بازار قبولی رشته های پزشکی را حسابی داغ کرده ! جوریکه فوق لیسانس های سراسری هم به فکر قبولی در رشته های پزشکی و استفاده از این فرصت شاید تکرار نشدنی هستند …
طرح جدید افزایش ظرفیت پزشکی
افزایش پزشکان بیکار در آینده نزدیک
قائم مقام معاونت آموزشی وزارت بهداشت گفت: در حال حاضر حدود ۱۵۰ هزار پزشک عمومی و متخصص فعال و ۵۵ هزار دانشجوی پزشکی در حال تحصیل در کشور وجود دارد که در نهایت می‌توان گفت تا هفت سال دیگر با فارغ‌التحصیل شدن دانشجویان فعلی بیش از ۲۰۰ هزار پزشک عمومی و متخصص فعال در کشور خواهیم داشت که تا سال ۱۴۰۴ ایران را به استانداردهای جهان در سرانه تعداد پزشک به بیمار بدون هیچ افزایش ظرفیتی می‌رساند.
دکتر حمید اکبری؛ قائم مقام معاونت آموزشی وزارت بهداشت در خصوص وضعیت تعداد پزشکان مشغول به کار در کشور و نیاز کشور به پزشک، گفت: شماره نظام پزشکی که عدد دقیق پزشکان ما را ثبت می‌کند اکنون آمار ۱۷۶ هزار پزشک در کشور را نشان می‌دهد که این تعداد از ابتدای کار پذیرش دانشجوی پزشکی و آغاز کار نظام پزشکی فارغ التحصیل شده‌اند.
وی با بیان این که به این تعداد در هر سال بین پنج تا شش هزار نفر افزوده می‌شوند، گفت: اکنون این عدد در حال رسیدن به ۱۸۰ هزار پزشک عمومی فارغ التحصیل است که شماره نظام پزشک عمومی دریافت کرده‌اند و اکنون وارد بازار کار شده‌اند.
اکبری در تکمیل صحبت خود در خصوص تعداد واقعی پزشکان فعال در بازار کار، ابراز داشت: از تعداد ۱۸۰ هزار پزشک عمومی فارغ التحصیل شده در کشور حدود ۴۶ هزار نفر متخصص شده ویا فوق تخصص را گرفته‌اند. در ادامه ۱۶ هزار نفر از این تعداد پزشک عمومی در حال تحصیل در دوره دستیاری تخصصی هستند و دانشجوی تخصصی محسوب می‌شوند که مجموع این تعداد از آمار ۱۸۰ هزار نفر کم می‌شوند در نتیجه ما به عدد ۱۲۰ هزار پزشک عمومی فعال و فارغ التحصیل می‌رسیم.
قائم مقام معاونت آموزشی وزارت بهداشت به دسته بندی تعداد ۱۲۰ هزار پزشک عمومی فعال و فارغ التحصیل شده در کشور پرداخت و ابراز داشت: در مجموع می‌توان گفت ۲۰ هزار نفر از مجموع ۱۲۰ هزار پزشک عمومی فعال و فارغ التحصیل شده به دلیل فعالیت در امور غیر پزشکی، خروج از کشور، فوت، عدم تمدید پروانه و … از جمع پزشکان عمومی فعال کشور خارج شدند و اکنون از مجموع ۱۲۰ هزار پزشک عمومی فارغ التحصیل شده حدود ۱۰۰ هزار پزشک فعال عمومی در بازار کار داریم که تعداد ۴۶ هزار پزشک متخصص و فوق تخصص را که در ابتدا اشاره کردم باید به این تعداد اضافه کرد که در نهایت می‌توان گفت ما در حال حاضر حدود ۱۵۰ هزار پزشک فعال عمومی و تخصصی در بازار کار داریم که به این تعداد تا هفت سال آینده ۵۵ هزار دانشجوی پزشکی در حال تحصیل نیز افزوده می‌شوند که در نهایت تا هفت سال دیگر بیش از ۲۰۰ هزار پزشک عمومی و تخصصی فارغ‌التحصیل در کشور خواهیم داشت.
