وقتی می‌خواهیم در مورد هیئت‌مدیره یک مجموعه تصمیم بگیریم، باید برنامه‌ها و استراتژی‌های شرکت لحاظ شود؛ مثلاً یک شرکت پروژه‌ای است پس باید یک تیپ آدم خاص در آن باشند یا یک شرکت درگیر مجموعه‌ای از مسائل حقوقی است، پس باید آدم‌های حقوقی بگذاریم. علاوه بر این قضاوت در مورد ترکیب هیئت با حضور یک فرد درست نیست.
آیا شستا امن است؟
شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) یک هلدینگ چند رشته‌ای است که با رویکرد سهامداری در صنایع با مقیاس بالا، صنایع تولیدکننده، کالا‌ها و خدمات واسطه‌ای که کشور در آن‌ها دارای مزیت رقابتی است تمرکز دارد. حفظ و ارتقای ارزش ذخایر و سرمایه‌های بیمه‌شدگان سازمان تامین اجتماعی برای این هلدینگ یک اصل بوده و برای این منظور شستا به طور فعال اقدام به سرمایه گذاری در صنایع هدف و دارای بازدهی مطلوب کرده است.
ساماندهی و بهبود عملکرد شستا و خروج از بنگاه داری، فقط شامل بهبود روند فروش و سود شرکت‌ها نیست، بلکه اقدامات مختلف واگذاری سهام شرکت‌ها، فروش اموال مازاد شرکت‌ها، پیگیری پرونده‌های حقوقی و بدهکاران، پیگیری روند پروژه‌های در دست اقدام، تغییرات در هیات مدیره و جوان گرایی در مدیران شرکت‌ها، استفاده از نیرو‌های جوان و کارآمد به جای بازنشسته‌ها، بهبود روند حسابرسی داخلی شرکت‌ها، اصلاح ساختار مدیران حقوقی شرکت‌ها، بهبود مدیران حقوقی، کوچک سازی دفاتر، پرتال‌های نظارتی فروش و واگذاری‌ها را نیز شامل می‌شود.
عملکرد شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی
عملکرد شستا در یکسال اخیر و به خصوص سه ماهه نخست سال ۱۳۹۸، نشان دهنده یک تحول مطلوب برای اصلاح ساختار و بهبود روش‌ها است و نه تنها شامل برنامه مقابله با چالش‌ها و رشد هزینه‌های تولید حاصل از رشد نرخ ارز، تورم و فشار‌های تحریم بانکی و صنعتی بوده بلکه شرایط تحریم را به فرصتی برای استفاده از توان ساخت داخل و مزیت‌های نسبی اقتصاد ایران، رشد تولید و صادرات تبدیل کرده، و بهبود بهره‌وری و کارایی، کاهش هزینه‌های سربار و غیر ضروری را در دستور کار قرار داده است و نتیجه این موفقیت، به ارتقای سرانه تولید، فروش و سود کارکنان و شرکت‌های شستا منجر شده است.
همچنین با وجود سه برابر شدن نرخ ارز، تورم ۵۰ درصدی و رشد هزینه‌های تولید و… مجموعه شستا ضمن پوشش رشد هزینه‌ها و مقابله با فشار‌ها و چالش‌های یکسال اخیر، عملا شرایط تحریم را به فرصت تبدیل کرده و شرایط را برای استفاده از ظرفیت‌های تولید داخل و مزیت‌های نسبی اقتصاد ایران ایجاد کرده و از محدودیت‌های موجود، به عنوان یک فرصت برای ارتقای جایگاه تولید در اقتصاد و صنعت ایران بهره برده است.
دستاوردهای سازمان شستا
مجموعه شستا به دلیل برخورداری از مزیت‌های نسبی داخلی، و اتکا به توان ساخت داخل و تامین مواد اولیه، نیروی انسانی، دانش فنی و انرژی، توانست از مشکلات موجود گذر کرده و عملا دستاوردهای قابل توجهی را کسب کند.
این دستاورد و رشد فروش ۸۰ درصدی، بالاتر از نرخ تورم نقطه به نقطه ۵۰ درصدی یکسال اخیر و تورم حدود ۳۰ درصدی سه ماهه اول ۹۸ نسبت به سه ماهه اول ۹۷ بوده است و نشان می‌دهد که علاوه بر پوشش نرخ تورم، به دلیل رشد بهره‌وری و کارایی، اثرگذاری سیاست‌ها و برنامه‌های شستا، میزان فروش بیش از نرخ تورم و اثر تورم بر فعالیت‌های اقتصادی و فروش تحقق یافته است. این نکات همچنین گویای آن است که شستا اقدامات گسترده‌ای برای بهبود کارایی و بهره‌وری و افزایش فروش داشته است و به جای تعطیلی بنگاه‌ها یا کاهش تولید نه تنها فروش و تولید کالا و خدمات را کاهش نداده بلکه بیش از اثر تورم بر رشد قیمت‌ها و هزینه‌های تولید، فروش و صادرات خود را افزایش داده است و از فرصت اثر نرخ ارز بر رشد صادرات و نفوذ در بازار‌های منطقه استفاده کرده و برنامه ریزی راهگشا و اثرگذاری برای رشد تولید، فروش، تامین هزینه‌ها، تامین سرمایه در گردش و سود و درآمد خود داشته است.
