اين بيماري با از دست رفتن سيناپس‌هاي نورونها در برخي مناطق مغز، نکروزه شدن سلول‌هاي مغز در مناطق مختلف سيستم عصبي، ايجاد ساختارهاي پروتئيني کروي شکلي به نام پلاک‌هاي پيري (SP) در خارج نورون‌هاي برخي مناطق مغز و ساختارهاي پروتئيني رشته‌هاي به نام NFT در جسم سلولي نورونها، مشخص مي‌شود.
آلزايمر در واقع نوعي اختلال عملکرد مغز است و به تدريج توانايي‌هاي ذهني بيمار را کاهش مي دهد. اين بيماري لاعلاج را اولين بار پزشکي به نام آلويز آلزايمر تشخيص داد که غالبا در افراد بالاي ۶۵ سال رخ مي‌دهد.
آمارهاي سازمان بهداشت جهاني نشان مي‌دهد جهان در سال‌هاي آينده با جمعيت عظيمي از سالمندان روبرو خواهد بود چنانکه پنج درصد جمعيت ۶۵ ساله و بالاتر به بيماري آلزايمر متوسط تا شديد مبتلا هستند و اين در حاليست که ۱۰ تا ۱۵ درصد سالمندان در همين گروه سني از بيماري آلزايمر خفيف رنج مي‌برند و اگر آمادگي لازم در اين زمينه ايجاد نشده باشد، مشکلات و عوارض شايع دوران سالمندي، معضلات بسيار و هزينه‌هاي سنگيني را براي خانواده‌ها و جامعه به بار خواهند آورد.
آيا ممکن است آلزايمر باشد؟
دکتر عظيمي متخصص مغز و اعصاب در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران گفت: واقعيت اين است که با افزايش سن، مقداري از توانايي‌هاي ذهني و جسمي افراد کاهش مي‌يابد زيرا مغز هم مثل ساير قسمت‌هاي بدن دچار تغيير، تحليل و فرسودگي مي‌شود و اگر براي حفظ و مراقبت از آن کاري نکرده باشيم، ممکن است رو به زوال و نابودي برود.
وي ادامه داد: آلزايمر رايج‌ترين شکل زوال عقل است. علائم اين بيماري با از دست دادن قدرت حفظ اطلاعات بخصوص حافظهٔ موقت در دوران پيري آغاز شده و به‌تدريج با از دست دادن قدرت تشخيص زمان، افسردگي، از دست دادن قدرت تکلم، گوشه‌گيري و سرانجام مرگ در اثر ناراحتي‌هاي تنفسي به پايان مي‌رسد. مرگ پس از پنج تا ده سال از بروز علائم اتفاق مي‌افتد؛ اما بيماري حدود بيست سال قبل از ظهور علائم آغاز شده است.
اين بيماري با از دست رفتن سيناپس‌هاي نورونها در برخي مناطق مغز، نکروزه شدن سلول‌هاي مغز در مناطق مختلف سيستم عصبي، ايجاد ساختارهاي پروتئيني کروي شکلي به نام پلاک‌هاي پيري (SP) در خارج نورون‌هاي برخي مناطق مغز و ساختارهاي پروتئيني رشته‌هاي به نام NFT در جسم سلولي نورونها، مشخص مي‌شود.
آيا آلزايمر، بيماري قرن حاضر است يا در گذشته هم وجود داشته؟
اين بيماري تا قبل از اينکه علم پزشکي آن را کاملا مشخص و تشريح کند هم وجود داشته ولي تشخيص داده نمي‌شده يا آن را بيماري يا مشکل ديگري مي‌دانسته‌اند. البته امروزه شيوع آن از گذشته بيشتر شده است. متاسفانه به دليل افزايش عوامل خطرساز در زندگي امروزي، درصد شيوع و بروز برخي بيماري‌ها مثل سکته، ديابت و نيز آلزايمر در جامعه بالا رفته است.
