جدال دیپلمات های آمریکایی و فرانسوی بر سر موضوع حقوق بشر در پی ابقای «فولکر تورک» کمیسیر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد به نشست شورای امنیت درباره اوکراین کشیده شد.پس از آن که نمایندگی فرانسه در ژنو از سوابق دولت ترامپ در زمینه حقوق بشر انتقاد کرد، دیپلماتهای آمریکایی در جلسه سازمان ملل به شدت از سیاستهای پاریس انتقاد کرده و هنگام سخنرانی همتایان فرانسویشان جلسه را ترک کردند.
به نقل از خبرگزاری فرانسه؛ در یکی از کمسابقهترین صحنههای دیپلماتیک در شورای امنیت سازمان ملل، هیأت نمایندگی آمریکا روز دوشنبه هنگام آغاز سخنرانی سفیر فرانسه، نشست را ترک کرد؛ اقدامی اعتراضی که در واکنش به انتقادهای تند پاریس از مواضع واشنگتن در حوزه حقوق بشر انجام شد و شکاف میان دو متحد سنتی غرب را به نمایش گذاشت.
این تنش پس از آن بالا گرفت که مقامهای فرانسوی، آمریکا را به دلیل رأی منفی به تمدید مأموریت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در کنار کشورهایی مانند کره شمالی، روسیه، نیکاراگوئه و مالی قرار دادند؛ موضعی که با پاسخ تند هیأت آمریکایی روبهرو شد.
«دن نگرئا» (Dan Negrea)، نماینده جایگزین آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل و از مقامهای ارشد هیأت نمایندگی این کشور، در سخنانی با حمله به مواضع فرانسه، پاریس را به «ژستهای ریاکارانه» متهم کرد و گفت: «یکی از اعضای این شورا وانمود میکند که از نظر اخلاقی خشمگین است و تلاش میکند درباره هر موضوعی به دیگران درس بدهد؛ چه درباره همین درگیری که امروز بار دیگر در حال بررسی آن هستیم و چه درباره موضوعاتی که اساساً ارتباطی با صلح و امنیت بینالمللی ندارند، مانند حقوق بشر.»
او سپس دلیل خروج هیأت آمریکایی از نشست را نیز آشکارا بیان کرد و افزود: «به همین دلیل بود که هنگام سخنرانی نماینده فرانسه، جلسه را ترک کردیم.»
نشست روز دوشنبه شورای امنیت به بررسی جنگ اوکراین اختصاص داشت، اما خروج هیأت آمریکا از جلسه، توجهها را از دستور کار اصلی به جدال لفظی میان واشنگتن و پاریس معطوف کرد.
اهمیت این اقدام از آن جهت است که ترک نشست شورای امنیت از سوی یکی از اعضای دائم این شورا بهندرت رخ میدهد. شورای امنیت عالیترین نهاد تصمیمگیری سازمان ملل است و آمریکا و فرانسه هر دو بهعنوان اعضای دائم، از حق وتو برخوردارند؛ موضوعی که این اعتراض را به رخدادی غیرمعمول در مناسبات دیپلماتیک سازمان ملل تبدیل کرد.
ریشه این اختلاف به رأیگیری روز جمعه در مجمع عمومی سازمان ملل بازمیگردد؛ جایی که ایالات متحده یکی از ۱۰ کشوری بود که با تمدید مأموریت «ولکر ترک» (Volker Türk)، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، مخالفت کرد و در کنار کشورهایی مانند کره شمالی، روسیه، نیکاراگوئه و مالی قرار گرفت.
اندکی پس از این رأیگیری، نمایندگی فرانسه در سازمان ملل در ژنو در پیامی به زبان انگلیسی در شبکههای اجتماعی نوشت: «آمریکا زمانی نماد حقوق بشر بود؛ دیگر چنین نیست.»
این نمایندگی در ادامه افزود: «امروز آمریکا در کنار کره شمالی، نیکاراگوئه، مالی و روسیه ایستاده و منزوی شده است. جهان دیگر به آن گوش نمیدهد.»
>>>
طعنه سنگین فرانسه به آمریکا همزمان با شکست واشنگتن در سازمان ملل؛ ولکر تورک چهار سال دیگر ماند
نگرئا نیز در پاسخ به این انتقادها تأکید کرد: «به آنها یادآوری میکنم که این ایالات متحده است که همچنان نماد آزادی برای جهان باقی مانده است. بنابراین، ما این امتیاز را به آنها نخواهیم داد که به یاوهگوییهای سیاسیشدهشان گوش دهیم.»
