به گزارش تیتربرتر؛ مذاکراتی که در هفته گذشته با ابتکار شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر در دوحه آغاز شد به رغم برخی بدبینیها پیشرفتهای نسبی داشته است.
نتیجه برجام در مذاکرات دوحه چه بود؟
تماس تلفنی امیر قطر با رئیسجمهور اسلامی ایران پیرامون روند مذاکرات دوحه نشان میدهد که دولت قطر بهطور جدی در پی شکستن قفل مذاکرات به بنبست رسیده وین است. از آنجا که امیر قطر در آستانه برگزاری جامجهانی و همچنین شرایط منطقه و سفر قریبالوقوع جو بایدن، در پی ارتقای جایگاه کشور خود برآمده، لذا تمام تلاش خود را برای به حرکت درآوردن روند مذاکرات و ایجاد یک خروجی قابل قبول از این مذاکرات میکند.
به نظر میرسد مذاکرات دوحه با پیچیدگیهای زیادی مواجه است اما دورنمای مناسبی برای ادامه روند مذاکرات و رسیدن به یک راه حل مطلوب وجود دارد فلذا طی هفتههای آینده اگر مذاکرات دوحه ادامه پیدا کند، به نظر میرسد تلاش دولت قطر بر این است که از طریق فشار بر دولت آمریکا امتیاز بیشتری برای ایران به دست آورد. همینطور گفته میشود در مذاکرات دوحه مساله فروش نفت ایران و افزایش فروش نفت ایران مورد توافق قرار گرفته و این نقطه قوه مذاکرات دوحه است.
همچنین با توجه به اینکه کشورهای اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان به این نتیجه رسیدهاند که فشاربر ایران نمیتواند این کشور را وادار به تسلیم کند فلذا تلاش این سه کشور این است که به یک راه حل تواقفی جدیدی دست پیدا کنند. از سوی دیگر از جمله اتفاقات مثبتی که اخیرا رخ داد، ششمین نشست سران کشورهای حاشیه دریای خزر در ترکمنستان است که با توجه به حضور فعال دکتر ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور اسلامی ایران و دیدارهایی که با آقای ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه داشته نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران با موفقیت بالایی درصدد ایجاد یک بلوک اقتصادی با شرکت کشورهای آسیای میانه برآمده.
سفرهای اخیر روسای جمهور تاجیکستان و قزاقستان و ترکمنستان به تهران و قراردادهای اقتصادی دوجانبه و چندجانبه از رویکرد جدید دولت سیزدهم برای ایجاد یک بلوک اقتصادی و احیای جاده ابریشم است که نشان میدهد ایران به سمت ایجاد یک کریدور شمال- جنوب و تقویت محور جاده ابریشم برآمده هرچند که آمریکا بهخاطر حساسیتی که روی اقتصاد چین دارد، تلاش میکند که این جاده احیا نشود. به همین منظور به نظر میرسد که سفر آقای ابراهیم رئیسی و نشست ایشان در ششمین اجلاس سران کشورهای دریای خزر نقش ایران در حل مناقشات منطقهای را کاملا پررنگ کرده و ایران به سمت ایجاد یک بلوک اقتصادی بزرگ بین شمال و جنوب در تلاش است.
مطالب مرتبط:
خطر بازگشت به برجام برای آمریکا چیست؟
هنری کیسینجر وزیر امورخارجه آمریکا در سالهای ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۷ در گفتوگو با پایگاه تحلیلی اسپکتیتور درباره مذاکرات دولت جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا برای احیای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) گفت: من از همان ابتدا نسبت به این توافق تردید داشتم. از نظر من راستیآزمایی وعدههای ایران بسیار دشوار خواهد بود و گفتوگوها در واقع الگویی ایجاد میکرد که طبق آن پیشرفت هستهای ایران کمی آرام، اما اجتنابناپذیر میشد.
وی افزود: در نتیجه کشورهای منطقه، همچون مصر و عربستان سعودی و بهویژه اسرائیل - دشمن اصلی ایران – به سمت واکنشهایی سوق داده میشوند که ممکن است وضعیت را بسیار دشوارتر کند.