علايم و نشانه‌هاي اختصاصي اين بيماري چيست؟
اين بيماري در نخستين مراحل معمولا 10 علامت هشدار دهنده دارد: اختلال حافظه، اختلال در انجام وظايف روزمره، گم کردن زمان و مکان، اختلال در گفتار، اختلال در قضاوت، اختلال در تفکر، تغيير در خلق و خو، جابه‌جا گذاشتن وسايل، از دست دادن يا کاهش انگيزه زندگي و مشکلات رواني دچار مي شوند.
چگونه مي‌توان مطمئن شد به اين بيماري مبتلا هستيم يا نه؟
اگر علايم هشدار غيرطبيعي و تکرارشونده در فرد ديده شود، حتما بايد اقدام‌هاي تشخيصي انجام بگيرد. اولين و ساده‌ترين کار هم انجام تست حافظه به وسيله مشاور و روانشناس است. در صورت تشخيص احتمالي، بيمار براي بررسي‌هاي بيشتر به پزشک متخصص ارجاع داده مي‌شود و اقدام‌هاي تشخيصي مانند سي‌تي‌اسکن، ام‌آر‌آي، نوار مغزي، آزمايش مايع نخاع و... براي فرد مشکوک به ابتلا انجام مي‌گيرد.
دوره اين بيماري چقدر است؟
روند پيشرفت بيماري در افراد مختلف با توجه به شرايط و پيشينه زندگي، زمان تشخيص، نوع اقدام‌هاي مراقبتي و درماني متفاوت است و گاهي به 10 سال هم مي‌رسد. به طور کلي اين بيماري 3 مرحله دارد؛ در مرحله اول يا خفيف، علايم به‌تدريج ظاهر مي‌شوند و مشکلاتي را براي فرد به وجود مي‌آورند. در مرحله مياني، تمام علايم بروز مي‌کنند و بيمار قادر نيست تنها زندگي کند و حتما به همراهي نياز دارد. در مرحله نهايي هم به دليل درگير شدن بخش‌هاي زيادي از مغز، علاوه بر مشکلات ذهني، مشکلات جسمي متعددي نيز در فرد به وجود مي‌آيد و بيمار براي زندگي، کاملا به ديگران وابسته مي‌شود.
آيا راهي براي درمان آلزايمر وجود دارد؟
هنوز درمان قطعي براي اين بيماري پيدا نشده، اما پيشرفت‌هاي زيادي براي کنترل آن ديده مي‌شود. درحال حاضر درمان‌هاي دارويي و اقدامات مراقبتي و توانبخشي از قبيل تمرين‌هاي بدني، موسيقي، ماساژ، هنر و کاردرماني براي کنترل روند پيشرفت بيماري، حفظ توانمندي‌هاي جسمي و ذهني موجود، افزايش توانايي‌هاي شناختي و مهارت‌هاي حرکتي در حد امکان، بهبود مشکلات رفتاري و در نهايت ارتقاي کيفيت زندگي بيمار انجام مي‌شود.
فعاليت و رژيم غذايي براي با مقابله آلزايمر را جدي بگيريد
تا حدي که امکان دارد بيمار آلزايمري بايد فعاليت خود را حفظ کند. با پيشرفت بيماري، نهايتا تمامي فعاليت‌ها نياز به نظارت خواهند داشت. نهايتاً بيمار براي غذا خوردن به کمک نياز خواهد داشت.
در حال حاضر هيچ شيوه اثبات شده‌اي براي پيشگيري از ابتلا به آلزايمر وجود ندارد اما تحقيقات در اين زمينه همچنان ادامه دارد. تنها توصيه‌اي که در اين زمينه تا حد زيادي مي توان به آن اعتماد کرد اين است که با کاهش دادن خطر ابتلا به بيماري‌هاي قلبي مي توان خطر ابتلاء به آلزايمر را نيز کاهش داد. چرا که بسياري از عواملي که احتمال ابتلاء به بيماري قلبي را افزايش مي دهند، احتمال ابتلاء به آلزايمر و دمانس عروق مغزي را نيز افزايش مي دهند. مهمترين اين عوامل عبارتند از: فشار حون بالا، کلسترول خون بالا، اضافه وزن و ديابت. بنابراين فعاليت ورزشي، رژيم غذايي سالم، فعال بودن از نظر اجتماعي و انجام فعاليت هاي ذهني مي تواند در اين زمينه قابل توصيه باشد.
