هر چند که صنعت خودروی ویتنام نسبت به کشورهای همجوار با سرعت کمتری پیشرفت می کند و با خیلی از آنها 30 سال فاصله دارد، اما اکنون سیاست گذاران این کشور به دنبال کاهش این فاصله از طریق اتصال به زنجیره ارزش جهانی هستند.
28 نوامبر امسال، شهر هانوی، میزبان گردهمایی حمایت از صنعت خودروی ویتنام بود. «دو تانگ های» معاون صنعت این کشور، سازمان دهنده این همایش بود و نشان می دهد که ویتنام از لحاظ اجتماعی و اقتصادی و استانداردهای زندگی به وضعیت بالاتری دست پیدا کرده که حالا توسعه صنعت خودرو را بر خود واجب می داند.
حالا معاون وزیر در این همایش صحبت از سیاست های تشویق کننده برای صنعت خودرو می زند. او می گوید صنعت خودروی ویتنام دستاوردهای چشمگیری در عرصه قطعه سازی و بومی سازی قطعات داشته است.
واکاوی صنعت خوردیی ویتنام
صنعت خودروی ویتنام در چند سال اخیر رشد سریعی داشته؛ از سال 2015 تا سال 2018 متوسط رشد خودروهای مونتاژ یا تولید شده در این کشور 10 درصد رشد داشته است. در پایان سال 2018، 358 بنگاه اقتصادی و شرکت مرتبط با صنعت خودرو در این کشور شکل گرفته که از این بین 50 شرکت در حال مونتاژ خودرو هستند، 45 شرکت شاسی و بدنه خودرو تولید می کنند و 214 شرکت سازنده قطعات و مجموعه های خودرو هستند.
بیشتر بخوانید:
اکثر خودروسازان برتر دنیا مانند تویوتا، هُندا و فورد در این کشور حضور دارند. در نتیجه تعداد زیادی سازنده اقماری و تأمین کننده قطعات و مجموعه ها در اطراف این خودروسازان حضور یافته اند و جذب سرمایه گذاری خارجی در این کشورها روند افزایشی یافته است.
چنین وضعیتی، شرایط مناسبی را برای پیوستن به زنجیره ارزش جهانی و جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی فراهم کرده است. همین عامل باعث روزآمدی و نوآوری در صنعت خودروی ویتنام خواهد شد.
کار سخت ویتنام
ویتنام کار بسیار سختی پیش رو دارد چون در اطراف این کشور، کشورهای تایلند، اندونزی و مالزی از سال 1960 میلادی وارد صنعت خودرو شده اند و رسیدن به کیفیت و کمیت آنها آسان نیست. نیاز این کشور خودروهای با 9 صندلی (سرنشین) است که در این زمینه بومی سازی قطعات نرخ بسیار پایینی دارد و ماشین الات و فناوری ها بسیار قدیمی هستند. حمایت دولت از صنعت خودرو در ویتنام پایین و قیمت خودروها نسبتاً بالا است.
بر اساس آماری که معاون صنعت ویتنام در همایش به آن اشاره کرد، این کشور در سال 2019 نزدیک به 3.4 میلیارد دلار آمریکا صرف واردات خودرو مخصوصاً خودروهای سواری شخصی و غالباً کمتر از 9 سرنشین کرده است.
به دلیل حضور ویتنام در قرارداد آتیگا (توافقنامه کالا بین کشورهای آسه آن) تعرفه ورود خودروها به این کشور صفر است و در نتیجه واردات خودرو به ویتنام در هفت ماه اول 2019 نزدیک به 5 برابر نسبت به سال گذشته بوده و در ماه سپتامبر از حد 100 هزار دستگاه گذشته است. در مقایسه در همین زمان فقط 131 هزار دستگاه در داخل ویتنام تولید شده است. ضمن آن که در همین مدت، نسبت به مدت مشابه سال گذشته، میزان فروش خودرو 21 درصد رشد داشته است.
چون بومی سازی قطعات در ویتنام پایین و قیمت خودرو بالا است، صنعت خودروی ویتنام نه تنها مشکل رقابت با قدیمی های این صنعت دارد بلکه حتی نسبت به کشورهایی مثل میانمار، لائوس و کامبوج هم عقب تر است.
استراتژی ها و سیاست گذاری های گذشته در ویتنام هم چون بر اساس قوانین بازار نبوده باعث شده است که خودروهای ساخت ویتنام در بین مردم کشورش هم محبوبیت نداشته باشد.
از نقاط قوت صنعت خودروی ویتنام افزایش ظرفیت مونتاژ تاکو (شرکت سهامی اتومبیل) ویتنام و عرضه برند ویتنام به نام وینفست Vinfast است.
یکی دیگر از نقاط قوت آن بهبود تقاضا برای خودروهای ساخت داخل است. در همایش آسه آن 2020 قرار است 400 خودروی وینفست مورد استفاده قرار گیرند که به تبلیغ این برند کمک خواهد کرد.
درآمد سرانه ویتنامی ها در حال افزایش و نزدیک به 3000 دلار شده است که در بهبود صنعت خودرو مؤثر خواهد بود.
از نقاطه ضعف این صنعت خودرو هم این است که در بین کشورهای آسه آن، ویتنام کمترین ظرفیت تولید را دارا است. برای همین هم هست که این صنعت چشم به حمایت دولت دوخته است. از نقاط ضعف دیگر آن نبود صنایعی مثل فولاد کیفیت بالا و نبود صنعت پلاستیک است که آنان را وادار به واردات می کند. به همین دلیل واردات خودرو از تایلند 10 تا 20 درصد ارزان تر از مونتاژ در کشور ویتنام خواهد بود.
