به گزارش تیتربرتر؛ تهران و واشنگتن از مذاکره مستقیم با یکدیگر میگویند. این خبر از سیگنالهای مثبت مذاکرات تلقی میشود که باعث تحلیلهای مختلفی شده است.
توافق نزدیک است؟
ممنوعیت مذاکره مستقیم ایران با آمریکا تعدیل شده است. حسین امبرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران گفته است که اگر نیاز به مذاکره مستقیم با آمریکا باشد ایران این موضوع را در نظر می گیرد. تا به امروز نماینده تهران و واشنگتن از طریق non paper و انریکه مورا، مذاکره کننده ارشد اروپا و دو کشور دیگر انجام صورت گرفته است.
در مقابل صحبتهای امیرعبداللهیان در مورد مذاکره مستقیم ایران و آمریکا ند پرایس، سخنگوی کاخ سفید، گفته است: «ما آماده دیدار مستقیم هستیم. ما پیوسته بر این موضع تاکید کرده ایم که تعامل مستقیم با ایران هم در مذاکرات برجام و هم سایر مسائل خیلی موثرتر خواهد بود. این شامل چارچوب های دوجانبه یا چندجانبه می شود.»
در واکنش به این سخنان میخائیل اولیانوف، سفیر روسیه در وین که از طرف این کشور در مذاکرات اتمی حاضر است و در مواردی پیام های ایران و آمریکا را تبادل می کند، در توئیتی از آن استقبال کرد اما گفته است که چنین مذاکراتی در مراحل نهایی گفت و گوها مفید خواهد بود.
به نظر میرسد روند مذاکرات در حال تغییرات اساسی است و این تغییرات به سمت توافق در حرکت است.
رحمان قهرمانپور در مورد اینکه در خصوص مذاکرات مستقیم که دو دیدگاه وجود دارد، میگوید: «یک دیدگاه فنی است که در آن برخی معتقد هستند اگر مذاکرات بین ایران و آمریکا مستقیم باشد، توافق زودتر حاصل میشود و تبادل پیام زودتر صورت میگیرد. در واقع این دیدگاه معطوف به مذاکرات همین دوره است و اگر میخواهیم مذاکرات به نتیجه برسد باید مذاکرات مستقیم انجام شود تا تبادل پیام سریعتر صورت گیرد. دیدگاه دوم کسانی هستند که طرفدار تنشزدایی از رابطه ایران و آمریکا هستند و معتقدند که نفس مذاکرات وگفتگوی مستقیم میان ایران و آمریکا، واسطهها را میتواند به نوعی کم اثر کند. یعنی ایران بدون نیاز به اروپا و روسیه میتواند مشکلاتش را با آمریکا حل کند و این مذاکرات مستقیم میتواند مقدمه مذاکرات بعدی و تنشزدایی از رابطه ایران و امریکا باشد. دیدگاه دوم سیاسی است و در حقیقت میگویند مذاکرات مستقیم نباید محدود به مذاکرات هستهای باشد بلکه باید به نوعی ادامه پیدا کند و مقدمهای برای کاهش تنش در روابط ایران و آمریکا باشد.»
این کارشناس بینالملل در مورد احتمال نزدیک بودن توافق به دلیل امکان مذاکره مستقیم تهران و واشنگتن بیان میکند: «رابرت مالی مطرح کرده است که شرکت های آمریکایی به عنوان تضمین عدم خروج آمریکا از برجام به ایران بیایند؛ به نظر من این سخن رویکرد جدیدی است. این رویکرد جدید با یک ادبیات دیگر در زمان دونالد ترامپ مطرح شده بود. ترامپ گفته بود آمریکا برجام را بست و سود اقتصادی از آن عاید اروپا و سایر کشورها شد. این دیدگاه ظاهراً در دولت بایدن نیز به نوعی مورد پذیرش است. یعنی دولت بایدن می گوید که آمریکا باید از حالت ناظر منفعل در مذاکرات بیرون بیاید و به دنبال بهره برداری از توافق باشد. احتمال دارد این توافق ۲۵ ساله ایران و چین و نقش آفرینی روسیه در مذاکرات به نوعی آمریکا را به این جمع بندی رسانده است که باید فعالتر در روابط خود با ایران از جمله در مذاکرات هستهای نقش ایفا بکند.»
قهرمانپور در ادامه اظهار میکند: «واقعیت این است که آمریکا میخواهد از نقش منفعل خارج شود فقط در حد ایده است و هنوز به یک تصمیم سیاسی بدل نشده و به مرحله اجرا نرسیده است. آنها منتظر هستند تا ببینند این ایده تا چه میزان مورد استقبال ایران قرار میگیرد. من طرح موضوع مذاکرات مستقیم را در همین راستا میبینم. آمریکاییها فکر میکنند اگر مذاکرات مستقیم باشد بهرهبرداری و منتفع شدن آنها از توافق با ایران راحتتر است، ولی این الزاماً به معنای نزدیک بودن به توافق نیست. در هر حال هنوز در اخباری که از مذاکرات بیرون آمده، اختلافات دو طرف بر سر مسائل اساسی را نشان میدهد.»
جا برای توافق وجود دارد
آیت الله سید ابراهیم رئیسی سه شنبه شب (دیشب) در گفت و گوی تلویزیونی خود با اشاره به سفر اخیرش به روسیه، اظهار کرد: در سیاست بین المللی در جمهوری اسلامی تلاش زیادی داشته ایم و داریم. در همه حوزه ها این سیاست به صورت متوازن عمل نشده است و در سیاست تجاری و اقتصادی هم همینطور است. و نوعی عقب ماندگی داریم. برخی می گویند نگاه به شرق و روسیه و چین مطرح شده است، ولی ما باید سیاست متوازن داشته باشیم ، ما دنبال سیاست متوازن و جبران عقب ماندگی ها هستیم.