آمارهاي سازمان بهداشت جهاني نشان مي‌دهد جهان در سال‌هاي آينده با جمعيت عظيمي از سالمندان روبرو خواهد بود چنانکه پنج درصد جمعيت ۶۵ ساله و بالاتر به بيماري آلزايمر متوسط تا شديد مبتلا هستند و اين در حاليست که ۱۰ تا ۱۵ درصد سالمندان در همين گروه سني از بيماري آلزايمر خفيف رنج مي‌برند و اگر آمادگي لازم در اين زمينه ايجاد نشده باشد، مشکلات و عوارض شايع دوران سالمندي، معضلات بسيار و هزينه‌هاي سنگيني را براي خانواده‌ها و جامعه به بار خواهند آورد.
آيا ممکن است آلزايمر باشد؟
دکتر عظيمي متخصص مغز و اعصاب در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران گفت: واقعيت اين است که با افزايش سن، مقداري از توانايي‌هاي ذهني و جسمي افراد کاهش مي‌يابد زيرا مغز هم مثل ساير قسمت‌هاي بدن دچار تغيير، تحليل و فرسودگي مي‌شود و اگر براي حفظ و مراقبت از آن کاري نکرده باشيم، ممکن است رو به زوال و نابودي برود.
وي ادامه داد: آلزايمر رايج‌ترين شکل زوال عقل است. علائم اين بيماري با از دست دادن قدرت حفظ اطلاعات بخصوص حافظهٔ موقت در دوران پيري آغاز شده و به‌تدريج با از دست دادن قدرت تشخيص زمان، افسردگي، از دست دادن قدرت تکلم، گوشه‌گيري و سرانجام مرگ در اثر ناراحتي‌هاي تنفسي به پايان مي‌رسد. مرگ پس از پنج تا ده سال از بروز علائم اتفاق مي‌افتد؛ اما بيماري حدود بيست سال قبل از ظهور علائم آغاز شده است.
اين بيماري با از دست رفتن سيناپس‌هاي نورونها در برخي مناطق مغز، نکروزه شدن سلول‌هاي مغز در مناطق مختلف سيستم عصبي، ايجاد ساختارهاي پروتئيني کروي شکلي به نام پلاک‌هاي پيري (SP) در خارج نورون‌هاي برخي مناطق مغز و ساختارهاي پروتئيني رشته‌هاي به نام NFT در جسم سلولي نورونها، مشخص مي‌شود.
آيا آلزايمر، بيماري قرن حاضر است يا در گذشته هم وجود داشته؟
اين بيماري تا قبل از اينکه علم پزشکي آن را کاملا مشخص و تشريح کند هم وجود داشته ولي تشخيص داده نمي‌شده يا آن را بيماري يا مشکل ديگري مي‌دانسته‌اند. البته امروزه شيوع آن از گذشته بيشتر شده است. متاسفانه به دليل افزايش عوامل خطرساز در زندگي امروزي، درصد شيوع و بروز برخي بيماري‌ها مثل سکته، ديابت و نيز آلزايمر در جامعه بالا رفته است.
علايم و نشانه‌هاي اختصاصي اين بيماري چيست؟
اين بيماري در نخستين مراحل معمولا 10 علامت هشدار دهنده دارد: اختلال حافظه، اختلال در انجام وظايف روزمره، گم کردن زمان و مکان، اختلال در گفتار، اختلال در قضاوت، اختلال در تفکر، تغيير در خلق و خو، جابه‌جا گذاشتن وسايل، از دست دادن يا کاهش انگيزه زندگي و مشکلات رواني دچار مي شوند.