وی اظهار داشت: بر اساس آمارهای اعلام شده سرانه پزشک به بیمار در ایران بین ۱.۷ تا ۱.۹ در هر ۱۰۰۰ بیمار است در حالی که استاندارد این عدد در جهان بین دو تا سه است که خوشبختانه باید گفت با وضع کنونی کشور، سیستم ارائه خدمات بهداشتی و درمان و بودجه‌ای که دولت برای به کار گیری نیروی پزشک اختصاص می‌دهد تا سال ۱۴۰۴ سرانه تعداد پزشک به بیمار ایران بدون نیاز به هیچ افزایش ظرفیتی برابر با استاندارد جهانی خواهد بود.
اکبری در خصوص برخی اظهارنظرهای نمایندگان مجلس در خصوص افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی، گفت: در پزشکی هر مداخله‌ای که صورت بگیرد نتیجه آن را تا هفت سال دیگر مشاهده خواهیم کرد و این گونه نیست که اگر امسال ظرفیت را افزایش دهیم سال بعد نتیجه‌اش را ببینیم.
عدم امکان افزایش ظرفیت در رشته های علوم پزشکی کنکور 98
رئیس روابط عمومی وزارت بهداشت از عدم امکان افزایش ظرفیت رشته های علوم پزشکی خبر داد .
به نقل از وزارت بهداشت، کیانوش جهانپور گفت : مدت هاست موضوع افزایش ظرفیت رشته های تحصیلی علوم پزشکی در محافل غیرتخصصی مطرح می شود و نوعی فضاسازی تبلیغاتی و یکسویه مشاهده می شود که ازین رویه خیر و برکتی برای مردم ، نظام سلامت و آموزش عالی در علوم پزشکی بر نخواهد خواست .
جهانپور افزود : ظرفیت پذیرش دانشجوی علوم پزشکی در کشور موضوعی نیست که صرفا با تحلیل تک عاملی مثل نیاز آنی یا موضعی و برخی برآوردهای غیراصولی از نیاز آتی کشور قابل برآورد باشد .
وی افزود : چندین عامل نظیر امکانات و زیرساخت های آموزشی، درآمد سرانه ، تولید ناخالص داخلی ، سهم سلامت در تولید ناخالص داخلی ، ساختار نظام سلامت ، جایگاه پژوهش در تولید ناخالص داخلی ، عوامل متعدد فرهنگی ، نرخ رشد اقتصادی و درجه توسعه یافتگی و …. در این برآورد ها باید مورد مداقه قرار گیرد و صرفا تمایل انبوه متقاضیان یا حتی نیازهای فعلی نمی تواند پاسخی صحیح و علمی برای آن باشد .
رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت افزود : متاسفانه رویکرد ژورنالیستی افراد ناآشنا به موضوع و گردانندگان بازار کاذب کنکور ، هزار و یک مشکل بی ربط را به ظرفیت پذیرش دانشجو در رشته های پزشکی ، دندانپزشکی و داروسازی تقلیل داده است .
جهانپور گفت : وزارت بهداشت بعنوان متولی آموزش پزشکی و تولیت سلامت ، نمی تواند و نباید خود را در مسیر این امواج سرگردان قرار دهد و مبنای کلیه سیاست ها و تصمیم سازی ها در این حوزه ، مدل های علمی مبتنی بر شواهد و مدارک و تجارب ملل خواهد بود و در حال حاضر ظرفیت اضافی برای پذیرش بیشتر در این رشته ها وجود ندارد و حتی در صورت وجود چنین ظرفیتی ، سودمندی و مطلوبیت آن زیر سوال است .
رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت عنوان کرد : سیل داوطلبان یا عدم توزیع متناسب دانش آموختگان نمی تواند مبنای تصمیم گیری درست در این حوزه باشد ، مضافاً آنکه زیرساخت های آموزشی هم اقتضای پذیرش بیش ازین ندارد و رعایت حداقل های لازم مانع ازین خواهد شد که به تقاضاهای کاذب در این خصوص پاسخ داده شود ، و سوال اینجاست کدام تخت و بیمارستان آموزشی معطل مانده است که امکان افزودن بر ظرفیت فعلی را فراهم آورد .
وی با بیان اینکه تجربه ملل حاکیست سرانه تعداد پزشک و دندانپزشک و داروساز و ماما و پرستار و … لزوما ارتباط مستقیمی با کیفیت خدمات سلامت و نیز تعرفه و هزینه خدمات درمانی ندارد و چه بسا از جایی این رابطه معکوس هم خواهد شد ، تاکید کرد : کدام کشور از طریق افزایش نامتعارف و نامتناسب ظرفیت دانشجو و تعداد پزشک توانسته است هزینه درمان مردم و نظام سلامت را کاهش دهد .
جهانپور گفت : وزارت بهداشت در پی ارایه کارنامه ای مملو از اعداد و ارقام نیست و مصمم است که کیفیت را فدای کمیت نکند و قدر مسلم تمایلی به تکرار برخی خطاها در گسترش بی رویه آموزش عالی و دوره های تحصیلات تکمیلی ، در این نهاد وجود ندارد ، هر تصمیمی که امروز اتخاذ شود یک دهه بعد نتایج آن مشخص می شود ، این در حالیست که ظرفیت های فعلی در رشته پزشکی و دندانپزشکی می تواند پازل نیازهای واقعی سال های آتی را به تدریج پر کند .
مطالب مرتبط : چرا نابغه های کنکور مهاجرت می کنند؟
وی گفت : در رشته داروسازی هم حدود ۵۰ درصد متخصصین داروسازی بیکار هستند و یا در جایگاه تخصصی خود کار نمی کنند و جمعیت داروسازان عمومی هم طی ده سال آینده دوبرابر می شود .
چرا پزشکان با طرح «افزایش ۲ برابری ظرفیت علوم پزشکی» مخالفند؟
موضوع افزایش ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی چند روزی است به یکی از داغ‌ترین بحث‌های این روزهای رسانه‌ها تبدیل شده است. ماجرا از آنجا شروع شد که آمار سازمان جهانی بهداشت در خصوص سرانه پزشک در ایران در رسانه‌ها منتشر شد و پس از آن کارشناسان و متخصصان نظرهای متفاوتی را در این خصوص مطرح کردند.
پس از اظهار نظرها و جنجال‌هایی که پیرامون این موضوع به وجود آمد سرانجام، یوسف داوودی از طراحی طرح دو فوریتی افزایش پذیرش در رشته‌های علوم پزشکی خبر داد و گفت: با توجه به نیازسنجی شورای عالی انقلاب فرهنگی و پایین بودن میزان دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی تعدادی از نمایندگان طرح دو برابر شدن پذیرش دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی در سال تحصیلی آینده را به هئیت رئیسه ارائه کردند.
داوودی به پیر شدن و افزایش تعداد سالمندان اشاره کرد و افزود: در سال ۹۶ جمعیت سالمندی بیش از ۴ میلیون در کشور بوده و این رقم درحال افزایش هست که افزایش تعداد تحصیلکردگان در رشته‌های مرتبط با سلامت را ضروری کرده است.
نماینده سراب از خروج تعدادی از جوانان از کشور به خاطر تحصیل در رشته‌های علوم پزشکی به دلیل عدم موفقیت در کنکور خبر داد و یادآور شد: در صورت تصویب طرح این دانشجویان به کشور بازگشته و به تحصیل ادامه خواهند داد.
نماینده سراب تاکید کرد: تعداد پذیرش دانشجوی پزشکی و رشته‌های پیرامونی آن در کشور ما پایین‌تر از کشورهای دیگر منطقه است.