وی با طرح این سوال که چرا به ۱۵ کشور همسایه توجه نمی کنیم؟ خاطرنشان کرد: بعد از سفر اخیر به تاجیکستان حجم روایط ما ۳ برابر شده است. در ترکمنستان هم روابط ما گسترش یافت. نسبت به روسیه هم همینطور است.
وی افزود: ۳ میلیارد روابط ما به روسیه می تواند به ۱۰ میلیارد دلار برسد و صادرات و واردات به این کشور داشته باشیم. در حوزه های نفتی و گازی، صنعت، کشاورزی و هوافضا می توانیم با روسیه همکاری کنیم. ما مزیتهایی داریم که مورد نیاز روسیه است و روسیه مزیتهایی دارد که می تواند مورد استفاده ما باشد.
مطالب مرتبط:
تنها به دنبال مذاکرات هسته ای نیستیم
رئیسجمهور با اشاره به اینکه ما فقط دنبال مذاکرات هسته ای نیستیم، و همه چیز ما مذاکرات نیست، تصریح کرد: در زمینه خنثی کردن و رفع تحریم ها در حال اقدام هستیم و در زمینه خنثی کردن تحریمها دنبال گسترش روابط با همسایگان از جمله روسیه هستیم و بنای ما با تعامل با همه کشورهای جهان است. با کشورهایی که دنبال تقابل باشند، اما مقابله می کنیم.
رئیسی همچنین گفت: سفر من به روسیه پر از لبخند بود، ولی اگر سفر فقط لبخند باشد که نفعی برای مردم ندارد. مساله ما نفع مردم است و در جلسه با رئیس جمهور روسیه با محوریت منافع مردم ایران صحبت کردیم. بعد از دیدار من و رئیس جمهور روسیه، وی به وزرا گفته بود سریعا تصمیمات اجرایی شود. من هم چنین دستوری به وزرای خود دادم تا آثار ان برای مردم روشن شود.
وی تاکید کرد: هر دو کشور اشتراک نظر دارند که باید سلطه دلار پایان یابد و با پول دو کشور تبادل شود.برای تکمیل فاز دو توسعه نیروگاه بوشهر، صادارت محصولات کشاورزی و واردات کالاهای استرتژیک ، حذف تعرفهها و تکمیل کریدور مسیر شمال به جنوب کشور تصمیماتی گرفته شد که در جهت منافع مردم بود. درباره مسایل منطقه ای و بینالملل هم گفت وگو کردیم.
رئیس جمهور درباره مذاکرات وین نیز خاطرنشان کرد: درخواست مذاکره مستقیم از سوی آمریکا جدید نیست و مدتهاست مطرح شده است، ولی تا الان با آمریکا مذاکره نکرده ایم، اما چنانچه در طرف مقابل آمادگی رفع تحریم ها وجود داشته باشد، جا برای توافق وجود دارد
چرا انگلیس بر تندروی در مذاکرات وین اصرار دارد؟
لیز تراس که در رنگ عوض کردن و تغییر مواضع سیاسی خود شهره است، آینده سیاسی خود را در اتخاذ رفتارهای پوپولیستی با هدف جلب نظر حامیان پرنفوذ داخلی و بین المللی تعریف کرده و از این حیث میتوان او را وزیری شایسته نخست وزیر این کشور جانسون دانست.
در محافل دیپلماتیک خانم تراس را با عنوان "عوامگرای رادیکال" توصیف میکنند که برای خوشایند طبقات حامی خود مواضع افراطی و تندی در قبال مسائل بین المللی از جمله علیه چین و روسیه ابراز میکند.
تندروی او در مباحث مرتبط با هنگ کنگ و تایوان تا آنجا پیش رفت که اخیرا «پُل کیتینگ» نخست وزیر اسبق استرالیا، او را "مجنون" نامید. «تراس» در رابطه با جمهوری اسلامی ایران نیز با بی پروایی تمام، به صورت کورکورانه و بدون هیچ تاملی از سیاست مخرب و هرج و مرج طلب رژیم صهیونیستی تبعیت میکند.
فراتر از عوامل فوق، به نظر میرسد سیاستگذاران انگلیس در راستای سیاست دیرینه "تفرقه بینداز و حکومت کن" خود و با این تصور که جانشین طبیعی و مشروع آمریکا در منطقه خاورمیانه، هیچ بازیگری جز انگلیس نمیتواند باشد، در صدد است بازی چندگانهای را در قالب مذاکرات برجام اجرایی کند.
انگلیس نگران دست اندازی فرانسه به حوزه نفوذ آمریکا در فردای خروج آمریکا از منطقه میباشد. از سوی دیگر انگلیس هرگونه افزایش اعتبار و جایگاه جهانی بروکسل را در راستای تقویت اروپای قاره ای و اعتبارافزایی برای آلمان و فرانسه میداند.
نتیجه اینکه انگلیس، ظاهرا چندان انگیزهای برای تسهیل مذاکرات برجامی قائل نیست و در این بیانگیزگی حتی وقعی به نگرانیها و تمایلات برادر کوچکتر خود در آنسوی آتلانتیک نمینهد.
آنچه دیگران می خوانند:
گردآورنده: محسن رضوی