چگونه مي‌توان مطمئن شد به اين بيماري مبتلا هستيم يا نه؟
اگر علايم هشدار غيرطبيعي و تکرارشونده در فرد ديده شود، حتما بايد اقدام‌هاي تشخيصي انجام بگيرد. اولين و ساده‌ترين کار هم انجام تست حافظه به وسيله مشاور و روانشناس است. در صورت تشخيص احتمالي، بيمار براي بررسي‌هاي بيشتر به پزشک متخصص ارجاع داده مي‌شود و اقدام‌هاي تشخيصي مانند سي‌تي‌اسکن، ام‌آر‌آي، نوار مغزي، آزمايش مايع نخاع و... براي فرد مشکوک به ابتلا انجام مي‌گيرد.
دوره اين بيماري چقدر است؟
روند پيشرفت بيماري در افراد مختلف با توجه به شرايط و پيشينه زندگي، زمان تشخيص، نوع اقدام‌هاي مراقبتي و درماني متفاوت است و گاهي به 10 سال هم مي‌رسد. به طور کلي اين بيماري 3 مرحله دارد؛ در مرحله اول يا خفيف، علايم به‌تدريج ظاهر مي‌شوند و مشکلاتي را براي فرد به وجود مي‌آورند. در مرحله مياني، تمام علايم بروز مي‌کنند و بيمار قادر نيست تنها زندگي کند و حتما به همراهي نياز دارد. در مرحله نهايي هم به دليل درگير شدن بخش‌هاي زيادي از مغز، علاوه بر مشکلات ذهني، مشکلات جسمي متعددي نيز در فرد به وجود مي‌آيد و بيمار براي زندگي، کاملا به ديگران وابسته مي‌شود.
آيا راهي براي درمان آلزايمر وجود دارد؟
هنوز درمان قطعي براي اين بيماري پيدا نشده، اما پيشرفت‌هاي زيادي براي کنترل آن ديده مي‌شود. درحال حاضر درمان‌هاي دارويي و اقدامات مراقبتي و توانبخشي از قبيل تمرين‌هاي بدني، موسيقي، ماساژ، هنر و کاردرماني براي کنترل روند پيشرفت بيماري، حفظ توانمندي‌هاي جسمي و ذهني موجود، افزايش توانايي‌هاي شناختي و مهارت‌هاي حرکتي در حد امکان، بهبود مشکلات رفتاري و در نهايت ارتقاي کيفيت زندگي بيمار انجام مي‌شود.
فعاليت و رژيم غذايي براي با مقابله آلزايمر را جدي بگيريد
تا حدي که امکان دارد بيمار آلزايمري بايد فعاليت خود را حفظ کند. با پيشرفت بيماري، نهايتا تمامي فعاليت‌ها نياز به نظارت خواهند داشت. نهايتاً بيمار براي غذا خوردن به کمک نياز خواهد داشت.
در حال حاضر هيچ شيوه اثبات شده‌اي براي پيشگيري از ابتلا به آلزايمر وجود ندارد اما تحقيقات در اين زمينه همچنان ادامه دارد. تنها توصيه‌اي که در اين زمينه تا حد زيادي مي توان به آن اعتماد کرد اين است که با کاهش دادن خطر ابتلا به بيماري‌هاي قلبي مي توان خطر ابتلاء به آلزايمر را نيز کاهش داد. چرا که بسياري از عواملي که احتمال ابتلاء به بيماري قلبي را افزايش مي دهند، احتمال ابتلاء به آلزايمر و دمانس عروق مغزي را نيز افزايش مي دهند. مهمترين اين عوامل عبارتند از: فشار حون بالا، کلسترول خون بالا، اضافه وزن و ديابت. بنابراين فعاليت ورزشي، رژيم غذايي سالم، فعال بودن از نظر اجتماعي و انجام فعاليت هاي ذهني مي تواند در اين زمينه قابل توصيه باشد.