شوک بزرگ به جامعه پزشکی
تا پس از انقلاب نیز در کشور ما پزشکان هندی و بنگلادشی وجود داشتند، دوره‌ای برای جبران کمبود پزشک در کشور تصمیم گرفته شد آموزش پزشکی از وزارت علوم جدا شود و در وزارت بهداری وقت ادغام شد. پس از انقلاب، رقابت بین استان‌ها و شهرهای مختلف برای تاسیس دانشگاه‌ها و دانشکده های پزشکی به وجود آمد که بسیاری از این دانشگاه‌ها با فشار نمایندگان مجلس تاسیس شدند به‌طور مثال مشاهده می‌کنیم که در یک استان کوچک چندین دانشکده پزشکی وجود دارد.
افزایش ظرفیت 100درصدی پزشکی
وقتی بخواهیم در حوزه افزایش سهمیه صحبت کنیم آمار و ادله‌‌ای در این زمینه وجود دارد، ما معتقدیم اینکه کشور به پزشک متخصص نیاز دارد امری بدیهی است اما روال تربیت پزشک حائز اهمیت است و باید توجه داشته باشیم که کیفیت در آموزش پزشکی حائز اهمیت بوده و پزشکی که در دوره ۷ ساله در حال آموزش دیدن است هر روز آن باید برنامه‌ریزی شده و با کیفیت باشد.
مطالب مرتبط : بازدید وزیر بهداشت لبنان از شبکه بهداشت و درمان شهرستان قدس
به دلیل اینکه اگر برنامه‌ریزی دقیقی در آموزش پزشکی وجود نداشته باشد، ممکن است پزشک نتواند برخی از کیس‌ها را بررسی کند، کارآموزی و کارورزی پزشکان نیازمند زیرساخت آموزشی است. این دوره هفت سال طول می‌کشد و نتیجه افزایش ظرفیت هفت سال دیگر مشخص می‌شود.
باید پرسید اگر ظرفیت پزشکی افزایش پیدا کند، توسعه سایر بخش‌ها متناسب با نیروها بوده است یا خیر؟ آیا تعداد تخت و فضاهای درمانی با تعداد نیروها تناسب دارد؟ بحث فقط افزایش ظرفیت پزشکی نیست معتقدیم که زیرساخت لازم، تکنولوژی و تجهیزات پزشکی لازم برای کار کردن پزشکان وجود ندارد.
ماجرای انحصارطلبی در جامعه پزشکی
برخی در مناظره‌ها اعلام می‌کنند در جامعه پزشکی انحصار وجود دارد، اما واقعیت این است که دسترسی مردم به پزشک در کشور ما آزاد است و هر فردی می‌تواند پزشک خود را انتخاب کند، همچنین بسیاری از خدمات اصلی به وسیله دولت در اختیار مردم قرار می‌گیرد. با همه شرایط شاهد هستیم کشورهای اروپایی و آمریکایی به پزشکان ایرانی اقبال دارند به دلیل اینکه کیفیت پزشکی ایران مناسب است و باید توجه داشت با افزایش ناگهانی ظرفیت پزشکی کیفیت خدمات کاهش پیدا می‌کند.
می‌بینیم که پزشک با درجه استادی و با تعرفه مناسب درحال فعالیت است و تعداد مراجعه‌کنندگان به وی زیاد هستند این موضوع به معنای انحصار نیست.
85 درصد مشکلات بیماران طبق آمارهای جهانی توسط پزشکان عمومی قابل انجام است اما فرهنگ مراجعه به پزشک عمومی وجود ندارد و بیمار بلافاصه به پزشک متخصص مراجعه می‌کند. این موضوع باعث می‌شود متخصصان بیماران پزشکان عمومی را ویزیت کنند و باید این سیستم اصلاح شود، با راه‌اندازی نظام ارجاع و پرونده الکترونیک سلامت بسیاری از مشکلات حل خواهد شد.
حال باید دید سرانجام موضوع جنجالی افزایش ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی به کجا خواهد رسید؟