کیسینجر در ادامه توافق هستهای ۲۰۱۵ را ناکافی عنوان کرد و گفت: اکنون مشکل مذاکرات هستهای فعلی این است که بازگشتن به توافقی که از ابتدا ناکافی بود، بسیار خطرناک است.
وزیر امورخارجه اسبق آمریکا همچنین تصریح کرد: تمام نگرانیهایی که درباره توافق اصلی داشتم را اکنون نیز دارم. هنوز مفاد آن توافق را ندیدهام اما واقعاً هیچ جایگزینی برای حذف توان هستهای ایران وجود ندارد.
وی که بهعنوان مشاور امنیت ملی آمریکا نیز فعالیت داشته است، با تکرار ادعاهای بیاساس و خصمانه مقامات واشنگتن درباره برنامه هستهای کشورمان گفت: هیچ راهی برای برقراری صلح در خاورمیانه با وجود سلاح هستهای ایران وجود ندارد، زیرا قبل از اینکه چنین اتفاقی بیفتد احتمال پیشدستی اسرائیل زیاد است چون اسرائیل نمیتواند منتظر عوامل بازدارنده باشد.
به گزارش ایسنا، این موضعگیری در حالی انجام شده است که بسیاری از مقامات دیگر آمریکایی پیشتر نیز به این دلیل که برجام شامل برنامه موشکی و سیاستهای منطقهای ایران نمیشد با آن مخالفت کرده و این توافق را ناکافی دانستهاند.
این دیدگاه زیادهخواهانه به همراه فشارهای رژیم صهیونیستی در نهایت موجب شد تا دونالد ترامپ رئیس جمهور پیشین آمریکا با این تصور که میتواند به توافقی بهتر با ایران دست یابد، در سال ۲۰۱۸ بهطور یکجانبه از توافق خارج شود و سپس با بازگرداندن تحریمها و اعمال فشار اقتصادی علیه ایران تلاش کرد کشورمان را پای میز مذاکره بکشاند.
با روی کار آمدن دولت جو بایدن در کاخ سفید مذاکرات جدیدی برای بازگشت آمریکا به برجام و رفع تحریمهای ایران آغاز شد. تا کنون نیز چندین دور مذاکره در وین، پایتخت اتریش میان گروه ۱+۴ و ایران باحضور غیرمستقیم آمریکا برگزار شده است اما واشنگتن همواره با مقصرنمایی و کارشکنی در گفتوگوها مانع از حصول نتیجه ملموس در این رایزنیها شده است.
آخرین دور مذاکرات وین از چند ماه پیش دچار وقفه شد اما هفته گذشته در دوحه، پایتخت قطر مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن با وساطت اتحادیه اروپا از سر گرفته شد که به گفته مقامات کشورمان این مذاکرات دو روزه به شکل حرفهای و با جدیت انجام گرفت.
ناصر کنعانی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در این باره اظهار داشت: در ادامه روند مذاکرات رفع تحریمها، گفتوگوهای فشردهای طی روزهای سهشنبه و چهارشنبه (هفته گذشته) با وساطت انریکه مورا (معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا) در دوحه برگزار شد. نظرات و پیشنهادهای عملیاتی ایران درباره موارد باقیمانده طرح شد و طرف مقابل نیز ملاحظات خود را ارائه کرد. در مورد ادامه مسیر و مرحله بعدی گفتوگوها، طبق روال همیشه باقری و مورا در تماس خواهند بود.
همچنین حسین امیرعبداللهیان، وزیر امورخارجه کشورمان تصریح کرد: ما با قدرت و منطق به تلاشهای خود ادامه می دهیم. واقع بینی آمریکا و اخذ تضمین پایدار در نفع کامل اقتصادی ایران از توافق، میتواند نتیجه مذاکرات را ثمربخش کند.
آنچه دیگران می خوانند:
گردآورنده: علی اکبر رضایی
