تیتربرتر: انسان همواره در تلاش برای پرواز بر فراز آسمان بوده است که اینکار را به وسیله هواپیما و هلی کوپتر و غیره انجام داده است. یکی دیگر از وسایل پرنده که این روزها بسیار مورد توجه قرار گرفته است جایروکوپتر (Gyrocopter)است. برای انجام کارهای آکروباتیک و تفریحی با این وسیله پرنده می توانید به جزیره کیش سفر کنید و از پرواز با آن لذت ببرید. این وسیله در حقیقت ترکیبی از هواپیما و هلی کوپتر می باشد. این وسیله ابتدا توسط مهندس اسپانیایی(Juan de la cierva) در سال 1923 اختراع شد که در جنگ جهانی دوم نیز از آن استفاده می شد.
هواچرخ یا جایروکوپتر چیست
جایروکوپتر یا هوا چرخ به بالگردی گفته می شود که پروانه بزرگش بدون اتصال به موتور باشد. در بسیاری از موارد، در ظاهر جایروکوپتر یا هواچرخ همانند هلیکوپتر است اما به جای اتصال بال بزرگ اصلی به موتور حرکتی، حرکت آن به وسیله یک پروانه موتوری یا کابل کششی انجام می شود. در واقع محرک اصلی این وسیله، عبور هوا از لابه لای پروانه بزرگ جایروکوپتر است. پروانه بزرگ، مستقل از موتور بوده و هیچ اتصالی به آن برخلاف هلی کوپتر، ندارد بلکه به جای آن پروانه ای کوچکتر به موتور متصل است. با نیروی وارده از طرف موتور پروانه کوچکتر به حرکت در آمده و با ایجاد باد های بسیار قوی و شدید باعث چرخش پروانه بزرگتر می شود. به این نیرو نیروی برآر می گویند.
جایروکوپتر نوعی هواگرد با بال های متحرک می باشد. در جایروکوپتر، برخلاف هلیکوپتر، نیروی موتور تبدیل به نیروی پیشران می شود و نیروی برار در اثر جریان هوایی که پروانه کوچک تر ایجاد و پروانه بزرگ تر را حرکت می دهد، ایجاد می شود. در واقع جایروکوپتر فقط از نظر ظاهر شبیه هلیکوپتر است اما شیوه مهندسی پرواز آن بسیار متفاوت است.
اسامی دیگر جایروکوپتر که شاید شنیده باشید:
- اتوجایرو(autogyro)
- جایروپلن(gyroplane)
- روتاپلن(rota plane)
نام های هواچرخ یا هواگرد نیز از دیگر اسامی است که بعضا به آن اطلاق می شود. در سال 1923 آقای داسیروا نام اتوجایرو را برای وسیله پرنده خود برگزید و در سال 1953 دکتر ایگور بنسن با خلاقیت های بیشتر نام جایروکوپتر را برای آن برگزید.
اجزای جایروکوپتر
جایروکوپتر از قطعات زیر تشکیل می شود:
- موتور
- ملخ
- روتور
- اهرم کنترل روتور
- کابین خلبان
- چرخ های فرود
- رادِر
اگر بخواهیم تخصصی تر اصل پرواز این دو را مقایسه کنیم، باید بگوییم که به علت داشتن نیروی برآر در جایروکوپتر و داشتن شرایط خودگردی در پروانه بزرگ، حتی اگر موتور خاموش شود، برخلاف هلیکوپتر دچار واماندگی نمی شود.
به طور کلی برای توضیح ساختمان و نحوه عملکرد این وسیله باید گفت که این وسیله که نوعی هواگرد محسوب می شود، از یک پروانه کوچک برای به حرکت درآوردن پروانه بزرگ تر استفاده می کند. به نظر می رسد که پروانه بیرونی جایروکوپتر باعث حرکت می شود اما در اصل هوایی که در زیر آن توسط پروانه کوچک تر ایجاد شده باعث چرخشش می شود.
