پلوتو از سال ۲۰۰۶ از حساب سیاره‌های منظومه شمسی کنار گذاشته شد اما طی مدت اخیر شواهد روزافزونی برای به چالش کشیدن این تصمیم به دست آمده است که ممکن است منجر به کشف یک سیاره نهم به غیر از پلوتو در منظومه شمسی شود.

شواهد نشان می‌دهند که یک دنیای سنگی غول‌پیکر در حاشیه منظومه ما و بسیار دورتر از پلوتو وجود دارد. ستاره‌شناسان که فرضیه سیاره نهم را ارائه کرده‌اند اکنون دو مقاله دیگر را منتشر کرده‌اند که سرنخ‌های جدیدی در مورد این ادعا مطرح کرده است.

"مایک براون" و "کنستانتین باتیگین" ستاره‌شناسان مؤسسه فناوری کالیفرنیا(کلتک) این ایده را مطرح کردند که یک سیاره بزرگ و هنوز کشف نشده در فاصله‌ای بسیار دورتر از پلوتو به دور خورشید می‌چرخد. این تیم متوجه شده است که شش جرم در کمربند کوئیپر به طور خاص دارای مدارهای عجیب و غریبی بوده‌اند و همه آنها ۳۰ درجه از مدار هشت سیاره شناخته شده کج شده و باهم تجمیع شده‌اند.

شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای نشان می‌دهد که این تجمیع می‌تواند منتج به ایجاد گرانش برای به وجود آمدن یک سیاره ناشناخته واقع در دنیای سایه‌ها شده باشد.

محققان اکنون می‌گویند سیاره نهم تنها می‌تواند پنج برابر بزرگ‌تر از زمین باشد و در فاصله حدود 400 AU از خورشید در مدار باشد.

جالب توجه است که با توجه به مشاهدات و مطالعات اخیر روی سیستم‌های سیاره‌ای دیگر نشان می‌دهد که اگر منظومه شمسی ما یکی از این ابرسیاره‌ها را نداشته باشد، عجیب خواهد بود.

نخستین نشانه‌های وجود سیاره‌ی نهم در همان سال ۲۰۱۴ کشف شد. ستاره‌شناسان مؤسسه‌ی کارنگی و رصدخانه‌ی جمینی ‌هاوایی نشان دادند مدار غیرمعمول جرم‌های خاصی در کمربند کویپر ممکن است تحت‌تأثیر گرانشی سیاره‌ی عظیم ناشناخته‌ای در لبه‌ی منظومه‌ی شمسی پدید آمده باشد. پس‌ازآن در ۲۰ ژانویه‌ی ۲۰۱۶، با اعلام نتیجه‌های بررسی رفتار گروهی از اجرام کمربند کویپر، احتمال وجود سیاره‌ی فرانپتونی بیشتر شد. کنستانتین باتیگین و مایکل براون، از مؤسسه‌ی فناوری کالیفرنیا (Caltech)، شواهد غیرمستقیم بیشتری از سیاره‌ی نهم براساس مدل جدید علمی، از مدار غیرمعمول چند جرم فرانپتونی دیگر ارائه کردند.

اکنون پس ‌از گذشت چند سال از شواهد اولیه، محققان دانشگاه‌ پنسیلوانیا داده‌های حاصل از انرژی تاریک را تجزیه‌و‌تحلیل کردند. آن‌ها با استفاده از بررسی مرئی و مادن‌قرمز نزدیک از رصدخانه‌ی شیلی دریافتند مدرکی دال بر جمع‌شدن اشیاء انتهای فرانپتونی وجود ندارد.

پدروبرناردینلی، نویسنده‌ی اصلی مقاله و اخترشناس دانشگاه پنسیلوانیا، به NewScientist گفته است:

اگر داده‌های ما تنها داده‌های موجود بود، ایده‌ی سیاره‌ی نهم را تدوین ‌نمی‌کردیم.

برناردینلی همچنین در تحقیق دیگری که ماه مارس منتشر شد، ادعا کرد ۱۳۹ سیاره‌ی کوچک کشف کرده‌ است؛ جهان‌هایی بسیار کوچک که باید سیاره تلقی شوند، نه دنباله‌دارها یا سنگ‌های فضایی. بررسی داده‌های انرژی تاریک نشان می‌دهد آن‌ها به دور خورشید فرانپتونی می‌چرخند.

سامانتالاولر، از دانشگاه رجینای کانادا، به NewScientist گفت:

ازآنجاکه در حال پیداکردن تعداد بیشتری از این اشیای دور هستیم، به‌نظر می‌رسد پراکندگی آن‌ها بسیار زیاد است. ایده‌ی سیاره‌ی نهم بسیار بد است و نباید نتیجه بگیریم سیاره‌ی نهم نمی‌تواند وجود داشته باشد. روشی که فرضیه‌ی سیاره‌ی نهم را ساخته است، جعل ‌آن را کاملا غیرممکن می‌کند. تنها راه نبود، جست‌وجوی هر سانتی‌متر از آسمان به قصد یافتن آن نیست.

طرفداران فرضیه‌ی سیاره‌ی نهم هنوز امیدوار هستند و ادعا می‌کنند داده‌های کافی برای پاسخ قطعی وجود ندارد؛ زیرا مدارهای اجسام فرانپتونی آن‌ها را به مسافتی بسیار دورتر از خورشید می‌برد؛ جایی‌که تشخیص آن‌ها به‌طرز غیرمعمولی دشوار است.

تخمین حرکت مداری سیاره نهم

فرض بر این است که سیاره ۹ در مسیر یک مدار بسیار بیضوی به دور خورشید، با دوره مداری از ۱۰هزار تا ۲۰هزار سال زمینی می‌چرخد.

مدار بیضوی این سیاره با شعاع بزرگش که در حدود ۷۰۰ واحد نجومی(فاصله زمین تا خورشید یک واحد نجومی است) و یا در حدود ۲۰ برابر فاصله سیاره نپتون تا خورشید است.

 هرچند که این فاصله را تا نزدیک به ۲۰۰ واحد نجومی(۳۰ میلیارد کیلومتر) هم تخمین زده‌اند. انحراف مداری این مسیر در حدود ۱۰ ±۳۰ درجه است. خروج از مرکز مدار سیاره ۹ آن را در جریان اوج و حضیض خورشیدی خود تا حدود ۱۲۰۰ واحد نجومی در هنگام اوج دور می‌کند.

تخمین زده می‌شود که جرم این سیاره ۱۰ برابر جرم زمین و قطر آن دو تا چهار برابر قطر زمین باشد.

گرداورنده: معین کرمی