به گزارش تیتربرتر؛ طالبان در یک بیانیه اعلام کرده است که به ایرانی ها برای ورود به افغانستان در نقطهی مرزی ویزا صادر میشود. تنها ویزای معتبر گمرک اسلام قلعه در نقطه صفر مرزی است.
رابطه طالبان با احمد مسعود به شکست رسید؟
احمد مسعود روز یکشنبه در مصاحبه اختصاصی با العربیه گفت: طالبان برای پایان دادن به جنگ از گفتوگو امتناع کردند ما می خواهیم جنگ را در افغانستان به پایان برسانیم و برای گفتوگو تلاش میکنیم.
مسعود که به رهبر مقاومت افغانستان معروف شده است در ادامه افزود: پنجشیر تسلیم طالبان نمی شود و مردم محلی آماده جنگ هستند.
پیش از این مسعود در مصاحبه با الشرق الوسط اعلام کرده بود که اگر در افغانستان صلح برقرار شود، حاضر است که با طالبان گفتوگو کند و از خون پدرش بگذرد.
وی توضیح داد، «ما آماده گفتوگو با طالبان هستیم و با این جنبش تماس داریم (...) حتی پدرم با طالبان صحبت کرده است. او در سال ۱۹۹۶ بدون سلاح و محافظ با رهبران جنبش در خارج از کابل رایزنی کرد و به آنها گفت: چه میخواهید؟ اجرای احکام شریعت و دین اسلام؟ ما هم مسلمان هستیم و ما نیز صلح میخواهیم، پس اجازه دهید با هم کار کنیم».
احمد مسعود نفوذ قابل توجهی در «دره پنجشیر» منطقه تاجیکنشین و صعبالعبور در ۱۲۰ کیلومتری شمال شرقی کابل دارد، منطقهای که توسط طالبان در آن پیشروی نداشته و نتوانست آن را تصرف کند. گروه مقاومت احمد مسعود، پسر احمد شاه مسعود، مدتی پیش در پنجشیر اعلام موجودیت کرد و مردم افغانستان را به مقاومت علیه طالبان فراخواند.
سرنوشت اتحاد نظامی ضدطالبان
سئوالی اساسی که میتواند سرنوشت اتحاد نظامی ضدطالبان را تعیین کند، تشکیل دولت جدید است. طالبان سعی کرده خود را در صحنه جهانی معتدلتر از چهره قبلی خود به نمایش بگذارد؛ چیزی که بسیاری از کارشناسان و مقامات غربی در صحت چنین ادعاهایی تردید دارند. اگر آنها یک توافقنامه تقسیم قدرت مناسب برای اداره کشور با دیگر کارگزاران قدرت افغانستان -از جمله حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان و عبدالله عبدالله، عضو ائتلاف قدرت در دولت سرنگون شده غنی-ترتیب دهند، میتواند مانع از حمایت گسترده از مقاومت مسلحانه علیه طالبان شوند.
اما اگر طالبان تنها خود را یکهتاز قدرت بدانند و به دنبال انتقامجویی خشونتآمیز علیه مقامات سابق دولت افغانستان باشند، در این صورت به باور برخی از کارشناسان، جایگزین ائتلاف شمال از حمایت برخوردار میشود.
در این شرایط، هرگونه منازعه خشونت آمیز داخلی میتواند باعث تشدید بحران انسانی بغرنجی شود که جمعیت غیرنظامی افغانستان را در برابر مورد تهدید مستقیم قرار میدهد.
حتی برای رهبران این گروه تازه تاسیس، هنوز مشخص نیست که آیا از نیروی انسانی و پشتیبانی کافی برای ایجاد مقاومت در برابر طالبان برخوردار خواهند بود یا نه، و اینکه ایالات متحده برای ارائه سلاح و کمک بیشتر وارد عمل شود. مسعود در آن یادداشت نوشت: «ما میدانیم که نیروهای نظامی و تدارکات ما کافی نخواهد بود. آنها به سرعت مضمحل خواهد شد، مگر اینکه دوستان ما در غرب بتوانند بدون تأخیر راهی برای تأمین ما بیابند».
امرالله صالح، معاون رئیسجمهور افغانستان، پس از فرار رئیسجمهور اشرف غنی از کشور در هنگام حرکت طالبان به سمت کابل خود را «رئیسجمهور موقت قانونی» اعلام کرد. محل اقامت صالح هنوز نامعلوم است، اما متحدانش امیدوارند صالح بتواند برای به چالش کشیدن حکومت طالبان یک جنبش مقاومت پایدار را در خارج از پنجشیر ترتیب دهد.
مطالب مرتبط:
محمدظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان به رویترز گفته: «به نظر من طالبان در جنگ پیروز نشد. این اشرف غنی بود که پس از مذاکرات خائنانه با طالبان قدرت را رها کرد... و اکنون فقط پنجشیر به رهبری امرالله صالح معاون رئیسجمهور مقاومت میکند... پنجشیر در برابر هر کس که میخواهد مردم را به بردگی بگیرد ایستاده است».
مسعود در یادداشت واشنگتنپست خود گفته که از زمان سقوط کابل، در حال افزودن به صفوف این گروه و سربازان سابق ارتش افغانستان که «از تسلیم فرماندهان خود» بیزار شدهاند و نیروهای ویژه سابق به آنها پیوستهاند.
