایران است و ما همیشه مشورتهای سیاسی نزدیک با ژاپن داشتیم، اظهار داشت: امسال هم به دلیل نودمین سالگرد و هم به دلیل تحولاتی که در جریان است، فشارهای آمریکا و تحریم هایی که ناعادلانه با خروج آمریکا از برجام تحمیل شده، ضرورت داشت مشورتهای نزدیک تر و فشرده تری صورت بگیرد.

وی عنوان کرد: در دیدار روحانی و آبه مذاکرات سنگین و فشرده ای صورت گرفت و هم مسائل دوجانبه و هم مسائل منطقه ای و بین المللی و بحثهای مربوط به برجام و تحریم های آمریکا بحث شد.
عراقچی افزود: قرار شد مشورتهای دو کشور به صورت نزدیک ادامه یابد.

حسن روحانی رئیس جمهوری ایران در ادامه سفرش به مالزی و در پاسخ به دعوت نخست وزیر ژاپن به توکیو سفر کرد. این سفر در این سطح بعد از ۱۹ سال صورت گرفت.