همشهری، در حالی که انتظار میرفت با گذشت زمان، نوسانات بازار غلات فروکش کند، اما رصد دقیق بازار برنجهای شمال نشان میدهد که برنج هاشمی به عنوان پرچمدار محصولات کیفی، همچنان در سطوح قیمتی بالای خود تثبیت شده و تمایلی به عقبنشینی ندارد.
این محصول محبوب و باکیفیت ایرانی، نه تنها در برابر فشارهای تعدیل قیمت مقاومت کرده، بلکه در سطوح قیمتی بالا، به نوعی تثبیتِ معنادار رسیده است.
این وضعیت که تحلیلگران آن را «انجماد قیمتی در سقف» مینامند، فراتر از نوسانات فصلی است و ریشه در ساختار هزینههای جاری کشاورزی و زنجیره توزیع دارد.
با وجود فروکش کردن تبوتابهای هیجانی در سایر بازارهای کالایی، برنج هاشمی همچنان بر مدار پیشین خود باقی مانده و هیچگونه عقبنشینی معناداری در نرخهای عرضه شده به چشم نمیخورد؛ گویی این محصول استراتژیک، با عبور از شوکهای تورمی، اکنون در منطقهای امن و تثبیتشده جا خوش کرده است و انتظارات برای بازگشت به سطوح قیمتی پایینتر، دستکم در شرایط کنونی و با توجه به مؤلفههای اقتصادی دخیل در کشت و عرضه، دور از انتظار به نظر میرسد.
پایداری فعلی قیمتها، حاصل تلاقی مستقیم هزینههای سرسامآور تولید در شالیزارهای گیلان و مازندران با هزینههای سنگین لجستیک و بستهبندیهای مدرن است.
طبق جدیدترین نرخهای اعلام شده در بازار برنج ایرانی، «برنج هاشمی صادراتی گیلان رفتاری» به ازای هر ۱۰ کیلوگرم با قیمت ۵ میلیون و ۵۹۰ هزار تومان در بازار موجود است.
همچنین، کیسه ۱۰ کیلویی «برنج هاشمی فریدونکنار سورنا» با قیمت ۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان به فروش میرسد. قیمت «برنج هاشمی ممتاز گیلا» نیز در بسته ۵ کیلویی ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان تعیین شده است.
تداوم این روند قیمتی، زنگ خطری برای تعادل سبد غذایی خانوارهاست. وقتی برنج هاشمی که به عنوان گل سرسبد برنجهای کیفی شناخته میشود، در سطوح بالای قیمتی تثبیت میشود، عملاً دسترسی طیف گستردهای از جامعه به این محصول کاهش مییابد و بازار ناچار به سمت جایگزینهای ارزانتر حرکت میکند، اگرچه عطش تقاضا برای عطر و طعم هاشمی همچنان پابرجاست.
تا زمانی که زنجیره تامین دچار اصلاح ساختاری نشود و هزینههای غیرمستقیم تولید کاهش نیابد، نباید به شکستن این سقف قیمتی دل بست.
در واقع، بازار برنج در حال حاضر در یک وضعیت پارادوکسیکال قرار دارد؛ تقاضا وجود دارد اما قدرت خرید محدود شده است، با این حال عرضهکنندگان حاضر نیستند از نرخهای جاری خود فاصله بگیرند.
این وضعیت «تثبیت در اوج»، عملاً بازار را به نوعی کما فرو برده که در آن قیمتها تغییر چندانی نمیکنند و معاملات تنها در سایه نیازهای ضروری صورت میپذیرد.
آنچه امروز در بازار مشاهده میکنیم، نه یک تلاطم مقطعی، بلکه یک واقعیت جدید در حوزه قیمتگذاری محصولات کشاورزی است که باید به عنوان یک الگوی ثابت در محاسبات معیشتی خانوادهها در نظر گرفته شود.
منبع: اقتصاد آنلاین