به اعتقاد بیل راجیو، که سالها میدانهای جنگ و درگیریهای افغانستان را از نزدیک دنبال میکند: «مسئله کلیدی این است که در حال حاضر مقاومت سازماندهی شود و بلافاصله تا قبل از اینکه طالبان به طور کامل کنترل خود را بر کشور تحکیم بخشد، تمام نیروها دور هم جمع شوند». به گفته او: «پنجشیر و ولایت همسایه بدخشان در طول تاریخ سنگر مقاومت ضدطالبان بودهاند. بدخشان با تاجیکستان و منطقه تحت کنترل پاکستان همسایه است. اگر صالح بتواند موقعیتش را در پنجشیر مستحکم کرده و تمام یا بخشی از بدخشان را بازپس گیرد تا بتواند حمایت نیروهای خارجی را به دست آورد، ممکن است آنها دوام بیاورند. اما یک سئوال کلیدی دیگر باقی میماند: چه کسی از آنها حمایت میکند؟»
برخی از نمایندگان کنگره، مانند مایک والتز، نماینده جمهوریخواه فلوریدا، که به عنوان عضو نیروهای حافظ صلح در افغانستان خدمت میکرده، در حال حاضر از دولت بایدن خواسته که به مسعود کمک کند. هنوز مشخص نیست که پنتاگون قصد دارد با 3.3 میلیارد دلار بودجهای که برای ارتش افغانستان اختصاص داده و طی چند هفته در مقابل حمله طالبان فروپاشید، چه باید بکند. تاکنون وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به این سئوال که آیا ایالات متحده با صالح یا مسعود تماس گرفته است یا خیر جوابی نداده است.
اما هنوز برای هر نوع مقاومت در حال ظهوری، نقشه نظامی مایه یاس است. پدر فقید مسعود در دهه 1990 توانست تا پیش از راندن طالبان از کابل در سال 2001 و با همکاری آمریکاییها، بین 5 تا 10 درصد از کشور را از کنترل طالبان خارج کند. اما این بار، پنجشیر در محاصره شبهنظامیان قرار دارد.
به گفته اسفندیار میر، تحلیلگر مسائل آسیای جنوبی در دانشگاه استنفورد: «در آن زمان اتحاد شمال دارای قلمرو قابل توجهی شامل چندین استان بود. اما در حال حاضر، ما در مورد این یک یا دو منطقه در یک استان صحبت میکنیم. بنابراین ، هیچ مقاومت واقعی وجود ندارد».
بر اساس ارزیابی اطلاعاتی که به دست رویترز رسیده، طالبان در پی حملهی صاعقهآسا به کابل، مجموعه عظیمی از ادوات و تجهیزات نظامی آمریکا شامل بیش از 2000 خودروی زرهی و 40 هواپیما را به چنگ آورده است. طالبان در استانهای شمالی که پایگاه مسعود به شمار میرفت، هستههای نفوذ بیشتری ایجاد کرده و به آنها این توانایی را میدهد که به سرعت قیام احتمالی را سرکوب کنند.
به گفته ابراهیم باحث، کارشناس گروه بینالمللی بحران: « طالبان در شمال حضور بسیار قوی دارد. آنها اخیرا به سادگی پایتخت را اشغال کردند و تجهیزات کافی برای مقاومت طولانی مدت در برابر دشمن بزرگتری مانند طالبان وجود ندارد».
اما حتی در حالی که به نظر میرسد طالبان دارای دستاوردهای نظامی تثبیت شده و قدرتهای خارجی مانند چین، پاکستان و روسیه آن را به رسمیت شناختهاند، کارشناسان معتقدند که آنها میتوانند در معرض تنگناهای مالی و اعتباری قرار گیرند. وال استریت ژورنال گزارش داده که دولت بایدن جریان مالی به افغانستان را با نزدیک شدن طالبان به کابل متوقف کرد. بخش بزرگی از ذخایر 9 میلیارد دلاری بانک مرکزی افغانستان در خارج از کشور نگهداری میشود و طالبان که هنوز در لیست تحریم بسیاری از کشورهای غربی قرار دارد، احتمالا در برابر مسدود شدن داراییهای دولتهای خارجی آسیب پذیر باشد.
به گفته دیوید پترائوس، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا که از سال 2010 فرماندهی نیروهای آمریکایی و ناتو در افغانستان را بر عهده داشت: «این بستگی به توانایی آنها در درآمدزایی دارد - بخش اعظم آن از کشت خشخاش تامین می شود. اما اگر آنها بتوانند سرمایهگذاری خارجی جذب کنند، ممکن است امنیت را -که قبلا مختل میکردند- تضمین کنند. آنها صاحب تریلیون ها دلار مواد معدنی زمینی هستند».
پترائوس معتقدست که سیستم حکومتی احتمالی طالبان بر اساس کنترل قوی مرکزی، نیاز به بودجههای چند میلیارد دلاری دارد که حفظ آنها با خروج سازمانهایی که با کمکهای مالی خارجی سرپا بود، مشکل خواهد بود. اینکه طالبان این مشکلات را بدون کمکهای ایالاتمتحده، ژاپن و دیگر کشورهای خارجی و با سوءاستفادهگری اعضای شبهنظامی حل کند، قابل تصور نیست.
به گفته کارشناسان و مقامات سابق، مشکلات طالبان احتمالاً به همین جا ختم نمیشود. طالبان به جنگیدن به عنوان شورشی عادت کردهاند، اما حفظ ارتش ثابت بسیار گرانتر خواهد بود. و با توجه به اینکه افغانستان درآمدهای مالیاتی چندانی هم ندارد، چگونه میتواند از پس هزینهها بربیاد.
آنچه دیگران می خوانند:
گزارش از محسن رضوی