در سوی دیگر این مناقشه، «ژروم بونافون» (Jérôme Bonnafont)، سفیر فرانسه در سازمان ملل، بدون ورود مستقیم به ادبیات تند مقام آمریکایی، خروج هیأت واشنگتن از جلسه را بیپاسخ نگذاشت و گفت: «امسال دویستوپنجاهمین سالگرد تأسیس ایالات متحده را گرامی میداریم و همه از نقشی که فرانسه در آن ایفا کرده است، آگاه هستند.»
او در ادامه بر موضع کشورش در سازمان ملل تأکید کرد و افزود: «فرانسه در سازمان ملل، چه در شورای امنیت و چه در مجمع عمومی، برای حفظ این نهاد، استقلال آن و تواناییاش برای عمل در راستای منشور سازمان ملل، در خدمت حقوق بشر و در خدمت صلح تلاش میکند.»
جدال لفظی آمریکا و فرانسه در حالی در صحن شورای امنیت رخ داد که دو کشور طی دهههای گذشته در بسیاری از پروندههای بینالمللی در یک جبهه قرار داشتهاند. با این حال، اختلاف بر سر موضوع حقوق بشر این بار به رویارویی علنی در مهمترین نهاد تصمیمگیری سازمان ملل انجامید و یکی از نادرترین اعتراضهای دیپلماتیک میان دو عضو دائم شورای امنیت را رقم زد.
همچنین شبکه ایبیسی نیوز در این باره گزارش داد: ترک جلسه از سوی آمریکا نه تنها نشاندهنده روابط پرتنشتر میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و امانوئل ماکرون، همتای فرانسوی اوست، بلکه بیانگر تنشهای گستردهتر میان آمریکا و اروپا نیز هست. این تنشها شامل سوالاتی درباره تعهد ترامپ به ناتو، تغییرات احتمالی در استقرار نیروهای آمریکایی در اروپا و تمایل ترامپ برای کنترل گرینلند است که به دانمارک -عضو ناتو- تعلق دارد.
پس از ترک کوتاه جلسه در روز دوشنبه، دن نگریا، معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل فرانسه را به تظاهر به «خشم اخلاقی» و تظاهر به این که میخواهد به جهان درباره هر موضوعی، از جمله حقوق بشر، درس بدهد، متهم کرد.
او گفت که آمریکا در هر درگیری که «آزادی فرانسه به خطر افتاده» در کنار این کشور ایستاده و «از روی حس همراهی و احترام متقابل» خودنماییهای آن را تحمل کرده است اما دیگر نه.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل در واکنش به آن در پیامی در ایکس فرانسه را متهم کرد که «بعضی از بدترین ناقضان حقوق بشر» را نازپرورده کرده و به کسی (فولکر تورک) رای داده است که «به دموکراسیهای آزاد و مستقل مانند آمریکا، بریتانیا و اسرائیل درس اخلاق میدهد، در حالی که با بدترین ستمگران جهان مدارا میکند.»
در جلسه روز دوشنبه، دن نگریا به شدت به فرانسه حمله کرده و گفت: «امروز به آنها یادآوری میکنم که این آمریکا است که همچنان چراغ راه آزادی برای جهان باقی مانده است. بنابراین، تا زمانی که از لحن متکبرانه و بیاحترامیشان دست برندارند و رفتاری در شان جایگاهشان در این شورا نداشته باشند، به آنها لطف گوش دادن به یاوهگوییهای سیاسیشان را نخواهیم کرد.»
ژروم بونافون، سفیر فرانسه در سازمان ملل زمانی که در پایان جلسه شورای امنیت برای پاسخ دادن دعوت به سخنرانی شد، هرگز به ترک جلسه از سوی آمریکاییها اشاره نکرد. او درعوض اشاره کرد که فرانسه که به استقلال ایالات متحده آمریکا کمک کرده است، در جشن دویست و پنجمین سالروز استقلال آمریکا در ۴ ژوئیه شرکت کرد.
او گفت: «سازمان ملل متحد با هدف تلاش برای صلح و امنیت بینالمللی، حقوق بشر و توسعه ایجاد شد. همه اینها روحیهای را شکل میدهد که فرانسه با آن در سازمان ملل متحد و برای حفظ این نهاد، استقلال آن، توانایی آن در خدمت به منشور و عمل به نفع حقوق بشر و صلح کار میکند.»
315