این روند باعث شده تا ضمن حفظ اشتغال و روند تولید، کار و فعالیت، انگیزه مدیران و کارکنان شستا و مشتریان و صنایع جانبی شستا نیز حفظ شده و تشویق شوند و انگیزه تولید و اشتغال، صادرات، تولید و فروش بیشتر را فراهم کرده است، می‌توان به تعبیری گفت: با فراهم سازی چنین شرایطی شستا توانسته روزنه جدیدی از امید را برای بیمه شدگان تامین اجتماعی محقق کند.
همچنین تشخیص چنین ظرفیت‌ها و دستاورد‌هایی توسط مدیریت شستا، موجب شده که از شرایط رشد تورم و نرخ ارز، افزایش هزینه‌های تولید و سطح عمومی قیمت مواد اولیه و سایر هزینه‌های کسب وکار، در جهت تقویت ظرفیت توان ساخت داخل و استفاده از مزیت‌های نسبی داخلی بهره بگیرند.
هلدینگ اقتصادی کارآمد
ناگفته های شستا
۲۸۴ شرکت بزرگ در زیرمجموعه شستا ، ششم فروردین سال 65 شستا به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های سازمان تامین اجتماعی با سرمایه اولیه 20 میلیارد ریال تاسیس شد. بر اساس آخرین اظهارات مسئولان شستا، در حال حاضر این مجموعه شامل 9 هلدینگ اقتصادی با ۲۸۴ شرکت بزرگ در حوزه‌های نفت و گاز و پتروشیمی، عمران وحمل‌ونقل، سیمان، دارو، انرژی، صنایع عمومی، بانک، ICT ، سرمایه‌گذاری و موارد دیگر فعالیت می‌کند.
10 درصد از ارزش سهام بورس در اختیار شستا
مدیرعامل شستا ارزش دارایی‌های این شرکت را 60 هزار میلیارد ذکر کرده است. همچنین گفته می‌شود حدود هشت تا 10 درصد (هر دو عدد ذکر شده است) از ارزش سهام بورس ایران متعلق به شرکت‌های زیرمجموعه شستا است.
امروزه عمده سرمایه‌گذاری‌های سازمان تامین اجتماعی در شستا متمرکز است که حدود 70 درصد آن شامل شرکت‌های بورسی و مابقی شامل شرکت‌های غیربورسی و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های سرمایه‌گذاری است. براساس آمارها، ارزش این پروژه‌ها بالغ بر 60 هزار میلیارد تومان است که 70 درصد آن در حوزه صنایع پتروشیمی، نفت و گاز شیمیایی، فلزات اساسی، دارو و سایر صنایع متمرکز است.
80 درصد از ظرفیت تولید کل کشور در اختیار شستا
به گفته مدیرعامل شستا حدود 80 درصد از ظرفیت تولید کل کشور در اختیار محصولات تولید هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه شستاست. کریستال‌ملامین، قیر، تایر، پی‌وی‌سی، متانول، روغن، پروپیلن، اوره، مس نورد، پشم و شیشه، سولفات، سیمان، دارو و... محصولاتی هستند که 9 هلدینگ شستا در قالب ۲۸۴ شرکت تولید می‌کنند. در این زمینه با توجه به اینکه ارقام و آمار کلی در نمودار آمده است، فقط به چند نمونه اشاره می‌شود. بر این اساس بررسی آماری نشان می‌دهد 32 درصد از تولید سیمان کشور، 33 درصد از تولید کلینکر کشور، 32 درصد از تولید داروی کشور، 40 درصد از توزیع داروی کشور، 9 درصد از واردات داروی کشور، 82 درصد از حمل‌ونقل دریایی کشور، 56 درصد از حمل‌ونقل ریلی کشور، 18 درصد از نمک خوراکی کشور، 62 درصد از پشم شیشه و عایق لوله کشور، 20 درصد از متانول تولیدی کشور، 24 درصد از قیر کشور، 14 درصد از لاستیک کشور، 21 درصد از آجر نسوز کشور و... را زیرمجموعه‌های شستا تولید می‌کنند.
شستا حق بیمه 52 درصد از ایرانیان است
همان‌طور که گفته شد شستا در سال 1365 به منظور انجام تعهدات آتی در سازمان تامین اجتماعی شکل گرفت. در حال حاضر با توجه به اینکه تعداد 41 میلیون و 500 هزار نفر ایرانی تحت پوشش این سازمان هستند (اعم از بیمه شده و مستمری‌بگیر اصلی و تبعی)، لذا همه زیرمجموعه‌های سازمان تامین اجتماعی در واقع حق بیمه این افراد است که 52 درصد از جمعیت کشور را شامل می‌شوند.
مطالب مرتبط : انتصاب افراد سفارشی گروه‌های سیاسی در هلدینگ شستا
امیرحسین بذلی