مزایا و معایب جایروکوپتر
مزایای جایروکوپتر نسبت به هواپیما و هلیکوپتر
- جایروکوپترها اولیه فقط در حدود 15 متر باند برای برخاست و در کمتر از 6متر قابل فرود بودند ، در حالی که هواپیماها نیاز به دهها متر داشتند. این واقعیت باعث می شود که جایرو کوپترها در هر جایی بتوانند پرواز کنند و نیازی به باند پروازی نداشته باشند
- مزیت اصلی دیگر جایروکوپترها نسبت به هواپیما توانایی آنها در پرواز آرام بدون ایجاد و اماندگی (STAL) است
- جایروکوپترها می توانند با سرعتهایی کمتر از 15 mph پرواز کنند . سرعت دویدن یک مرد از این سرعت بیشتر است
- مهم: جایروکوپتر یک مزیت برتری بسیار مهم نسبت به هواپیما و هلیکوپتر دارد که عبارت است از ایمنی در مقابل خطر از دست رفتن موتور . در صورتی که موتور در جایروکوپتر به هر دلیلی خاموش شود، بر طبق آنچه که تاکنون اتفاق افتاده است ، نشانگر پرواز آرام تا جایی که بتواند روی زمین بنشیند، می باشد. در واقع روش نشستن جایروکوپتر پس از خاموش شدن موتور در حین پرواز، مانند نشستن معمولی آن می باشد
معایب جایروکوپتر نسبت به هلیکوپتر:
- جایروکوپتر در سرعتهای بالا در مقایسه با هواپیما در همان سرعت دارای پسای بیشتری می باشد، به همین دلیل جایروکوپترها برای پرواز در سرعتهای بالا یا مسافت های طولانی مناسب نیستند
- وقتی جایروکوپترها را با هلیکوپتر مقایسه می کنیم تنها برتری آن، قیمت آن است
- در یک جایروکوپتر ، روتور دارای قدرت نیست در صورتی که ملخ هلیکوپتر دارای قدرت است
- هلیکوپتر دارای یک مزیت بزرگ نسبت به جایروکوپتر می باشد ، که آن قابلیت در جا ایستادن است
مطالب مرتبط:
موارد کاربرد جایروکوپتر
- تفریحِی
- آموزشی
- گشت زنی
- استفاده نظامی
- سمپاشی مزارع کوچک
- انواع دیدبانی توسط سازمانها
- حمل محموله تا سقف 80 کیلو
- عکس برداری و فیلم برداری هوایی
ویژگیهای جایروکوپتر
- قیمت مناسب دستگاه
- استفاده از بنزین خودرو
- سهولت و هزینه پایین آموزش
- سقف پرواز خوب (تا 3000 متر)
- وزن برخاست کم (حدود 300 کیلوگرم)
- احتیاج نداشتن به باند مخصوص و بزرگ
- جابجایی سریع توسط یدک کش و خودرو
- هزینه نگهداری پایین و پشتیبانی کم هزینه
- سرعت کروز مناسب (نزدیک 70 مایل بر ساعت)
- قابلیت نسب دوربین ، تصویر برداری و ارسال تصویر
- سرعت نشست و برخاست کم (5 الی 25 مایل بر ساعت)
- قابلیت در گلاید کردن همانند فرود در صورت خاموش شدن ناگهانی موتور
- قابلیت نشست و برخاست بر روی زمین های آسفالت ، چمن ، خاکی و همچنین بر روی آب
- از جهت ساختار ترکیبی از هواپیما و هلیکوپتر است لذا توانایی انجام بسیاری از مانورها را دارا می باشد .
جایرو کوپتر و لذت هیجان در کیش
سفر به جزیره مرجانی کیش برای هر گردشگری دلایل مختلفی دارد، ولی مسلماً استفاده از تفریحات کیش مهم ترین دلیل جذب گردشگر به کیش می باشد.
از این رو جایروکوپتر که از تفریحات خاص کیش و گران محسوب می شود، در لیست برنامه های تفریحی مسافران جای گرفته است. تصور کنید آسمان آبی جزیره پیش رو و آب های نیلگون خلیج فارس، زیر پای شما قرار دارد. حتی وصف کردن چنین حسی، فوق العاده دلپذیر است.
با رزرو تفریح جایروکوپتر از سایت پرشین هتل که تفریحات کیش را با تخفیفات ویژه ای ارائه می دهد، می توانید لذت هیجان و ترشح آدرنالین در خون را به حداکثر برسانید.
استفاده از جایروکوپتر، مختص ۲ نفر (خلبان و سرنشین) است و این بدان معنی می باشد که اگر آموزش خلبانی ندیده اید، یک خلبان حرفه ای همراه شما خواهد بود.
قوانین جایروکوپتر چیست؟
جایروکوپتر نیز مانند دیگر تفریحات کیش، دارای قوانین و مقررات مخصوص به خود است که باید آن ها رعایت شود. عده ای سوال می پرسند که آیا بانوان اجازه استفاده از جایرو کوپتر را دارند؟ در پاسخ به سوال مطرح شده باید بگوییم؛ قوانین جایرو کوپتر هیچ منعی برای استفاده بانوان از این تفریح را وضع نکرده است.
از دیگر قوانین جایروکوپتر منع استفاده برای افراد کمتر از ۱۰ سال می باشد. همچنین آن دسته از گردشگرانی که وزنی بیش از ۱۰۵ کیلوگرم داشته باشند، نمی توانند از این تفریح استفاده کنند. تمامی تدابیر امنیتی در این هواچرخ تعبیه شده و ساخت آن با رعایت استانداردهای جهانی؛ انجام گردیده است.
آنچه دیگران میخوانند:
گردآورنده: زهرا فرامرزی
